Sáng 11/9, chuyến bay đặc biệt của Quân chủng Phòng không - Không quân đưa 13.563 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các tỉnh phía Nam ra Hà Nội để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính. Đây là đợt vận chuyển có quy mô lớn, nằm trong nỗ lực đẩy nhanh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Bộ Tư lệnh Quân khu 7 phối hợp Quân chủng Phòng không - Không quân cùng UBND TP. Đồng Nai, tỉnh Tây Ninh và tỉnh Lâm Đồng tổ chức bàn giao, vận chuyển toàn bộ số mẫu trên.

Trong tổng số 13.563 mẫu, TP. Đồng Nai có 4.651 mẫu, tỉnh Tây Ninh 5.287 mẫu và tỉnh Lâm Đồng 3.625 mẫu. Toàn bộ mẫu được kiểm tra hồ sơ, niêm phong, đóng gói trong 144 thùng chuyên dụng và phủ Quốc kỳ trang trọng. Công tác bảo quản, vận chuyển được triển khai theo quy trình chặt chẽ để bảo đảm an toàn cho từng mẫu sinh phẩm.

Từ ga quân sự tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, các thùng mẫu được lực lượng tiêu binh chuyển lên máy bay vận tải quân sự CASA C-295 của Quân chủng Phòng không - Không quân.

Khoảng 10h14 cùng ngày, máy bay hạ cánh xuống sân bay Gia Lâm, Hà Nội. Sau khi máy bay vào khu vực nhà chờ, Ban tổ chức tiến hành nghi thức đưa các thùng chứa mẫu sinh phẩm xuống máy bay, dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Phát biểu tại lễ bàn giao, Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7, nhấn mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, mang ý nghĩa sâu sắc về đạo lý và trách nhiệm.

Theo Trung tướng Trần Vinh Ngọc, dù đất nước đã hòa bình hơn nửa thế kỷ, nhiều liệt sĩ vẫn chưa xác định được danh tính, trong khi nhiều gia đình vẫn đau đáu chờ thông tin về người thân.

Thời gian qua, Quân khu 7 đã phối hợp các cơ quan chức năng, địa phương, nhân chứng, nhà khoa học và cơ quan báo chí triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu và xác định danh tính liệt sĩ. Ông gọi hành trình vận chuyển 13.563 mẫu lần này là “chuyến bay của nghĩa tình và sự tri ân”, mang theo kỳ vọng công nghệ giám định hiện đại sẽ giúp trả lại tên cho những người đã hy sinh và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, đồng đội.

Ngay sau lễ tiếp nhận tại Hà Nội, số mẫu của tỉnh Lâm Đồng được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội. Các mẫu của Đồng Nai và Tây Ninh được chuyển tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để tiếp tục giám định ADN. Từng thùng mẫu được đưa lên xe chuyên dụng sau nghi lễ dâng hương, sau đó di chuyển tới các cơ sở giám định theo kế hoạch.

Thiếu tướng Nguyễn Huy Tuấn, Phó Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân cho biết, đây là lần thứ hai Quân chủng tổ chức chuyến bay chuyên trách vận chuyển mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ.

So với đợt trước với hơn 7.000 mẫu, quy mô lần này lớn hơn nhiều, đòi hỏi khâu chuẩn bị kỹ về tải trọng, cách bố trí thùng mẫu và phương án bảo đảm an toàn trong suốt hành trình.

“Chúng tôi tính toán kỹ lưỡng tải trọng của máy bay, khối lượng của các thùng, hộp chứa mẫu sinh phẩm để làm sao trong quá trình vận chuyển được trang trọng, chu đáo và an toàn”, Thiếu tướng Nguyễn Huy Tuấn chia sẻ.

Trên máy bay, các thùng chứa mẫu được đặt trên giá, cố định bằng dây đai nhằm hạn chế tác động từ rung lắc hoặc điều kiện thời tiết trong quá trình bay.

Theo Phó Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân, chuyến bay mang ý nghĩa đặc biệt với cán bộ, chiến sĩ tham gia nhiệm vụ.

“Đây là chuyến bay tình nghĩa, đặc biệt thể hiện sự tri ân của cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Phòng không - Không quân đối với sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Chúng tôi tin tưởng rằng với ánh sáng của khoa học, danh tính của các Anh hùng liệt sĩ sẽ sớm được xác định”, Thiếu tướng Nguyễn Huy Tuấn nói.

Chuyến bay ngày 11/9 tiếp nối đợt vận chuyển trước đó vào ngày 21/8. Khi ấy, Ban Chỉ đạo 515 TPHCM phối hợp Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tại sân bay quân sự Tân Sơn Nhất, đưa 7.104 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Hà Nội giám định ADN.

Như vậy, chỉ trong hai đợt gần đây, hơn 20.600 mẫu hài cốt liệt sĩ đã được vận chuyển bằng đường không ra Hà Nội để phục vụ phân tích, xác định danh tính.

Quá trình giám định có thể cần thêm thời gian, nhưng mỗi mẫu được đưa vào hệ thống là thêm một cơ hội để xác định danh tính chính xác hơn, tiến gần hơn tới mục tiêu trả lại tên cho các liệt sĩ đã hy sinh. Đây là sự kết nối giữa trách nhiệm của Nhà nước, nỗ lực của lực lượng quân đội, năng lực khoa học và mong mỏi kéo dài nhiều thập kỷ của các gia đình liệt sĩ.