Sáng 15/7, tiếp tục phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Dự thảo sửa đổi, bổ sung nội dung 27/54 điều, tập trung hoàn thiện quy định về nội dung quản lỷ và chính sách của nhà nước đối với hoạt động xuất bản nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW và Chỉ thị số 04-CT/TW và các chủ trương, định hướng của Đảng về yêu cầu chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc; tăng cường quản lý đối với dịch vụ trung gian phát hành xuất bản phẩm trên môi trường mạng, hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng.

Lần sửa đổi này cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ phát triển hạ tầng công nghệ, hợp tác công - tư, tăng cường bảo vệ bản quyền trong hoạt động xuất bản, miễn giảm tiền thuê đất và tài sản công phục vụ hoạt động xuất bản, in và phát hành; đồng thời hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền, phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy hiện hành, tăng cường trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương, nhất là cấp xã.

Dự thảo sửa đổi cũng hoàn thiện quy định phòng chống xâm phạm bản quyền, đặc biệt là các hành vi xâm phạm bản quyền trên không gian mạng, tạo động lực phát triển hoạt động xuất bản theo hướng phân biệt rõ các hành vi in nối bản, in lậu và làm giả xuất bản phẩm và giao cho Chính phủ quy định chi tiết; bổ sung các yêu cầu trong tổ chức hoạt động đối với các cơ sở trung gian phát hành xuất bản phẩm nhằm hình thành các chế định làm cơ sở cho việc xây dựng các chế tài xử lý nghiêm, ngăn chặn hành vi in lậu và xâm phạm bản quyền trên không gian mạng; hành vi lợi dụng hoạt động có tính chất xuất bản để công bố tác phẩm, tài liệu vi phạm qui định Luật Xuất bản và pháp luật về an ninh mạng.

Nội dung sửa đổi còn tập trung vào hoàn thiện các quy định về tổ chức hoạt động, liên kết của nhà xuất bản, quy định trường hợp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh không thành lập nhà xuất bản thì cơ quan chuyên môn văn hóa thuộc ủy ban nhân dân được thành lập nhà xuất bản.

Dự thảo bổ sung tiêu chí bổ nhiệm lãnh đạo nhà xuất bản; bổ sung đối tác liên kết là cơ sở cung cấp dịch vụ phát hành trung gian, các đơn vị công nghệ nhằm góp phần khẳng định vị trí, vai trò của nhà xuất bản đối với việc bảo đảm chất lượng nội dung xuất bản phẩm, đồng thời phát huy vai trò của thành phần kinh tế tư nhân, đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo động lực mới cho hoạt động xuất bản phát triển theo định hướng nhân văn, chuyên nghiệp, hiện đại.

Bà Thanh cũng cho biết, dự thảo bãi bỏ 15/30 thủ tục hành chính quy định trong Luật Xuất bản 2012, đồng thời đơn giản hóa các thủ tục còn lại thông qua cắt giảm điều kiện kinh doanh, thành phần hồ sơ, thời gian giải quyết và giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung về trình tự, thủ tục thực hiện.

Đáng chú ý, Dự thảo Luật lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản.

Theo đó, điều 12 dự thảo quy định tập đoàn xuất bản - truyền thông là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với việc sửa đổi các quy định nhằm đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản; tán thành việc cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về văn hóa được thành lập nhà xuất bản.

Thường trực Ủy ban cho rằng việc bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông tại dự thảo Luật để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm, ông Vinh nêu rõ.

Cơ bản nhất trí việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, tuy nhiên, Thường trực Ủy ban thẩm tra đề nghị giữ nguyên quy định giấy phép hoạt động in không xác định thời hạn như Luật hiện hành, không quy định thời hạn giấy phép in là 10 năm như dự thảo Luật để tránh tạo ra "giấy phép con" và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, hồ sơ dự án luật cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.

Bà Thanh cũng lưu ý cơ quan soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ tính phù hợp của việc luật hóa mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông, đảm bảo tính khả thi.