Buôn lậu, hàng giả diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến

Sáng 7/7, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chủ trì hội nghị.

Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến, địa bàn trọng điểm.

Tại tuyến biên giới đất liền, các đối tượng tập trung buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, thuốc lá ngoại, vàng, ngoại tệ, đường cát, mỹ phẩm và thực phẩm qua các tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia.

Trên tuyến biển và cảng biển, các mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm ma túy, pháo nổ, vật liệu nổ, thuốc lá ngoại, xăng dầu, than, thực phẩm đông lạnh và hàng hóa đã qua sử dụng có nguồn gốc nước ngoài. Các địa bàn trọng điểm gồm Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, TP. Hồ Chí Minh, Cà Mau và An Giang.

Trong khi đó, trên tuyến hàng không và bưu chính quốc tế, các đối tượng lợi dụng hoạt động vận chuyển hành khách, hàng hóa để buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy, vàng, tiền tệ, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc lá điện tử.

Đáng chú ý, tại địa bàn nội địa, hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng hết hạn sử dụng vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh và bưu chính để tiêu thụ hàng giả, hàng kém chất lượng, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, xu hướng vi phạm đang chuyển dịch rõ nét từ buôn lậu truyền thống sang gian lận thương mại, gian lận thuế và kinh doanh hàng giả với phương thức ngày càng tinh vi.

Trong khi số vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu giảm 51,83% so với cùng kỳ năm trước thì số vụ gian lận thương mại, gian lận thuế tăng 60,06%; số vụ hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng tới 75,02%.

Đặc biệt, các hành vi vi phạm ngày càng gắn với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và giao dịch xuyên biên giới. Thay vì vận chuyển hàng lậu với số lượng lớn, nhiều đối tượng chia nhỏ đơn hàng, lợi dụng dịch vụ chuyển phát nhanh, kho trung chuyển và các nền tảng trực tuyến để tiêu thụ hàng hóa vi phạm.

Một số đối tượng còn sử dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ Deepfake để quảng cáo sai sự thật, tạo lòng tin giả đối với người tiêu dùng nhằm tiêu thụ thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thuốc chữa bệnh và các mặt hàng vi phạm khác.

Tăng cường đấu tranh từ sớm, từ xa

Trước dự báo tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng chủ động nắm chắc tình hình, nhận diện sớm các phương thức, thủ đoạn mới để có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh từ sớm, từ xa.

Trọng tâm là các tuyến, địa bàn, lĩnh vực và mặt hàng có nguy cơ cao như ma túy, vàng, ngoại tệ, xăng dầu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam và hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.

Cùng với đó, công tác phối hợp liên ngành sẽ tiếp tục được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả trao đổi, chia sẻ thông tin, kịp thời phát hiện các đường dây, ổ nhóm buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia. Các lực lượng chức năng tập trung điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, chủ mưu và các đường dây lớn, không để hình thành các điểm nóng, tụ điểm phức tạp kéo dài.

Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cũng yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân; khuyến khích người dân tham gia tố giác vi phạm thông qua các đường dây nóng và các kênh tiếp nhận thông tin của cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng để nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ sẽ được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp tiêu cực, tiếp tay hoặc bao che cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; xây dựng lực lượng thực thi nhiệm vụ trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh trong tình hình mới.