Trước thực trạng đáng báo động này, Bộ Y tế chính thức khởi động Chiến dịch thi đua xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc lần hai. Điểm mới của chương trình năm nay là trao quyền đánh giá cho chính người bệnh, lấy ý kiến bình chọn trực tiếp để đo lường mức độ tuân thủ của các bệnh viện quy mô từ 100 giường trở lên, thay vì chỉ dựa vào báo cáo nội bộ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn yêu cầu toàn bộ hệ thống bệnh viện tăng cường kiểm soát thuốc lá, xây dựng môi trường khám chữa bệnh không khói thuốc và xem đây là nhiệm vụ bắt buộc trong công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo Bộ Y tế, các bệnh lý liên quan thuốc lá đang tạo áp lực lớn lên hệ thống điều trị, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối. Hàng triệu ca bệnh ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tim mạch và đột quỵ có nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp từ thuốc lá đang khiến nhiều cơ sở y tế rơi vào tình trạng quá tải kéo dài.

Đáng chú ý, phần lớn nạn nhân của thuốc lá là nam giới trong độ tuổi lao động, nhóm giữ vai trò trụ cột kinh tế của gia đình. Không chỉ gây tổn hại sức khỏe, thuốc lá còn làm suy giảm năng suất lao động, đẩy nhiều gia đình vào khó khăn do chi phí điều trị kéo dài và mất khả năng lao động.

Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh siết chặt việc thực thi quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên bệnh viện; tăng cường biển cảnh báo, kiểm tra và xử lý vi phạm; đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cho người bệnh, người nhà bệnh nhân và nhân viên y tế.

Ngành Y tế xác định bệnh viện phải trở thành hình mẫu trong xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn và không khói thuốc. Việc duy trì không gian điều trị sạch khói thuốc không chỉ giúp bảo vệ bệnh nhân mà còn giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe đối với đội ngũ y bác sỹ và cộng đồng.

Hiện cả nước mạng lưới hơn 2.100 bệnh viện công lẫn tư, mỗi năm tiếp nhận gần 20 triệu lượt người khám. Với mật độ bệnh nhân ken đặc, Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Hà Anh Đức khẳng định, việc triệt tiêu khói độc thụ động chính là thước đo năng lực quản lý và uy tín của từng đơn vị.

Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát thuốc lá cần được triển khai quyết liệt hơn, từ tăng cường tư vấn cai nghiện thuốc lá, truyền thông thay đổi hành vi đến nâng cao trách nhiệm của từng cơ sở y tế. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ chất lượng dân số trong dài hạn.

Thiết nghĩ, việc xây dựng bệnh viện không khói thuốc không chỉ là yêu cầu về môi trường y tế văn minh mà còn là giải pháp cấp thiết để giảm số ca tử vong liên quan thuốc lá đang gia tăng từng năm tại Việt Nam.