Đây là một trong những thông tin đáng chú ý vừa được Cục Hàng không Việt Nam nêu trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng vào chiều 26/3, liên quan đến kế hoạch khai thác vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu Jet A-1.

Căng thẳng cả giá và nguồn cung

Theo ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt từ tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, giá MOPS Jet A-1 bình quân tháng 3 có thể dao động quanh mức 190 – 200 USD/thùng (ngày 24/3/2026, giá Jet A-1 đã lên tới 234,34 USD/thùng).

Đặc biệt, mức phụ thu vật lý (premium) tăng mạnh lên trên 30 USD/thùng, có thời điểm đạt đỉnh 39,6 USD/thùng vào ngày 24/3.

Cùng với đó, chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và tình trạng khan hiếm cục bộ khi các nhà máy lọc dầu trong khu vực cắt giảm công suất đã khiến tổng chi phí nhiên liệu hàng không tăng mạnh và được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.

Về nguồn cung nhiên liệu hàng không, việc các doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu là rủi ro đáng kể khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Hiện các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung, cùng với sự hỗ trợ của các cơ quan nhà nước thông qua các kênh trao đổi, ngoại giao.

Hiện tại, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cam kết đáp ứng nhu cầu khai thác đến trung tuần tháng 4/2026; sau thời điểm này, nguồn nhiên liệu Jet A-1 chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập khẩu theo giá giao ngay (spot) ở mức cao.

Với khả năng duy trì nguồn cung như trên, hoạt động khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 cơ bản vẫn được bảo đảm, phù hợp với điều kiện thực tế về đội tàu bay và hạ tầng.

Điều chỉnh mạng bay từ đầu tháng 4/2026

Đến thời điểm hiện tại, các hãng hàng không Việt Nam vẫn duy trì hoạt động khai thác theo mạng đường bay và tần suất của lịch bay mùa Đông 2025/2026, chưa có điều chỉnh giảm đáng kể.

Tuy nhiên, từ tháng 4/2026, để chủ động ứng phó với việc giá nhiên liệu Jet A-1 tăng cao, các hãng sẽ phải điều chỉnh mạng đường bay và tải cung ứng nhằm bảo đảm duy trì hoạt động và hiệu quả kinh doanh.

Theo báo cáo, các hãng sẽ ưu tiên duy trì khai thác trên các đường bay nội địa trục chính (Hà Nội – Đà Nẵng – TP.HCM), đồng thời tiếp tục khai thác các đường bay phục vụ nhiệm vụ chính trị - kinh tế - xã hội. Đối với các đường bay quốc tế, các hãng cũng nỗ lực duy trì slot lịch sử và hiện diện tại các thị trường trọng điểm.

Tuy vậy, một số hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay, giảm tần suất hoặc dừng khai thác các đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ hoặc hệ số sử dụng ghế (load factor) thấp, thường rơi vào khung giờ đêm, thấp điểm hoặc các đường bay ngách không bảo đảm hiệu quả khai thác.

Cụ thể, Vietnam Airlines đã dừng các đường bay Cát Bi – Buôn Ma Thuột, Cát Bi – Cam Ranh, Cát Bi – Phú Quốc, Cát Bi – Cần Thơ, TP.HCM – Vân Đồn, TP.HCM – Rạch Giá, TP.HCM – Điện Biên từ ngày 1/4/2026.

Tùy theo diễn biến thị trường, với mức giá nhiên liệu dao động từ 160 – 200 USD/thùng, Vietnam Airlines dự kiến cắt giảm khoảng 700 – 1.700 cặp chuyến/tháng trong quý II/2026, tương ứng mức giảm 10 – 20%.

Đối với các đường bay quốc tế, việc cắt giảm sẽ được thực hiện xen kẽ, bảo đảm duy trì slot và hiện diện thị trường; trong khi đó, với đường bay nội địa, hãng sẽ dừng các đường bay không hiệu quả dài hạn, duy trì tần suất tối thiểu với các đường bay chưa bù đắp được chi phí và cắt giảm các chuyến bay vào ngày thấp điểm, khung giờ xấu.

Vietjet cũng đã lên kế hoạch cắt giảm 18% tổng sản lượng khai thác toàn mạng bay trong tháng 4/2026 (nội địa giảm 22%, quốc tế giảm 11%). Một số đường bay điều chỉnh như: Hà Nội – Cam Ranh còn 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến), Hà Nội – Buôn Ma Thuột còn 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến), TP.HCM – Cát Bi còn 35 chuyến/tuần (giảm 25 chuyến), TP.HCM – Thọ Xuân còn 21 chuyến/tuần (giảm 28 chuyến), Đà Nẵng – Singapore còn 10 chuyến/tuần (giảm 4 chuyến), TP.HCM – Bangkok còn 18 chuyến/tuần (giảm 10 chuyến)...

Trong bối cảnh giá nhiên liệu chưa có dấu hiệu giảm, Vietjet có thể tiếp tục điều chỉnh sản lượng khai thác trong các tháng tiếp theo.

Sun PhuQuoc Airways hiện duy trì quy mô khai thác khoảng 60 chuyến/ngày và đã chủ động phối hợp với đơn vị cung cấp nhiên liệu để bảo đảm nguồn cung đến hết tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong trường hợp tình hình kéo dài, hãng cũng có thể phải điều chỉnh kế hoạch khai thác.

Bamboo Airways dự kiến giảm mạnh quy mô khai thác, chỉ duy trì 15 – 17 chuyến/ngày (so với 35 – 36 chuyến/ngày hiện tại) từ tháng 4/2026, tập trung vào các đường bay đến/đi từ Quy Nhơn và các đường bay trục chính.

Vietravel Airlines, với quy mô đội tàu bay nhỏ, dự kiến duy trì khai thác 12 – 14 chuyến/ngày trong tháng 4/2026 với 2 tàu bay. Từ cuối tháng 4/2026, khi bổ sung thêm tàu bay phục vụ cao điểm 30/4 – 1/5 và mùa hè, hãng có thể nâng tần suất lên 28 – 30 chuyến/ngày.

Pacific Airlines có kế hoạch cắt giảm tần suất vào các giai đoạn thấp điểm và khung giờ xấu, dự kiến giảm 8 – 30% tải cung ứng trong quý II/2026.

Đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu

Liên quan đến diễn biến giá dịch vụ vận chuyển hàng không, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, các hãng hàng không Việt Nam đang nỗ lực duy trì mặt bằng giá vé nội địa ổn định trong tháng 3/2026, với nhiều mức giá linh hoạt, dao động từ khoảng 10% đến 100% mức giá trần quy định.

Trong giai đoạn thấp điểm từ 28/2/2026 đến 19/3/2026, mặt bằng giá vé có xu hướng giảm so với giai đoạn cao điểm trước đó, với tỷ trọng vé giá thấp tăng và tỷ trọng vé giá cao giảm.

Cụ thể, trên đường bay Hà Nội – TP.HCM, tỷ trọng vé giá thấp chiếm 81% (tăng 38 điểm %), trong khi vé giá cao chỉ chiếm 6% (giảm 38 điểm %) so với giai đoạn trước đó.

Đối với các đường bay quốc tế, nhiều hãng đã triển khai hoặc có kế hoạch áp dụng phụ thu nhiên liệu. Theo khảo sát gần 40 hãng hàng không quốc tế, hơn 60% hãng đã hoặc dự kiến tăng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh giá vé từ trung tuần tháng 3/2026.

Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 35 – 40% tổng chi phí, nếu giá Jet A-1 ở mức khoảng 200 USD/thùng, chi phí của các hãng hàng không có thể tăng khoảng 40%.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu duy trì ở mức cao và diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé từ tháng 4/2026.

Cục Hàng không Việt Nam cho biết, việc áp dụng phụ thu nhiên liệu là thông lệ phổ biến trên thế giới; trong đó, Nhật Bản đã áp dụng cơ chế phụ thu theo chu kỳ, điều chỉnh theo biến động giá nhiên liệu.

Để ứng phó kịp thời với biến động bất thường, bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không, phù hợp thông lệ quốc tế và cân đối khả năng chi trả của người dân, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với dịch vụ vận chuyển hành khách nội địa hạng phổ thông cơ bản trong thời gian ngắn, từ 1/4/2026 đến 30/6/2026.

“Sau thời gian này, nếu xung đột tại Trung Đông chưa hạ nhiệt và giá nhiên liệu tiếp tục tăng cao, Cục sẽ đánh giá, tổng kết và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định các bước tiếp theo”, ông Đỗ Hồng Cẩm cho biết.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%; giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít đối với nhiên liệu Jet A-1; giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu Jet A-1 nhằm giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp, do hiện nay doanh nghiệp phải tạm nộp thuế VAT trước, sau đó mới thực hiện hoàn thuế theo quy định.

Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục tăng cường trao đổi thông qua các kênh ngoại giao với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam duy trì và ký kết các hợp đồng nhập khẩu nhiên liệu Jet A-1.

Đồng thời, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất, ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A-1 và cung cấp cho các doanh nghiệp nhiên liệu hàng không trong nước.