Dữ liệu hóa 340 nghĩa trang liệt sĩ

Hà Nội đã hoàn thành khảo sát, gắn định danh và phân loại 340 nghĩa trang liệt sĩ trên toàn địa bàn, tạo nền dữ liệu quan trọng để bước sang giai đoạn lấy mẫu hài cốt, giám định ADN và khớp nối với thông tin thân nhân. Kết quả được triển khai trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, nhiệm vụ mang ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, gắn với đạo lý tri ân người có công.

Theo Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến cuối tháng 6/2026, 126 xã, phường của Thủ đô đã hoàn tất khảo sát tại 340 nghĩa trang liệt sĩ, gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường. 

Trên cơ sở đó, các phần mộ được rà soát, phân loại theo mức độ thông tin, phục vụ công tác quản lý, đối chiếu hồ sơ, thu thập mẫu và xác định danh tính trong giai đoạn tiếp theo.

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ nhiều năm qua luôn được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ đặc biệt, vừa có giá trị lịch sử, vừa có ý nghĩa nhân văn đối với thân nhân liệt sĩ và xã hội. Với Hà Nội, địa bàn có số lượng nghĩa trang, phần mộ liệt sĩ lớn, chiến dịch lần này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của nhiều ngành, nhiều cấp, từ thành phố đến cơ sở.

Sau khi quán triệt chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, Hà Nội đã ban hành hệ thống văn bản phục vụ triển khai chiến dịch, gồm quy chế hoạt động, chương trình hành động và các kế hoạch chuyên đề về khảo sát nghĩa trang, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, thu nhận mẫu thân nhân, số hóa thông tin. 

Thành phố cũng thành lập tổ công tác liên ngành để hướng dẫn 126 xã, phường tổ chức lực lượng, lập tổ lấy mẫu, bàn giao mẫu và cập nhật dữ liệu.

Theo kết quả rà soát, 54.200 mộ liệt sĩ hiện được an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Thủ đô, trong đó chủ yếu là mộ đơn với 54.191 ngôi, cùng 9 ngôi mộ tập thể.

Các phần mộ được phân loại theo mức độ thông tin để xác định hướng xử lý phù hợp. Nhóm đã có đầy đủ thông tin gồm 23.202 mộ, thuận lợi cho thân nhân thăm viếng, cơ quan quản lý theo dõi và chăm sóc nghĩa trang. 

Nhóm có một phần thông tin ghi nhận 25.808 mộ, cần tiếp tục đối chiếu hồ sơ quân nhân, hồ sơ quy tập, giấy báo tử, thông tin địa phương và nguồn tư liệu lịch sử. 

Nhóm chưa xác định được thông tin gồm 8.059 mộ, sẽ là trọng tâm lấy mẫu sinh phẩm, giám định ADN và khớp nối với dữ liệu thân nhân trong thời gian tới.

Song song với phân loại mộ, Hà Nội triển khai thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Công an thành phố đã thành lập 5 đoàn công tác lưu động với gần 100 cán bộ, chiến sĩ, phối hợp các địa phương rà soát, lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin tại 126 xã, phường. Đến nay, dữ liệu của 22.901 trường hợp thân nhân đã được cập nhật lên Hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia.

Tăng tốc lấy mẫu, giám định ADN

Giai đoạn tiếp theo của chiến dịch được đánh giá phức tạp hơn, bởi nhiều phần mộ chưa xác định danh tính có thời gian an táng rất lâu, chủ yếu từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Sau nhiều thập kỷ, nhiều ngôi mộ đã qua nhiều lần tu sửa, tôn tạo kiên cố; cấu trúc bên trong thay đổi, gây khó khăn cho khâu khai quật, lấy mẫu, bảo quản mẫu và khôi phục thông tin ban đầu.

Ban Chỉ đạo thành phố nhìn nhận khối lượng còn lại rất lớn, nhất là hơn 8.000 mộ cần lấy mẫu sinh phẩm. Đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành “Chiến dịch 500 ngày đêm” sớm hơn 2 tháng so với kế hoạch của Ban Chỉ đạo quốc gia.

Để đạt mục tiêu này, Hà Nội xác định một số nhiệm vụ trọng tâm. Về quy tập, thành phố tập trung lực lượng tìm kiếm, quy tập 14 mộ liệt sĩ theo kết luận đợt 1 năm 2025 tại 4 xã Suối Hai, Vật Lại, Bất Bạt và Cổ Đô. Thời gian triển khai dự kiến từ tháng 7/2026 đến tháng 4/2027, gắn với rà soát nguồn tin, khảo sát địa hình, xác minh nhân chứng và tổ chức lực lượng tìm kiếm.

Về lấy mẫu hài cốt, thành phố chỉ đạo 126 xã, phường chuẩn bị điều kiện để tổ chức đồng loạt tại 78 xã, phường có nghĩa trang liệt sĩ và Nghĩa trang liệt sĩ thành phố Hà Nội. Sở Y tế được giao phối hợp Bộ Tư lệnh Thủ đô thống nhất phương pháp xác định ADN có độ chính xác cao, bảo đảm quy trình khoa học từ lấy mẫu, niêm phong, bảo quản, vận chuyển đến giám định.

Cùng với đó, Hà Nội chuẩn bị hạ tầng tiếp nhận, an táng hài cốt liệt sĩ sau quy tập và xác định danh tính. Dự án cải tạo Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn tại phường Tây Tựu được đẩy nhanh; các nghĩa trang do thành phố quản lý cũng được rà soát quỹ đất, quỹ mộ, phương án đón nhận để bảo đảm trang nghiêm, chu đáo.

Từ khâu khảo sát nghĩa trang, cập nhật hồ sơ, quản lý mẫu, vận chuyển mẫu đến đối sánh dữ liệu ADN đều phải được giám sát chặt chẽ, bảo đảm an toàn, bảo mật và tôn nghiêm. Mỗi mẫu sinh phẩm gắn với một hồ sơ, một mã định danh, một quy trình bàn giao rõ ràng để hạn chế sai sót.

Trưởng ban Chỉ đạo thành phố yêu cầu toàn hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị ngay trong tuần đầu tháng 7/2026. Bộ Tư lệnh Thủ đô, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, phải điều hành theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ nhiệm vụ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền.