Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gia tăng ca bệnh nặng và áp lực quá tải đối với các bệnh viện tuyến cuối, khi lượng bệnh nhân từ các tỉnh tiếp tục đổ về thành phố điều trị.

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong tuần 11 (từ ngày 9/3 đến 15/3), toàn thành phố ghi nhận 837 ca mắc tay chân miệng, tăng 97,1% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó (424 ca). So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng tới 241,3% và đã vượt ngưỡng cảnh báo (được xác định theo trung bình 5 năm cộng 2 độ lệch chuẩn).

Trong tổng số ca bệnh ghi nhận, TP.HCM tiếp nhận 138 trường hợp từ các tỉnh, thành khác chuyển đến điều trị, chiếm 20,6%. Đáng chú ý, trong 8 ca bệnh nặng của tuần, có tới 6 ca là bệnh nhân từ địa phương khác chuyển đến, tương đương 75%, cho thấy áp lực không nhỏ đối với hệ thống điều trị của thành phố.

Mặc dù xu hướng chung của bệnh tay chân miệng đã giảm so với giai đoạn cao điểm cuối năm 2025, nhưng số ca trong tuần 11 lại tăng rõ rệt so với tuần 10 (592 ca), cho thấy dịch bệnh đang có dấu hiệu gia tăng trở lại.

Đáng lưu ý, trong tuần đã ghi nhận 2 trường hợp tử vong do tay chân miệng. Tính lũy kế từ đầu năm 2026 đến hết tuần 11, TP.HCM ghi nhận tổng cộng 3 ca tử vong, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.

Dịch bệnh cũng ghi nhận xu hướng lan rộng trên địa bàn. Trong tuần, có 117/168 phường, xã, đặc khu ghi nhận số ca mắc tăng so với trung bình 4 tuần trước.

Trong đó, 37 địa phương có mức tăng ở ngưỡng báo động, tập trung tại nhiều khu vực như Tân Hưng, Hòa Hưng, Phú Thọ, An Hội Đông, An Hội Tây, Bảy Hiền, Tân Bình, Bình Thạnh, Linh Xuân, Tăng Nhơn Phú, Tân Thới Hiệp, Hóc Môn, Thuận Giao, Bến Cát, Long Điền, Phước Hải…

Theo HCDC, TP.HCM là tuyến cuối tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân truyền nhiễm, đặc biệt là các trường hợp nặng từ các tỉnh chuyển đến, điều này tạo áp lực đáng kể lên hệ thống y tế, nhất là các bệnh viện tuyến cuối.

Về công tác giám sát dịch tễ, trong tuần 11, toàn thành phố ghi nhận 30 ổ dịch trong trường học và 49 ổ dịch tại cộng đồng. Lũy kế từ đầu năm đến nay, TP.HCM đã ghi nhận 286 ổ dịch tay chân miệng.

Ngành y tế TP.HCM đang tiếp tục tăng cường giám sát, quản lý ca bệnh và ổ dịch thông qua hệ thống quản lý sức khỏe cộng đồng và các phần mềm theo quy định của Bộ Y tế; đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch qua báo cáo của các trạm y tế, cũng như đẩy mạnh hỗ trợ công tác phòng, chống dịch tại tuyến cơ sở.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, ngành y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ, cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, theo dõi sát các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời khi có triệu chứng nghi ngờ, nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.

Về phía Bộ Y tế, Bộ này và các cơ quan y tế địa phương đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch: tăng cường giám sát, phát hiện sớm ổ dịch, xử lý triệt để để hạn chế lây lan; truyền thông giáo dục sức khỏe, hướng dẫn người dân rửa tay bằng xà phòng, ăn uống hợp vệ sinh, giữ đồ chơi trẻ sạch sẽ.

Ngành y tế phối hợp với ngành Giáo dục triển khai phòng chống bệnh tại nhà trẻ, trường mẫu giáo, đảm bảo phương tiện rửa tay và vệ sinh lớp học, đồ chơi hàng ngày. Các bệnh viện đã thực hiện phân tuyến điều trị hợp lý, đặc biệt chú trọng các ca bệnh nặng nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tử vong.

Các chuyên gia y tế cảnh báo tay chân miệng là bệnh dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, họng, nước bọt và các nốt phỏng của bệnh nhân, hoặc gián tiếp qua vật dụng sinh hoạt của người bệnh.

Bệnh tay chân miệng do hai nhóm virus chính là Coxsackie A16 (CA16) và Enterovirus 71 (EV71) gây ra. Nhiễm virus CA16 thường nhẹ, có thể điều trị tại nhà, trong khi EV71 gây bệnh nặng, dẫn đến viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Những đợt dịch gần đây đều liên quan EV71, với đợt bùng phát lớn năm 2023 khiến hơn 180.000 trẻ mắc bệnh và 31 ca tử vong, là lời cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ bệnh trở thành vấn đề y tế cộng đồng.

Biểu hiện ban đầu gồm sốt, kém ăn, đau họng, sau đó xuất hiện nốt loét trong miệng và phát ban trên tay, chân, có thể lan ra mông và cơ quan sinh dục. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trong khi nhà trẻ, trường mầm non là môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao.

Bác sỹ Hoàng Văn Kết, Trưởng khoa Hồi sức tích cực nhi, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho biết, tay chân miệng thường khởi phát nhẹ, dễ nhầm với viêm loét miệng thông thường hoặc dị ứng da.

Trẻ có thể sốt nhẹ 38-38,5°C, xuất hiện ban đỏ hoặc bọng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông, kèm loét miệng khiến trẻ quấy khóc, bỏ ăn. Khi thấy trẻ có đồng thời nhiều biểu hiện này, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và chăm sóc đúng cách.

Các chuyên gia nhấn mạnh, sớm nhận diện triệu chứng và chăm sóc kịp thời là yếu tố quyết định để tránh biến chứng nặng, đặc biệt với nhóm trẻ dưới 5 tuổi.

Nghiên cứu cho thấy tổng chi phí điều trị tay chân miệng tại Việt Nam lên tới 90,7 triệu USD mỗi năm, trong đó một ca điều trị thông thường mất khoảng 400 USD, còn ca nặng có thể lên đến 1.400 USD, đặt gánh nặng lớn lên gia đình và xã hội.

Về vắc-xin phòng tay chân miệng, ngày 17/3/2026, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) chính thức cấp phép lưu hành vắc-xin phòng tay chân miệng do virus EV71, chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có vắc-xin phòng tay chân miệng, vì vậy các vấn đề liên quan đến thời điểm triển khai tiêm luôn là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm.

Bộ Y tế phê duyệt vắc xin Envacgen (EV71) diễn ra đúng thời điểm bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng mạnh hằng năm, thường rơi vào hai đợt cao điểm từ tháng 3 - 5 và từ tháng 9 - 11. Thực tế ghi nhận tại nhiều địa phương cho thấy số ca mắc đang tăng rõ rệt.

Tại Gia Lai, từ đầu năm 2026 đến nay đã ghi nhận 180 ca bệnh, tăng 114 ca so với cùng kỳ năm trước. Ngành y tế địa phương nhận định số ca mắc sẽ tiếp tục gia tăng do đang bước vào mùa dịch.

Theo bác sỹ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC, việc Bộ Y tế cấp phép vắc-xin phòng tay chân miệng có ý nghĩa quan trọng, góp phần bổ sung thêm công cụ trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm này tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh EV71 có thể liên quan đến nhiều trường hợp bệnh nặng.

Sự xuất hiện của vắc-xin giúp phụ huynh chủ động bảo vệ trẻ, đặc biệt nhóm dưới 5 tuổi, đồng thời góp phần hạn chế biến chứng, giảm gánh nặng y tế - xã hội và tăng cường khả năng miễn dịch cộng đồng trước nguy cơ dịch bùng phát rộng rãi.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nhận biết sớm và can thiệp kịp thời là chìa khóa để giảm thiểu biến chứng nguy hiểm liên quan đến EV71 và bệnh tay chân miệng nói chung.