Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa tiếp tục trải qua tháng 9 trong áp lực điều chỉnh. Bước sang quý IV/2026, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng rủi ro bên ngoài vẫn là yếu tố chi phối thị trường trong ngắn hạn. Kịch bản “lãi suất cao duy trì lâu hơn” đang được củng cố, trong khi dòng vốn toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về các tài sản an toàn.

Sau khi Fed tăng lãi suất lần đầu sau 3 năm lên vùng 3,75% - 4%, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 5,29%, cao nhất kể từ năm 2007. Đà tăng này chủ yếu phản ánh kỳ vọng Fed giữ lãi suất cao khi kinh tế Mỹ vẫn vững, thay vì lo ngại lạm phát hay rủi ro tài khóa trong dài hạn.

Ngay tại Mỹ, đà tăng của thị trường cổ phiếu cũng thiếu lan tỏa: từ đầu tháng 9, chỉ số S&P500 trọng số bằng nhau giảm 3,3% trong khi nhóm công nghệ (IT) vẫn tăng 4%. Trong 3 tháng qua, giá cổ phiếu IT tăng 11% dù EPS dự phóng chỉ được nâng 1,9%, tức P/E tiếp tục mở rộng nhờ kỳ vọng lợi nhuận từ chuỗi cung ứng AI. 

Tại châu Á, khối ngoại tiếp tục rút vốn khỏi phần lớn các thị trường mới nổi, Việt Nam không phải ngoại lệ. Khối ngoại bán ròng 4.830 tỷ đồng trên HoSE trong tháng 9. VDSC cho rằng, trong bối cảnh mà đa phần các thị trường châu Á và nhóm mới nổi bị rút ròng, mặt bằng lãi suất tiếp tục lên cao có thể tiếp tục thúc đẩy xu hướng này tiếp diễn trong ngắn hạn.

Thậm chí đối với các thị trường có câu chuyện AI-bán dẫn là động lực như Hàn Quốc, Đài Loan, nhà đầu tư nước ngoài vẫn duy trì đà bán ròng trong nhiều tháng trở lại đây, đặc biệt là Hàn Quốc ghi nhận sự rút ròng ra khỏi quốc gia này chứ không đơn thuần là chuyện tái cơ cấu danh mục/hiện thực hóa lợi nhuận như thị trường Đài Loan. Chuỗi cung ứng AI/bán dẫn vẫn là nhân tố trung tâm được ví như “thỏi nam châm” tiếp tục hút vốn trong thời gian tới.

Dài hạn hơn, nhóm phân tích nhận định thị trường Việt Nam đang ở trong một “vùng quan sát” đối với nhóm Nhà đầu tư nước ngoài sau sự kiện nâng hạng của FTSE. Các động lực để hút vốn ngoại quay lại có thể kể tới như Tỷ giá vẫn được điều hành ổn định, Định giá thị trường hấp dẫn trong khu vực, phần bù rủi ro không ở trong ngưỡng kém hấp dẫn mà vẫn duy trì được ở ngưỡng trung bình so với thị trường Mỹ, Tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết duy trì khả quan, đồng thời tăng trưởng kinh tế vẫn được quyết tâm thúc đẩy để đạt được các mục tiêu cao hơn, Quá trình cải cách thị trường vốn/nền kinh tế nói chung với nhiều chính sách cởi mở và hội nhập với kinh tế thế giới.

Vì vậy, dòng tiền của nhà đầu tư nội địa vẫn tiếp tục là bệ đỡ cho thị trường, nhưng vẫn sẽ duy trì sự phân hóa và sẽ tập trung vào các yếu tố nội tại, các doanh nghiệp duy trì được câu chuyện lợi nhuận tăng trưởng tích cực và có câu chuyện riêng là các chất xúc tác hấp dẫn. 

Điểm sáng quý IV đến từ vĩ mô trong nước khi tăng trưởng GDP quý III tăng trưởng 9,95% so với cùng kỳ, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 9,01% với động lực chính đến từ đầu tư phát triển, đầu tư công và dòng vốn FDI.

Đầu tư công đến hết ngày 30/9/2026 đạt 642.962 tỷ đồng, bằng 62,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (tăng mạnh so với tỷ lệ giải ngân 35,5% vào cuối quý II), qua đó phần nào hỗ trợ dòng tiền và tổng cầu trong nền kinh tế, trong khi đầu tư trực tiếp FDI tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước.

Ở khu vực sản xuất, PMI tháng 9 tiếp tục duy trì trên ngưỡng 50, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn mở rộng, dù tốc độ cải thiện có dấu hiệu chậm lại khi đơn hàng xuất khẩu suy yếu.

Diễn biến này phù hợp với cơ cấu đóng góp tăng trưởng khi khu vực nước ngoài chịu sức ép, trong khi nhu cầu nội địa tiếp tục đóng vai trò lực đỡ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý III tăng 2,07% so với quý II, cùng với đơn hàng mới tiếp tục tăng, qua đó hỗ trợ sản lượng và thúc đẩy doanh nghiệp tăng mua nguyên vật liệu.

Điểm tựa của thị trường nằm ở lợi nhuận doanh nghiệp. Theo ước tính, tổng lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ quý III danh mục phân tích của VDSC tăng 19,2% so với cùng kỳ, được dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng, thép và bán lẻ. 19/30 nhóm ngành được dự báo tăng trưởng. 

 Dự phóng EPS đồng thuận của thị trường năm 2026 đã phục hồi 4,4% sau mùa báo cáo quý II/2026, trong khi P/E thị trường vẫn ở mức hấp dẫn 12,2 lần, thấp hơn bình quân 5 năm là 13,9 lần.

VDSC theo đó ước tính biên độ dao động trung hạn của VN-Index ở mức -2,5% đến +14,1% so với mức đóng cửa phiên 02/10/2026 (1.737,7 điểm), tương ứng vùng dao động quanh 1.694 –1.983 điểm, dựa trên ước tính vùng P/E mục tiêu giảm nhẹ so với báo cáo kỳ trước là 11,7x – 13,6x.