Bộ Y tế vừa có văn bản yêu cầu tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh do vi rút Nipah gửi UBND các tỉnh, thành phố; các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur và các bệnh viện trực thuộc Bộ.

Theo thông tin từ Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ 27/12/2025 đến 27/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.

Bệnh do vi rút Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Vi rút này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, hiện tại ở Ấn Độ chủ yếu qua loài dơi ăn quả; ngoài ra có thể lây qua tiếp xúc với thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm vi rút hoặc lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.

Thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày, với các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính. Tỷ lệ tử vong ước tính từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Để chủ động phòng ngừa, không để dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế và các đơn vị liên quan tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và trong cộng đồng; tổ chức quản lý, thu dung, điều trị kịp thời, khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Các địa phương được yêu cầu phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur để lấy mẫu xét nghiệm, chẩn đoán khi ghi nhận ca nghi ngờ; thực hiện nghiêm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở khám, chữa bệnh; bảo đảm đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và người tiếp xúc với ca bệnh nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Bộ Y tế cũng yêu cầu tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về giám sát, phòng chống dịch và phòng chống nhiễm khuẩn; xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh do vi rút Nipah tại các cửa khẩu theo các tình huống cụ thể; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, trang thiết bị, phương tiện để kịp thời đáp ứng khi có dịch xảy ra.

Song song đó, các hoạt động truyền thông phòng, chống dịch cần được triển khai tới các cơ quan báo chí và cộng đồng nhằm giúp người dân hiểu đúng, không hoang mang, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt với những người đi về từ các quốc gia, khu vực đang có dịch.

Đối với các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur, Bộ Y tế yêu cầu theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, kịp thời tham mưu các biện pháp phòng, chống phù hợp; tăng cường năng lực xét nghiệm, tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ địa phương để chẩn đoán; đồng thời rà soát, củng cố các đội phản ứng nhanh, sẵn sàng hỗ trợ khi phát hiện ca nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế được yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng phương án thu dung, điều trị bệnh nhân nghi ngờ hoặc mắc bệnh do vi rút Nipah; bảo đảm nghiêm ngặt công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm; phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur trong điều tra, giám sát, lấy mẫu xét nghiệm và sẵn sàng triển khai các đội cấp cứu lưu động hỗ trợ địa phương khi cần thiết.