Sự cố, tổn thất giảm nhưng chưa bền vững

Trong quý I, chỉ tiêu sự cố lưới điện trung, hạ áp được Tổng công ty Điện lực miền Bắc giao cho Công ty Điện lực Tuyên Quang là 5,18 vụ kéo dài/100 km đường dây quy đổi và thực tế Công ty ghi nhận 0,9 vụ, đạt 16,17% kế hoạch giao. Tuy nhiên tình hình sự cố lưới điện trên địa bàn tỉnh còn diễn biến phức tạp. Sự cố chủ yếu tập trung ở lưới trung, hạ áp, ảnh hưởng đến độ tin cậy cung cấp điện.

Cùng với đó, tỷ lệ tổn thất điện năng tuy cơ bản được kiểm soát nhưng vẫn còn tồn tại ở một số khu vực, đặc biệt tại các trạm biến áp công cộng; lũy kế 3 tháng đầu năm 2026 có 1.582 trạm biến áp có tổn thất tăng so với cùng kỳ, chiếm hơn 45% tổng số trạm. 

Nguyên nhân được xác định gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Trong đó, yếu tố thời tiết cực đoan, dông lốc, sét đánh chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ sự cố.

Các yếu tố địa hình miền núi, đường dây dài, phụ tải phân tán cũng làm gia tăng tổn thất điện năng. Bên cạnh đó, công tác phát dọn hành lang lưới điện chưa triệt để, thiết bị vận hành lâu năm, tình trạng lệch pha, tiếp xúc kém, hệ thống đo đếm chưa đồng bộ… là những nguyên nhân chủ quan làm tăng sự cố và tổn thất điện năng.

Trước thực trạng trên, trong quý I, hàng loạt giải pháp đã được Công ty triển khai với cường độ cao như tăng cường kiểm tra, phát dọn hành lang hơn 2.200 km đường dây; thực hiện 91 phiên vệ sinh cách điện đang mang điện (hotline) - một công việc đòi hỏi kỹ thuật cao và kỷ luật an toàn nghiêm ngặt; cân đảo pha 47 lượt trạm biến áp và kiểm tra hơn 9.100 lượt khách hàng, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.

Song song đó, ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý vận hành, thay thế, hoán đổi thiết bị được thực hiện mạnh mẽ hơn, từng bước nâng cao chất lượng cung cấp điện.

Đồng bộ giải pháp kỹ thuật, quản lý 

Để có được kết quả bền vững, sự phối hợp đồng bộ giữa kỹ thuật và quản trị đã được chú trọng. Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận, phân tích sâu các nguyên nhân gây sự cố lưới điện và tổn thất điện năng, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm trong thời gian tới theo từng cấp điện áp.

Cụ thể, với lưới 110 kV, bài toán được đặt ra là tăng sức đề kháng trước thiên nhiên: chống sét, thay thế thiết bị xuống cấp, bổ sung tiếp địa tại các điểm có điện trở cao. Công tác bảo dưỡng không còn là việc định kỳ mà đang được triển khai liên tục và có trọng tâm. Việc siết chặt quản lý vận hành, phát dọn hành lang, xử lý tiếp xúc kém, san tải hợp lý… đi cùng với ứng dụng phần mềm phân tích để tối ưu tụ bù. Đồng thời nâng cao giám sát hiện trường trong các công trình đầu tư, sửa chữa cũng như nâng cao năng lực đội ngũ vận hành là then chốt. Tất cả tạo thành một hệ sinh thái vận hành chủ động.

Với lưới trung áp, Công ty đã tập trung quản lý hành lang tuyến; tổ chức phát dọn, kiểm tra, phúc tra thường xuyên theo từng nhánh, nhất là khu vực rừng núi khó tiếp cận. Áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự cố ngoại lai; thay thế thiết bị xuống cấp, củng cố hệ thống tiếp địa và nâng cao năng lực nhận diện, xử lý mối nguy cho người lao động.

Ở cấp hạ áp, nơi gắn chặt với từng hộ dân, đã được thực hiện phân loại khu vực theo phụ tải để quản lý phù hợp; triển khai cân đảo pha, thay thế máy biến áp quá tải hoặc non tải, nâng cấp dây dẫn, nâng cao chất lượng điện áp cuối nguồn.

Cùng với đó, Công ty đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý như giám sát lệch pha, đo xa thông số vận hành nhằm kịp thời phát hiện, xử lý bất thường. Đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương trong tuyên truyền bảo vệ hành lang lưới điện; siết chặt kiểm tra hệ thống đo đếm, niêm phong công tơ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là trộm cắp điện.

Tuy nhiên, kỹ thuật thôi chưa đủ. Công ty Điện lực Tuyên Quang cũng xác định rõ “mặt trận” quản lý: phối hợp với chính quyền địa phương trong bảo vệ hành lang lưới điện; siết chặt kiểm tra hệ thống đo đếm; niêm phong công tơ; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là trộm cắp điện. Đây là những vấn đề không mới, nhưng nếu lơi tay, hậu quả sẽ “cũ mà đau”.

Việc nhìn thẳng vào vấn đề và có những hành động dứt khoát cũng là sự chủ động của Điện lực Tuyên Quang để ứng phó với nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, trong khi thời tiết ngày càng khó lường.