Từ đầu năm 2026, những thay đổi về chính sách y tế tại Việt Nam tạo đột phá về quyền lợi cho người dân và cải thiện chế độ đãi ngộ cho đội ngũ y bác sỹ.

Trong đó, đáng chú ý là mức phụ cấp ưu đãi nghề lên tới 100% dành cho nhân viên y tế trực tiếp làm việc trong các lĩnh vực đặc thù, có áp lực và rủi ro cao như tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh.

Nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và các cơ sở y tế dự phòng được hưởng mức phụ cấp linh hoạt theo khu vực. Mức 100% áp dụng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo.

Các khu vực còn lại được hưởng tối thiểu 70%. Đây là cơ chế nhằm thu hút và giữ chân nhân lực y tế, đồng thời tạo động lực để đội ngũ y bác sỹ yên tâm công tác lâu dài.

Song song với chính sách phụ cấp, an toàn cho nhân viên y tế cũng được bảo đảm. Những người xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhân viên y tế sẽ bị xử lý nghiêm, bao gồm xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường thiệt hại theo quy định.

Cơ chế tuyển dụng nhân lực tuyến cơ sở cũng được nới lỏng. Người có giấy phép hành nghề phù hợp khi tiếp nhận vào trạm y tế cấp xã không bị ràng buộc điều kiện về thời gian công tác nếu cam kết làm việc tối thiểu 5 năm.

Trường hợp không hoàn thành cam kết, người được tiếp nhận sẽ bị buộc thôi việc. Cơ chế này rút ngắn quy trình tuyển dụng và khuyến khích gắn bó lâu dài với tuyến y tế cơ sở.

Về quyền lợi người dân, bảo hiểm y tế được mở rộng. Từ 1/1/2026, những nhóm đối tượng được chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bao gồm hộ gia đình cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Tỷ lệ chi trả cũng tăng cho các đối tượng chính sách xã hội, người dễ bị tổn thương, thu nhập thấp và các nhóm ưu tiên khác. Quy định chi trả 100% áp dụng tại các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu, trung tâm y tế huyện, phòng khám đa khoa khu vực, cơ sở y tế quân - dân y và các cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an theo quy định.

Những người tham gia bảo hiểm y tế liên tục năm năm trở lên và có số tiền cùng chi trả vượt 6 lần mức tham chiếu cũng được hưởng chi trả tối đa 100%.

Mức đóng bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên cũng được điều chỉnh, giảm gánh nặng tài chính nhờ ngân sách nhà nước hỗ trợ 50%. Tại TP.HCM, học sinh và người cao tuổi được miễn hoàn toàn BHYT nhờ sự kết hợp hỗ trợ từ ngân sách thành phố và chính sách trung ương.

Về tiền lương, bác sỹ y khoa, bác sỹ y học cổ truyền, bác sỹ răng hàm mặt, bác sỹ y học dự phòng và dược sỹ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng, thay vì bậc 1 như trước đây.

Kết hợp với phụ cấp ưu đãi nghề 100%, chế độ tiền lương mới giúp nâng cao thu nhập, thu hút nhân lực và đảm bảo chất lượng chăm sóc sức khỏe tại các tuyến y tế.

Những chính sách đồng bộ về tiền lương, phụ cấp, an toàn nghề nghiệp, bảo hiểm y tế và tuyển dụng nhân lực cơ sở được kỳ vọng sẽ giảm gánh nặng chi phí y tế, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững ngành y tế.