Cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đang mở rộng khảo sát khu vực phát hiện 4 hài cốt liệt sĩ trong khuôn viên Bệnh viện đa khoa khu vực Thạch Hãn bằng thiết bị radar xuyên đất. Công nghệ này được đưa vào hỗ trợ sau khi lực lượng quy tập tìm thấy các hài cốt ở độ sâu khoảng 2m, kèm nhiều di vật, tại vị trí đang thi công công trình phòng cháy, chữa cháy và hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện.

Ngày 1/7, đại diện Đội Quy tập và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, còn gọi là Đội 584, thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị cho biết, thiết bị radar xuyên đất đã được sử dụng để khảo sát tại khu vực trên. Thiết bị có khả năng nhận diện các dấu hiệu bất thường dưới lòng đất ở độ sâu hơn 6m mà chưa cần đào bới trực tiếp.

Với khu vực đang có công trình xây dựng, phương án khảo sát bằng radar giúp lực lượng chức năng đánh giá sơ bộ cấu trúc bên dưới, xác định các điểm nghi vấn, từ đó lựa chọn vị trí đào tìm phù hợp. 

Trước đó, đầu tháng 6, trong quá trình phối hợp khảo sát tại công trình đang thi công trong khuôn viên Bệnh viện đa khoa khu vực Thạch Hãn, Đội 584 đã tìm kiếm, quy tập được 4 hài cốt liệt sĩ. Các hài cốt nằm trong hầm đất lẫn gạch đá, phần còn lại chủ yếu là răng, các đoạn xương ống chân và nhiều mảnh xương nhỏ.

Theo đại diện Đội 584, khu vực phát hiện hài cốt hiện đã hoàn thành một số kết cấu bê tông ở phần móng. Lực lượng quy tập tạm dừng đào tìm trực tiếp để chờ kết cấu bê tông ổn định, đạt yêu cầu kỹ thuật, tránh gây ảnh hưởng đến công trình đang thi công. Trong thời gian này, công tác khảo sát bằng thiết bị chuyên dụng được triển khai nhằm phục vụ bước tìm kiếm tiếp theo.

Ông Phạm Bá Công, Giám đốc Bệnh viện đa khoa khu vực Thạch Hãn cho biết vị trí phát hiện hài cốt nằm tại khu vực đang xây dựng hạng mục phòng cháy, chữa cháy và hệ thống xử lý nước thải. 

Sau khi phát hiện dấu hiệu nghi là hài cốt liệt sĩ, bệnh viện đã phối hợp với đơn vị thi công và lực lượng quân đội để phục vụ công tác khảo sát, bảo vệ hiện trường, tạo điều kiện cho hoạt động tìm kiếm, quy tập.

Theo ông Công, mong muốn của bệnh viện là phối hợp chặt chẽ để lực lượng chức năng sớm đưa các liệt sĩ trở về với đồng đội, thân nhân và được an táng theo nghi thức trang trọng. Với những địa điểm từng là chiến trường ác liệt như Quảng Trị, mỗi phát hiện về hài cốt liệt sĩ đều cần được xử lý thận trọng, bảo đảm yêu cầu chuyên môn và yếu tố tâm linh.

Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị đã thống nhất tiếp tục triển khai tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong khuôn viên bệnh viện theo phương pháp cuốn chiếu. 

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị được giao chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan rà soát, xác minh, thu thập thêm thông tin từ cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử từng chiến đấu trên địa bàn. 

Quảng Trị là địa bàn ghi dấu nhiều trận chiến ác liệt trong kháng chiến, từ khu vực Thành cổ, sông Thạch Hãn đến các tuyến Đường 9, Cam Lộ, Cồn Tiên, Dốc Miếu và nhiều vùng phụ cận. Trải qua thời gian dài, địa hình biến đổi, công trình dân sinh mọc lên, dấu tích chiến trường bị vùi lấp hoặc xáo trộn. Điều này khiến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ luôn đòi hỏi sự kết hợp giữa tư liệu lịch sử, lời kể nhân chứng, khảo sát thực địa và thiết bị kỹ thuật.

Cùng với khu vực Bệnh viện đa khoa khu vực Thạch Hãn, Phân viện miền Trung, Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng cũng phối hợp với Sư đoàn 968, Quân khu 4 triển khai radar xuyên đất tại 2 khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ tập thể ở tỉnh Quảng Trị.

Hai khu vực được khảo sát gồm thôn Tân Tường, xã Cam Lộ và thôn An Nha, xã Cồn Tiên. Tại thôn Tân Tường, lực lượng chức năng nắm thông tin về một hố chôn tập thể nghi có khoảng 20 hài cốt liệt sĩ thuộc đơn vị Đặc công 31, Quân khu 4, hy sinh trong trận đánh ngày 25/8/1966.

Tại thôn An Nha, thông tin từ các cựu chiến binh cho biết ngày 16/3/1968, một đơn vị bộ đội đang bí mật trú quân trong các hầm chữ A thì bị lộ. Xe tăng Mỹ sau đó vây ép, đè lấp các hầm, khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Những thông tin này đang được lực lượng chức năng kiểm chứng, kết hợp khảo sát địa hình và sử dụng thiết bị kỹ thuật để xác định vị trí tìm kiếm phù hợp.

Với các khu vực có nhiều lớp đất đá, nền móng công trình hoặc dấu tích chiến tranh bị chôn vùi sâu, thiết bị khảo sát dưới lòng đất giúp lực lượng quy tập có thêm căn cứ trước khi tổ chức đào tìm. 

Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần trong toàn bộ quy trình. Công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn cần dựa vào hồ sơ đơn vị, bản đồ chiến trường, lời kể của nhân chứng, dấu tích địa hình, di vật và các bước giám định sau quy tập. Mỗi vị trí được phát hiện đều phải xử lý theo quy định, bảo đảm sự trang nghiêm, chính xác và tôn trọng đối với người đã hy sinh.