Vừa qua, hoạt động khám tầm soát sức khỏe tại TP.HCM ghi nhận 13.799 người dân tham gia, trong đó, có đến 8.784 trường hợp, chiếm 63,7%, được phát hiện có vấn đề sức khỏe cần theo dõi hoặc can thiệp y tế.

Cụ thể, 4.206 trường hợp được khuyến nghị tiếp tục theo dõi, quản lý tại trạm y tế, trong khi 4.578 trường hợp cần được chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả của hoạt động tầm soát mà còn cho thấy một thực tế đáng lưu ý khi nhiều bệnh lý đang tồn tại trong cộng đồng nhưng chưa được phát hiện kịp thời.

Kết quả phân tích theo nhóm bệnh cho thấy, nhóm bệnh mạn tính chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7.642 lượt khám. Trong số này, có 3.434 trường hợp cần theo dõi tại tuyến y tế cơ sở và 2.904 trường hợp cần chuyển tuyến để tiếp tục đánh giá. Đây là nhóm bệnh có đặc điểm diễn tiến âm thầm, kéo dài, dễ bị bỏ qua nếu người dân không chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Ở nhóm tầm soát ung thư, trong tổng số 1.180 lượt khám, có 341 trường hợp cần chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu. Kết quả này cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của tầm soát trong việc phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ, từ đó nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả.

Nhóm bệnh lý mắt ghi nhận 877 lượt khám, với 464 trường hợp cần can thiệp chuyên biệt. Trong khi đó, tầm soát bệnh lý tim mạch thực hiện 1.079 lượt khám, phát hiện 86 trường hợp cần chuyển tuyến. Ở lĩnh vực phụ khoa, 839 lượt khám đã phát hiện 310 trường hợp cần điều trị chuyên sâu.

Ngoài ra, các chuyên khoa khác như da liễu, tiêu hóa, hô hấp, tâm thần và răng hàm mặt cũng ghi nhận số lượng phát hiện đáng kể, cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện của người dân ngày càng gia tăng.

Tại nhiều điểm khám, người dân đến từ rất sớm để được đo huyết áp, lấy mẫu xét nghiệm, siêu âm, khám mắt, chăm sóc răng miệng và tư vấn chuyên khoa. Không ít trường hợp sau thăm khám đã được hướng dẫn theo dõi tại trạm y tế hoặc hẹn chuyển tuyến để tiếp tục đánh giá chuyên sâu.

Không khí tại các điểm khám cho thấy sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của người dân đối với hoạt động tầm soát sức khỏe. Nhiều người bày tỏ sự phấn khởi khi được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương, thuận tiện và thiết thực.

Đáng chú ý, tại một điểm khám ở Củ Chi do Bệnh viện Da Liễu TP.HCM thực hiện, nhân viên y tế đã xúc động khi nhận được một bài thơ viết tay từ người dân gửi tặng sau buổi khám. Hình ảnh giản dị nhưng giàu cảm xúc này cho thấy sự trân trọng và đồng thuận của cộng đồng đối với những nỗ lực đưa dịch vụ y tế đến gần người dân.

Từ thực tiễn trên có thể thấy, tầm soát không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm và ung thư. Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh có nhiều cơ hội điều trị hiệu quả, giảm chi phí và hạn chế biến chứng.

Ngược lại, nếu không có thói quen khám sức khỏe định kỳ, nhiều bệnh lý có thể âm thầm tiến triển và chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng, gây khó khăn cho điều trị và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

Kết quả hơn 63% người dân có vấn đề sức khỏe qua một ngày tầm soát không chỉ là con số thống kê, mà còn là lời cảnh báo rõ ràng về nhu cầu cấp thiết phải thay đổi nhận thức, chuyển từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang “chủ động phòng bệnh”.

Việc duy trì và mở rộng các chương trình tầm soát cộng đồng, kết hợp với nâng cao ý thức khám sức khỏe định kỳ, chính là chìa khóa để xây dựng một hệ thống y tế dự phòng hiệu quả, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe toàn dân trong bối cảnh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng.

Còn tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ Mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, chương trình khám bệnh và tư vấn sức khỏe miễn phí diễn ra đã thu hút hơn 7.800 lượt người dân tham gia, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đối với việc bảo vệ sức khỏe.

Theo ông Nguyễn Hữu Tú, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, chương trình huy động 324 nhân viên y tế, triển khai đồng thời khám lâm sàng, xét nghiệm và nhiều kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu. Quy mô lớn và sự tham gia của nhiều bệnh viện tuyến trung ương đã tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại cộng đồng.

Các hoạt động chuyên môn được triển khai đồng bộ với hàng nghìn lượt dịch vụ kỹ thuật. Cụ thể, có 859 lượt siêu âm các cơ quan như tuyến giáp, ổ bụng, tim và khớp, đồng thời cấp hơn 1.500 phiếu hẹn siêu âm miễn phí cho người dân có nhu cầu kiểm tra lại.

Bên cạnh đó là 1.380 lượt xét nghiệm chuyên sâu, hơn 400 lượt điện tim, 641 lượt chụp X quang phổi, cùng hàng trăm lượt đo InBody, FibroScan đánh giá gan, nội soi tai mũi họng, đo mật độ xương và đo lực cơ. Ngoài ra, chương trình cũng thực hiện 54 lượt sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Đáng chú ý, qua sàng lọc ban đầu, các bác sỹ ghi nhận khoảng 2.830 trường hợp có dấu hiệu bất thường, chiếm gần 36%, cần được tư vấn can thiệp hoặc theo dõi chuyên sâu. Một số trường hợp được khuyến nghị nhập viện ngay để tiếp tục điều trị.

Từ kết quả khám tại các bệnh viện lớn như Bạch Mai, Nội tiết Trung ương, Phổi Trung ương và Bệnh viện K, bức tranh sức khỏe cộng đồng hiện lên với nhiều vấn đề đáng lưu ý. Các bệnh không lây nhiễm tiếp tục chiếm tỷ lệ cao, bao gồm tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường type 2, béo phì, loãng xương và bệnh tim mạch.

Trong lĩnh vực tim mạch, ghi nhận nhiều trường hợp thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, thậm chí có ca nghi hội chứng mạch vành cấp phải nhập viện theo dõi ngay. Ở nhóm bệnh hô hấp, hệ thống X quang lưu động kết hợp trí tuệ nhân tạo đã phát hiện nhiều ca nghi lao phổi, nốt phổi và tổn thương đông đặc, trong đó có những trường hợp nghi u phổi cần chuyển tuyến khẩn.

Lĩnh vực gan mật cũng cho thấy tỷ lệ đáng kể các ca xơ hóa gan từ mức độ F2 đến F4, gan nhiễm mỡ nặng và viêm gan B, C chưa được điều trị đầy đủ. Bên cạnh đó, hoạt động sàng lọc ung thư đã phát hiện các trường hợp u tuyến giáp, u vú, u gan và các tổn thương nghi ngờ cần tiếp tục chẩn đoán chuyên sâu.

Không chỉ người trưởng thành, nhóm trẻ em và thanh thiếu niên cũng bộc lộ nhiều vấn đề sức khỏe đáng quan tâm. Tình trạng suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, chậm phát triển chiều cao và dậy thì muộn xuất hiện ở nhiều trường hợp. Đáng chú ý, các vấn đề sức khỏe tâm thần như mất ngủ ở người cao tuổi, lo âu và trầm cảm ở học sinh, sinh viên có xu hướng gia tăng, phản ánh áp lực ngày càng lớn từ môi trường học tập và xã hội.

Các chuyên gia nhận định, tỷ lệ gần 36% người có dấu hiệu bất thường là con số đáng suy nghĩ. Điều này cho thấy nhiều người dân chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, dẫn đến việc bệnh chỉ được phát hiện khi đã có biểu hiện rõ, thậm chí ở giai đoạn tiến triển.

Từ thực tế này, vai trò của y tế dự phòng và các hoạt động khám sàng lọc cộng đồng ngày càng được khẳng định. Mô hình khám lưu động, kết hợp công nghệ và truyền thông trực tiếp không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý mà còn góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi chăm sóc sức khỏe của người dân.

Trong bối cảnh gánh nặng bệnh tật đang chuyển dịch mạnh sang các bệnh không lây nhiễm, việc duy trì các chương trình khám sàng lọc quy mô lớn cần được xem là giải pháp lâu dài, thay vì chỉ triển khai theo chiến dịch ngắn hạn. Đây chính là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.

Song song với hoạt động chuyên môn, chương trình còn tổ chức giải đi bộ thu hút 7.849 người tham gia, tạo không khí sôi nổi và lan tỏa thông điệp rèn luyện thể chất. Ban tổ chức đã trao 55 giải thưởng ở nhiều hạng mục, tôn vinh các nhóm đối tượng khác nhau, từ người cao tuổi, người khuyết tật đến thiếu nhi và các gia đình.