Sữa, rau quả Australia, New Zealand “đổ bộ”

Hơn 290 triệu USD là số ngoại tệ được các doanh nghiệp Việt chi để nhập khẩu rau quả từ Australia và New Zealand trong năm 2025, tăng 13% so với năm 2024.

Các loại trái cây theo mùa từ Australia và New Zealand hiện diện ngày càng rộng rãi trong hệ thống bán lẻ hiện đại tại Việt Nam, từ cherry, táo, nho không hạt, cam, quýt đến xuân đào, mận. Mới nhất, trái việt quất Australia đã được Việt Nam cho phép nhập khẩu chính ngạch.

Với nền kinh tế tăng trưởng, tầng lớp trung lưu mở rộng nhanh và quy mô dân số hơn 100 triệu người, Việt Nam đang trở thành thị trường giàu tiềm năng, có sức mua lớn đối với các nhà cung ứng nông sản đến từ Australia và New Zealand.

Tại sự kiện chào đón việt quất Australia chính thức được nhập khẩu vào Việt Nam hồi tháng 10 năm ngoái, ông John Glason, đại diện liên doanh Driscoll Australia (doanh nghiệp trồng việt quất lớn nhất Australia) cho biết, doanh nghiệp kỳ vọng lớn vào tiềm năng phát triển thị trường việt quất tại Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.

Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Australia đang ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất, trong đó nông nghiệp, thực phẩm… là những lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác. Cơ cấu sản xuất mang tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo điều kiện thúc đẩy dòng chảy hai chiều về hàng hóa, vốn, công nghệ và tri thức nông nghiệp.

Nhưng sức hút của trái cây nhập khẩu đối với người tiêu dùng Việt không chỉ đến từ chất lượng. Việc Việt Nam thực thi đồng thời 3 hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương cũng góp phần kéo giảm thuế nhập khẩu, qua đó giúp nhiều loại trái cây có giá bán phù hợp hơn với khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Táo nhập khẩu từ Australia tại thị trường Việt Nam có giá dao động từ 60.000 đến 260.000 đồng/kg, tùy thuộc vào chủng loại, kích cỡ và đơn vị phân phối.

Đại diện một doanh nghiệp nhập khẩu trái cây tại chợ đầu mối Long Biên (Hà Nội) cho biết, nhờ hội nhập và mở cửa thị trường, cùng với hoạt động vận chuyển ngày càng thuận lợi, trái cây từ Australia và New Zealand hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong nguồn hàng nhập khẩu, bên cạnh các loại trái cây theo mùa từ Mỹ, Ba Lan và Trung Quốc.

Điều này cũng được ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vnfruit) khẳng định. Theo ông Mười, xu hướng gia tăng nhanh chóng của nguồn cung trái cây từ Australia và New Zealand đã mở ra nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng nội địa.

Ngoài trái cây, Việt Nam cũng tăng nhập khẩu sữa từ Australia, New Zealand với kim ngạch 567 triệu USD, trong đó Australia đạt gần 130 triệu USD, tăng 6,7%; New Zealand đạt 437,7 triệu USD, tăng 50,7%.

Theo thống kê của Cục Hải quan, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với hai thị trường thuộc châu Đại Dương đạt 15,5 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang hai thị trường này đạt 7,5 tỷ USD, tăng 5,4%; nhập khẩu đạt 7,9 tỷ USD, giảm 2,7%.

Bộ Công thương cho biết, Australia hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực châu Đại Dương, chiếm 90,6% kim ngạch xuất khẩu và 90,3% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam tại khu vực này.

Riêng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Australia đạt 14,1 tỷ USD năm 2025, trong đó xuất khẩu đạt 6,8 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm 2024; nhập khẩu từ Australia đạt 7,2 tỷ USD, giảm 5,3%. Nhập siêu của Việt Nam từ Australia đạt 400 triệu USD. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Australia đạt 9,79 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó xuất khẩu đạt 4,6 tỷ USD, tăng gần 30%; nhập khẩu đạt 5,3 tỷ USD.

Bà Trần Thanh Mỹ, Phó tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia cho biết, sau khi hai nước chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện từ tháng 3/2024, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước tiếp tục ghi nhận những kết quả rất tích cực.

Điểm nhấn là hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao, nên cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai nước hầu như không cạnh tranh trực tiếp mà hỗ trợ lẫn nhau.

Các nhóm hàng xuất khẩu chính năm ngoái gồm: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 933,8 triệu USD, tăng 39,3%; điện thoại và linh kiện đạt 675,6 triệu USD, tăng 5%; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác đạt 641,5 triệu USD, giảm 43,6%; hàng dệt, may đạt 594,6 triệu USD, tăng 4,3%; giày dép đạt 459 triệu USD, tăng 11,5%; hàng thủy sản đạt 347,3 triệu USD.

Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Australia các mặt hàng như than đá, đạt 2,6 tỷ USD, giảm 1%; quặng và khoáng sản khác đạt 1,3 tỷ USD, giảm 1,4%; kim loại thường khác đạt 1,1 tỷ USD, giảm 0,4%; lúa mì đạt 380,4 triệu USD, tăng 5,3%; bông đạt 375,5 triệu USD, giảm 42,8%; hàng rau quả đạt 170,2 triệu USD, tăng 12,4%; sữa và sản phẩm sữa đạt 129,1 triệu USD, tăng 6,7%.

Trao đổi thương mại với New Zealand khiêm tốn hơn. Thống kê cho thấy, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với New Zealand đạt 1,5 tỷ USD, tăng 15,8%; xuất khẩu của Việt Nam sang New Zealand đạt 710,5 triệu USD, tăng 3,4%; nhập khẩu từ New Zealand đạt 784,4 triệu USD, tăng 29,8%.

Thương mại song phương sớm đạt 20 - 25 tỷ USD

Triển vọng thương mại giữa Việt Nam với hai thị trường Australia và New Zealand tiếp tục rộng mở nhờ quan hệ chính trị tin cậy, các hoạt động tiếp xúc cấp cao được duy trì và nhiều cơ chế hợp tác. Đặc biệt, cơ cấu hàng hóa giữa hai bên có tính bổ trợ, ít cạnh tranh trực tiếp, tạo dư địa lớn để mở rộng thương mại.

Việt Nam và New Zealand đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 2/2025. Hiện Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 14 của New Zealand và đứng thứ 5 trong ASEAN. Ở chiều ngược lại, New Zealand là đối tác thương mại lớn thứ 41 của Việt Nam, trong đó đứng thứ 41 về xuất khẩu và thứ 37 về nhập khẩu.

Với Australia, thương mại song phương tiếp tục được củng cố nhờ khai thác hiệu quả các FTA, trong bối cảnh quan hệ hai nước đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Việt Nam và Australia hiện cùng tham gia 3 FTA gồm Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA), tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng trao đổi thương mại.

Trao đổi với Báo Tài chính - Đầu tư từ Australia, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xuất khẩu, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), nhận định thương mại Việt Nam - Australia còn nhiều dư địa tăng tốc, nhất là trong các lĩnh vực gắn với chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và nâng cao giá trị chuỗi cung ứng. Việc đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại, mở cửa thị trường đang tạo thêm cơ hội để hàng Việt tiếp cận sâu hơn thị trường Australia.

Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, củng cố niềm tin chiến lược và mở ra thêm không gian hợp tác kinh tế giữa hai nước trong giai đoạn tới.

Bà Trần Thị Thanh Mỹ, Phó tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia cho rằng, xuất khẩu là một trong ba động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế. Thời gian tới, Thương vụ sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại các ngành hàng thế mạnh, phù hợp với nhu cầu thị trường Australia và xu hướng tiêu dùng xanh, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng, hướng tới những sản phẩm có sức cạnh tranh và giá trị bền vững hơn.

Dự kiến trong tháng 9, Thương vụ sẽ đưa khoảng 20 doanh nghiệp Australia sang Việt Nam tham dự Chuỗi sự kiện Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2026, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam kết nối trực tiếp với các nhà thu mua Australia.

Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu và hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Australia tiếp tục là một thị trường quan trọng.

Việc tận dụng hiệu quả 3 FTA hiện hành cùng “bệ phóng” từ quan hệ hai nước tiếp tục phát triển sâu rộng, thực chất đang giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thuận lợi hơn thị trường Australia, tạo thêm dư địa để kim ngạch xuất khẩu hướng tới mốc 20 tỷ USD và xa hơn là 25 tỷ USD.