Các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ không nên coi viêm VA chỉ là bệnh hô hấp thông thường bởi nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hô hấp, thính lực, sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ.

Con trai của chị Nguyễn Thu T. (25 tuổi, Hà Nội) được gia đình đưa đến bệnh viện sau khi thường xuyên kêu đau tai, nghe kém và nhiều lần bố mẹ gọi nhưng không phản ứng. Trước đó, cháu gần như không có biểu hiện bất thường khiến gia đình chủ quan.

Kết quả thăm khám cho thấy trẻ bị viêm VA quá phát gây viêm tai giữa ứ dịch. Các bác sỹ chỉ định nạo VA kết hợp đặt ống thông khí để điều trị. Sau phẫu thuật, sức khỏe của cháu nhanh chóng ổn định và đã trở lại sinh hoạt bình thường.

Chị Bùi Thị Thu H. (Bắc Ninh) cũng đưa con gái 5 tuổi đến khám sau nhiều đợt sốt, đau họng và mệt mỏi. Chỉ trong vòng 6 tháng, bé đã ba lần bị viêm VA. Sau khi đánh giá tình trạng bệnh và đáp ứng điều trị nội khoa, các bác sỹ quyết định chỉ định nạo VA. Sau phẫu thuật, sức khỏe của bé tiến triển tốt và được xuất viện sau thời gian ngắn.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Việt, nguyên Trưởng khoa Tai Mũi Họng Trẻ em, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, mùa hè là thời điểm khá nhiều phụ huynh đưa con đến khám và số trẻ được chỉ định nạo VA cũng tăng lên.

VA là một tổ chức lympho nằm ở vòm mũi họng, đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của trẻ nhỏ, giúp ngăn chặn vi khuẩn và virus xâm nhập qua đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu VA bị viêm tái đi tái lại nhiều lần hoặc phát triển quá mức, cơ quan vốn có chức năng bảo vệ này lại trở thành ổ chứa vi khuẩn và là nguyên nhân gây ra nhiều biến chứng.

Theo chuyên gia, VA phì đại có thể khiến trẻ ngạt mũi kéo dài, phải thở bằng miệng, ngủ ngáy, thậm chí xuất hiện những cơn ngừng thở khi ngủ. Tình trạng thiếu oxy kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ mà còn tác động đến sự phát triển thể chất, khả năng tập trung và trí tuệ của trẻ.

Không dừng lại ở đó, VA quá phát còn có thể bít tắc vòi nhĩ, gây viêm tai giữa ứ dịch, giảm thính lực và ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ. Bên cạnh đó, dịch nhầy ứ đọng trong các xoang làm tăng nguy cơ viêm xoang mạn tính, trong khi ổ viêm kéo dài cũng có thể trở thành nguồn lây lan vi khuẩn gây viêm đường hô hấp tái diễn.

Theo PGS-TS.Nguyễn Thị Hoài An, nạo VA không phải là chỉ định dành cho mọi trường hợp viêm VA. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc sau khi bác sỹ chuyên khoa thăm khám và đánh giá toàn diện.

Những trường hợp thường được chỉ định nạo VA gồm trẻ bị viêm VA tái phát nhiều lần trong năm, thường từ 5 đợt trở lên; điều trị nội khoa không hiệu quả và đã xuất hiện biến chứng; hoặc VA quá phát gây bít tắc đường thở, khiến trẻ ngạt mũi kéo dài và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo phụ huynh không nên tự ý quyết định phẫu thuật hay trì hoãn điều trị khi trẻ đã có chỉ định. Việc lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng và bác sỹ giàu kinh nghiệm là yếu tố quan trọng giúp bảo đảm hiệu quả điều trị và hạn chế biến chứng.

Sau phẫu thuật, trẻ cần được chăm sóc đúng cách để vết mổ nhanh hồi phục. Phụ huynh nên cho trẻ sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sỹ, tuyệt đối không tự ý dùng thêm thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc an thần. Khoang miệng cần được vệ sinh nhẹ nhàng bằng cách đánh răng hoặc súc miệng bằng nước muối sinh lý.

Trong những ngày đầu, trẻ nên uống nhiều nước, ăn các món mềm, lỏng và để nguội như cháo hoặc súp; tránh thức ăn cay nóng, cứng hoặc các loại trái cây chứa nhiều axit vì có thể gây kích ứng vùng họng. Cha mẹ cũng cần hướng dẫn trẻ hắt hơi khi há miệng, không xì mũi trong khoảng một tuần sau phẫu thuật và hạn chế vận động mạnh, bơi lội hoặc chơi thể thao trong ít nhất hai tuần.

Bên cạnh đó, việc hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người trong thời gian đầu sau phẫu thuật cũng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục.

Theo PGS-TS.Nguyễn Thị Hoài An, với sự phát triển của y học hiện nay, nạo VA là phẫu thuật tương đối an toàn và ít xảy ra biến chứng nếu được thực hiện đúng chỉ định. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn cần theo dõi sát tình trạng của trẻ sau phẫu thuật và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu, sốt cao kéo dài, đau nhiều hoặc khó thở.

Các chuyên gia nhấn mạnh, điều quan trọng nhất không phải là trẻ có phải nạo VA hay không, mà là phát hiện đúng thời điểm và điều trị đúng chỉ định. Chủ động thăm khám ngay khi trẻ có biểu hiện ngạt mũi kéo dài, ngủ ngáy, nghe kém hoặc viêm VA tái diễn nhiều lần sẽ giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ sự phát triển toàn diện về thể chất và trí tuệ của trẻ.