Tỷ lệ chọi lớp 10 công lập tại Hà Nội năm nay vượt mốc 1/3, nhóm trường “dễ thở” gần như biến mất, trong khi chỉ 55% học sinh có cơ hội vào công lập, đây mức thấp nhất trong một thập kỷ, đẩy áp lực thi cử lên cao hơn bao giờ hết.

Năm nay, 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm 2025. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.

0h ngày 18/4, thí sinh Hà Nội chính thức khép lại thời gian đăng ký thi lớp 10 bằng hình thức trực tuyến. Theo ghi nhận, hơn 124.600 học sinh đăng ký dự thi, chiếm gần 85% tổng số học sinh tốt nghiệp THCS toàn thành phố. Con số này không chỉ phản ánh quy mô lớn của kỳ thi mà còn cho thấy sức nóng chưa hạ nhiệt của cuộc đua vào lớp 10 công lập.

Năm nay, điểm nổi bật nhất là mặt bằng cạnh tranh tăng mạnh và lan rộng. Trường THPT Yên Hòa đứng đầu toàn thành phố với tỷ lệ chọi lên tới 1/3,36; tương đương gần 2.570 nguyện vọng 1 cho 765 chỉ tiêu.

Ngay phía sau là THPT Lê Quý Đôn, Hà Đông với tỷ lệ 1/3. So với những năm trước, khi các trường tốp đầu thường chỉ dao động quanh mức trên 1/2, mức chọi năm nay cho thấy áp lực đã leo thang rõ rệt, không còn dừng ở mức “căng” mà đã bước sang ngưỡng cạnh tranh khốc liệt.

Không chỉ hai trường dẫn đầu, toàn thành phố có thêm 9 trường ghi nhận tỷ lệ chọi trên 2, gồm Nguyễn Thị Minh Khai, Nhân Chính, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Trần Phú, Thăng Long, Cầu Giấy, Lê Quý Đôn - Đống Đa và Việt Đức.

Đây đều là những trường có sức hút ổn định qua nhiều năm, nhưng việc đồng loạt vượt mốc 2 cho thấy xu hướng cạnh tranh đã mở rộng, không còn tập trung cục bộ mà trải đều trên nhiều khu vực.

Ở chiều ngược lại, nhóm trường có tỷ lệ chọi dưới 1, tức số nguyện vọng 1 thấp hơn chỉ tiêu gần như hiếm. Năm nay chỉ còn ba trường là Minh Quang, Đại Cường và Lưu Hoàng, với tỷ lệ dao động quanh 0,9.

Trong các năm trước, số trường ở nhóm này thường trên dưới 10 trường, cho thấy vẫn tồn tại những lựa chọn “dễ thở”. Việc con số này giảm mạnh phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt khi mặt bằng cạnh tranh đã được kéo lên đồng đều, khiến cơ hội “an toàn” ngày càng thu hẹp.

Một yếu tố mới cũng góp phần làm gia tăng áp lực là việc áp dụng đăng ký trực tuyến. Khác với những năm trước, học sinh có thể theo dõi số lượng nguyện vọng tại từng trường theo thời gian thực và điều chỉnh nhiều lần trong suốt thời gian đăng ký.

Sự minh bạch này giúp thí sinh chủ động hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra “hiệu ứng đám đông”, khiến nhiều gia đình liên tục thay đổi lựa chọn khi thấy số lượng đăng ký tăng cao, làm cuộc đua trở nên khó lường hơn.

Từ góc nhìn tổng thể, kỳ tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội đang cho thấy một bước chuyển rõ rệt, từ cạnh tranh cục bộ sang cạnh tranh diện rộng, từ áp lực cục bộ sang áp lực hệ thống. Khi số lượng học sinh tăng nhanh, trong khi chỉ tiêu công lập không mở rộng tương ứng, việc chen chân vào các trường công lập ngày càng trở nên khó khăn, đặc biệt ở nhóm trường tốp đầu.

Kỳ thi sẽ diễn ra trong hai ngày 30-31/5, với thí sinh đăng ký trường chuyên thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6. Dự kiến từ ngày 19 đến 22/6, điểm thi và điểm chuẩn sẽ được công bố, thời điểm quyết định kết quả của một cuộc đua vốn đã nóng ngay từ khâu đăng ký.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không chỉ là thi cử, mà còn là lựa chọn. Khi tỷ lệ chọi liên tục lập đỉnh và cơ hội vào công lập thu hẹp, việc đánh giá đúng năng lực, lựa chọn nguyện vọng hợp lý và chuẩn bị phương án dự phòng đang trở thành yếu tố then chốt, quyết định không kém gì điểm số trong kỳ thi được xem là căng thẳng bậc nhất của giáo dục phổ thông.