Chương trình ESG10 nhằm thiết lập bộ tiêu chí đánh giá ESG phù hợp với điều kiện Việt Nam nhưng tương thích chuẩn mực quốc tế, đồng thời tạo động lực cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp và xây dựng cơ sở dữ liệu về thực tiễn ESG phục vụ nghiên cứu và hoạch định chính sách.

Danh sách Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Xây dựng và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình www.esg10.vn

Trong bối cảnh ngành Xây dựng đang đối mặt áp lực kép giữa tăng trưởng và giảm phát thải, ESG không còn là một lựa chọn mà trở thành yếu tố mang tính quyết định đến sự tồn tại của doanh nghiệp. Theo WEF, chuyển đổi xanh có thể mở ra thị trường với quy mô 1,8 nghìn tỷ USD, cho thấy không gian tăng trưởng dài hạn là rất lớn. Cùng với đó, các chính sách như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay các chuẩn công bố khí hậu như IFRS S2 đang định hình lại “luật chơi” mới, khiến chi phí carbon và minh bạch dữ liệu trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi.

Tiếp nối xu thế này, Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức, khi vừa phải duy trì tốc độ đô thị hóa nhanh, vừa chịu áp lực thích ứng với các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, ESG trong ngành Xây dựng không còn dừng ở cam kết, mà đang chuyển sang trạng thái “tiền tuân thủ”, nơi doanh nghiệp chủ động tái cấu trúc hoạt động trước khi các quy định bắt buộc được áp dụng đầy đủ.

Ngành Xây dựng Việt Nam: Từ Cam kết Net Zero đến Kỷ nguyên Thực thi ESG

Với đặc thù lượng phát thải lớn, chiến lược giảm carbon trong ngành Xây dựng phải can thiệp trực tiếp vào cấu trúc kỹ thuật của công trình, đặc biệt ở khâu lựa chọn vật liệu. Xu hướng sử dụng thép xanh, bê tông phát thải thấp, vật liệu không nung hay vật liệu có chứng nhận EPD, LCA phản ánh sự chuyển đổi từ thi công truyền thống sang xây dựng phát thải thấp, qua đó giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn công trình xanh và yêu cầu carbon trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hơn 95% doanh nghiệp tham gia khảo sát quý I.2026 của Viet Research đã đặt mục tiêu Net Zero hoặc áp dụng chính sách phát triển bền vững, trong đó 93% cam kết cắt giảm phát thải carbon. Xu hướng này tiếp tục được mở rộng sang toàn bộ quá trình thi công thông qua tối ưu năng lượng và số hóa công trường. Các giải pháp như BIM, IoT và nền tảng quản lý số không chỉ giúp giảm lãng phí tài nguyên mà còn nâng cao khả năng đo lường, truy xuất và kiểm soát phát thải theo vòng đời dự án.

Bên cạnh bài toán chuyển đổi xanh, ESG trong ngành Xây dựng còn xoay quanh trục giá trị con người – nền tảng bền vững cho mọi công trình.

Trong tiến trình tích hợp ESG, điểm chuyển dịch đáng chú ý là xu hướng chuẩn hóa hệ thống quản trị và minh bạch thông tin. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thiết lập bộ phận chuyên trách, tích hợp ESG vào chiến lược phát triển và từng bước hoàn thiện hệ thống đo lường - báo cáo.

Việc công bố Báo cáo thường niên, Báo cáo phát triển bền vững hay Báo cáo ESG theo các khung tham chiếu quốc tế cho thấy doanh nghiệp đang đặt nền móng cho quản trị dựa trên dữ liệu và công bố có đối sánh. Đây là bước tiến quan trọng, bởi chỉ khi ESG được lượng hóa, kiểm soát và phản ánh trong hệ thống báo cáo chính thức, các mục tiêu bền vững mới có thể trở thành một phần của năng lực vận hành dài hạn, thay vì dừng lại ở cam kết mang tính hình thức.

Cũng trong khảo sát về cam kết và thực hành ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam, Viet Research ghi nhận nhiều doanh nghiệp xây dựng đã chủ động tích hợp ESG vào vận hành. Điển hình như Coteccons giảm hơn 237.000 tấn CO₂ nhờ vật liệu xanh, CENTRAL đẩy mạnh số hóa công trường để tối ưu năng lượng và kiểm soát phát thải, trong khi Ricons triển khai các dự án nhà ở cho cộng đồng yếu thế. Ở cấp quản trị, SOL E&C thành lập bộ phận phát triển bền vững và công bố báo cáo theo chuẩn quốc tế, cho thấy ESG đang dần được thể chế hóa trong doanh nghiệp.

ESG ngành Xây dựng: Vượt rào cản, đón đầu xu thế

Dù vậy, quá trình triển khai ESG của các doanh nghiệp xây dựng vẫn vấp phải không ít khó khăn. Theo khảo sát của Viet Research, những thách thức này tập trung vào 4 nhóm vấn đề cốt lõi.

Cũng theo nghiên cứu của Viet Research, giai đoạn 2025-2026 sẽ là thời điểm chuyển giao quan trọng khi ESG dần dịch chuyển từ yêu cầu tuân thủ sang động lực tăng trưởng. Trong trung và dài hạn, ESG được kỳ vọng sẽ tích hợp sâu vào chiến lược kinh doanh, trở thành tiêu chí cốt lõi trong quản trị rủi ro, lựa chọn dự án và phân bổ nguồn lực.

Đáng chú ý, sự hình thành thị trường carbon tại Việt Nam sẽ tạo ra một “cơ chế giá” mới đối với phát thải, buộc doanh nghiệp xây dựng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí – hiệu quả. Những doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt, trong khi các doanh nghiệp chậm thích ứng có thể đối mặt với rủi ro bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Xây dựng (ESG10 - 2026) sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72, Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình www.esg10.vn và trên các kênh truyền thông đại chúng.