Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho toàn bộ học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên trên địa bàn. Từ năm học 2026-2027, 100% học sinh được tiếp cận nội dung về AI với thời lượng 12 tiết mỗi năm.

Điểm đáng chú ý là AI không trở thành một môn học mới. Nội dung được tổ chức thành chuyên đề giáo dục riêng và tích hợp linh hoạt trong kế hoạch dạy học 2 buổi mỗi ngày. Học sinh không phải làm bài kiểm tra định kỳ riêng, không có sổ điểm riêng, gia đình cũng không phải đóng thêm chi phí cho nội dung này.

Cách tổ chức như vậy phần nào giải quyết một trong những băn khoăn dễ xuất hiện lúc đưa một lĩnh vực công nghệ tương đối mới xuống tận bậc tiểu học. Học sinh lớp 1 không được yêu cầu học AI theo cách của học sinh trung học, càng không bắt đầu bằng những kiến thức kỹ thuật phức tạp. Chương trình được phân tầng để mỗi độ tuổi và mỗi trường có thể tiếp cận ở mức phù hợp.

Hà Nội lựa chọn mô hình ba tầng đồng tâm. Tầng nền tảng là phần bắt buộc đối với tất cả cơ sở giáo dục nhưng được thiết kế với điều kiện triển khai tối thiểu. Giáo viên có thể sử dụng tranh, thẻ, mô hình giấy, tổ chức đóng vai hoặc đưa ra các tình huống để học sinh thảo luận. Nhờ đó, một trường chưa có phòng máy tính chuyên dụng vẫn có thể dạy đầy đủ nội dung nền tảng, tránh để điều kiện thiết bị trở thành ranh giới quyết định học sinh có được tiếp cận AI hay không.

TP dự kiến triển khai tại tối thiểu 50 cơ sở giáo dục có điều kiện về hạ tầng công nghệ và nhân lực thông qua các câu lạc bộ AI, Robotics, STEM và dự án học tập. Những học sinh có khả năng và nhu cầu tìm hiểu sâu hơn sẽ có thêm không gian để thực hành, phát triển ý tưởng và ứng dụng kiến thức.

Tầng chuyên sâu và định hướng nghề nghiệp được triển khai tại 4 trường trung học phổ thông chuyên cùng tối thiểu 10 trường trọng điểm. Nội dung đi sâu hơn vào kỹ thuật, thiết kế hệ thống AI và khoa học dữ liệu với sự phối hợp của các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý việc phân tầng nhằm đáp ứng khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực và nhu cầu học tập, không phản ánh danh hiệu thi đua, không được sử dụng để xếp loại trường hoặc tạo lợi thế quảng bá tuyển sinh.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở nội dung trẻ được học trước lúc tiếp cận sâu hơn với công nghệ. Chương trình gồm bốn mạch chính là tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI. Hai nội dung đầu chiếm 50% tổng thời lượng cốt lõi và được triển khai trước hoặc song song với phần kỹ thuật.

Theo thiết kế này, học sinh không chỉ học cách sử dụng AI mà còn phải hiểu những vấn đề đi cùng công nghệ. Các em được trang bị kiến thức về quyền riêng tư, an toàn dữ liệu cá nhân, cách nhận biết thông tin giả mạo, trách nhiệm giải trình và ứng xử văn minh trên môi trường số.

Việc đặt đạo đức và con người vào một nửa thời lượng cốt lõi cũng cho thấy mục tiêu của chương trình không đơn thuần là giúp trẻ biết dùng một công cụ AI. Trong môi trường mà một câu trả lời, bức ảnh hay đoạn văn có thể được tạo ra chỉ trong vài giây, khả năng nhận biết thông tin nào đáng tin, dữ liệu nào không nên chia sẻ và phần việc nào học sinh phải tự thực hiện trở thành những kỹ năng cần thiết không kém thao tác sử dụng công nghệ.

Các yêu cầu bảo vệ học sinh cũng được đặt ra khá chặt chẽ. Mọi công cụ AI trước lúc được sử dụng trong trường phải trải qua rà soát theo 8 tiêu chí bắt buộc và từng trường phải xây dựng quy tắc sử dụng riêng.

Ngành Giáo dục Hà Nội nghiêm cấm sử dụng chức năng nhận diện danh tính người học trong hoạt động giảng dạy, kiểm tra hoặc quản lý lớp học. Dữ liệu cá nhân, hình ảnh, giọng nói, kết quả học tập của học sinh không được đưa lên các nền tảng chưa qua kiểm duyệt hoặc sử dụng làm dữ liệu huấn luyện mô hình AI.

Từ bậc trung học cơ sở, học sinh sử dụng AI để hỗ trợ thực hiện sản phẩm học tập phải kê khai trung thực mục đích và phạm vi hỗ trợ của công cụ. Quy định này hướng tới hình thành thói quen sử dụng AI có trách nhiệm, đồng thời phân biệt giữa việc dùng công nghệ để hỗ trợ học tập với việc để công nghệ làm thay phần việc của người học.

Để một chương trình áp dụng từ lớp 1 đến lớp 12 không chỉ dừng ở kế hoạch, đội ngũ giáo viên là khâu được Hà Nội chuẩn bị song song. Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới tối thiểu 300 giáo viên cốt cán cấp thành phố và hoàn thành bồi dưỡng 100% cán bộ quản lý, giáo viên trực tiếp dạy chuyên đề trước ngày 31/10/2026.

Học liệu số dùng chung cho 12 khối lớp cũng được xây dựng theo lộ trình. Học liệu phục vụ học kỳ I dự kiến hoàn thành trước ngày 31/1/2027 và toàn bộ chương trình được phủ kín trước ngày 1/9/2027. Đến năm học 2030-2031, Hà Nội phấn đấu có ít nhất 50% cơ sở giáo dục đáp ứng tiêu chí tầng mở rộng, đồng thời từng bước xây dựng bộ chỉ số đánh giá năng lực AI và đề xuất chính sách cho giáo dục công nghệ cao.