Thưa Thứ trưởng, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm 2026 đã được công bố với con số 8,18%. Ông nghĩ sao về kết quả này?

Đây là mức tăng trưởng cao nhất của 6 tháng kể từ năm 2011 đến nay. Nếu đặt con số này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và Việt Nam vẫn đang chịu tác động nặng nề của biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là xung đột ở Trung Đông, các chính sách thương mại, thuế quan của Hoa Kỳ và các nền kinh tế lớn, đây là mức tăng trưởng tích cực. Chúng ta tiếp tục là điểm sáng của khu vực và thế giới về tăng trưởng.

Hơn thế, theo tôi, điều quan trọng là tăng trưởng được hình thành trên cơ sở cả ba khu vực của nền kinh tế đều duy trì đà tăng tích cực, trong đó công nghiệp - xây dựng và dịch vụ tiếp tục là hai động lực chính của nền kinh tế.

Chúng ta có thể nhìn vào các con số cụ thể để phân tích. Đó là trong mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,87%, đóng góp 5,66%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 9,81%, đóng góp 47,2%; khu vực dịch vụ tăng 8,09%, đóng góp 47,14%. Cơ cấu đóng góp này cho thấy, tăng trưởng không phụ thuộc vào một khu vực đơn lẻ, mà được hỗ trợ đồng thời bởi cả sản xuất và dịch vụ, tạo nền tảng tương đối cân bằng cho nền kinh tế.

Tất nhiên, nhìn tổng thể, vẫn có thể thấy, động lực lớn nhất tiếp tục đến từ công nghiệp chế biến, chế tạo, khi giá trị tăng thêm của lĩnh vực này tăng 10,23%, đóng góp 33,07% vào tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng của ngành đã có sự chuyển dịch rõ sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Trong đó, riêng ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 14,7%, đóng góp 8,3% vào tăng trưởng chung.

Một điểm đáng chú ý khác là, tăng trưởng công nghiệp 6 tháng đầu năm gắn chặt với quá trình mở rộng năng lực sản xuất, khi một loạt dự án đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, thiết bị công nghệ cao đi vào hoạt động hoặc mở rộng sản xuất. Gia tăng năng lực sản xuất chính là nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Song hành với khu vực sản xuất, khu vực dịch vụ tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế. Còn khu vực nông nghiệp, vẫn như lâu nay, đóng vai trò “điểm tựa”.

Như vậy, câu chuyện của kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm không chỉ đơn thuần nằm ở con số tăng trưởng 8,18%, mà còn ở sự chuyển dịch tích cực của các các động lực tăng trưởng. Tăng trưởng 6 tháng đầu năm, có thể nói, không chỉ dựa trên sự phục hồi của tổng cầu, mà đang được hỗ trợ bởi sự gia tăng năng lực sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hơn, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của cả năm 2026. Theo tôi, đó là một trong những điều quan trọng nhất.

Những gì đạt được quả thực là rất đáng ghi nhận. Nhưng thưa Thứ trưởng, chúng ta cần đặt con số 8,18% trong bối cảnh chung là Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao trong năm nay. Với kết quả này, liệu rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay có đạt được?

Dù mức tăng trưởng 8,18% thuộc diện cao nhất trong nhiều năm gần đây, nhưng vẫn thấp hơn 1,52 điểm phần trăm so với kịch bản đã đề ra (9,7%). Điều này tạo áp lực lớn đến việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay.

Theo tính toán của chúng tôi, để nền kinh tế tăng trưởng 10% trong năm 2026, tăng trưởng 6 tháng cuối năm phải đạt 11,7% - một con số rất thách thức. Hơn nữa, phải là tăng trưởng cao trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, làm sao kiểm soát lạm phát trong khoảng 4,5%. Đây là một thách thức rất lớn.

Chúng ta vẫn đang đối diện với nhiều khó khăn, khi mà bối cảnh toàn cầu chưa thuận lợi. 6 tháng, cả khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đều tăng thấp hơn mục tiêu cả năm. Xuất nhập khẩu tăng cao nhưng nhập siêu cũng đang ở mức cao, nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng. Cầu tiêu dùng vẫn chưa được như kỳ vọng. Giải ngân vốn đầu tư công cũng tương tự.

Nhìn từ tăng trưởng GRDP của các địa phương, 6 tháng, dù 9/34 địa phương tăng trưởng 2 con số, nhưng chỉ có 3 địa phương tăng trưởng cao hơn mục tiêu cả năm là Ninh Bình, Hà Tĩnh và Tây Ninh. Hà Nội và TP.HCM cũng tăng trưởng chưa đạt kế hoạch, trong khi quy mô GRDP của 2 đầu tàu này chiếm trên 35% tổng GRDP của cả nước.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các địa phương đầu tàu cần nỗ lực rất lớn.

Tại Phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 6/2026 và Hội nghị Chính phủ với các địa phương mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh vai trò của các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trách nhiệm này được ràng buộc như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương đã được giao cụ thể trong Nghị quyết số 168/NQ-CP và đặc biệt là Nghị quyết 169/NQ-CP về mục tiêu tăng trưởng của các địa phương trong năm 2026 và trong cả giai đoạn 2026-2030. Chính phủ đã ban hành hai nghị quyết quan trọng này dựa trên tham mưu của Bộ Tài chính.

Thực ra, việc giao nhiệm vụ tăng trưởng đã bắt đầu được thực hiện trong những năm vừa qua, tuy nhiên, năm nay là giao trong cả giai đoạn 5 năm. Hơn thế, không chỉ là giao chung chung tốc độ tăng trưởng GRDP, lần này, chúng tôi đã tham vấn Chính phủ giao nhiệm vụ rất cụ thể cho từng địa phương.

Tăng trưởng GRDP chỉ là một trong các chỉ tiêu. Ngoài ra, còn các chỉ tiêu về tốc độ tăng trưởng của 3 khu vực kinh tế, tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp, tăng trưởng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu, tỷ trọng tăng thêm của kinh tế số trong GRDP, tăng trưởng điện thương phẩm bình quân, số doanh nghiệp đang hoạt động… Tổng cộng có 32 chỉ tiêu được phân giao, bao gồm cả về phát triển kinh tế và xã hội.

Phải nói là lần đầu tiên, việc phân giao nhiệm vụ cho các địa phương cụ thể và chi tiết như vậy. Nếu các nhiệm vụ này được thực hiện hiệu quả, tôi tin là chúng ta có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra.

Vậy còn việc giải ngân vốn đầu tư công, thưa Thứ trưởng, dự kiến cũng sẽ “giao KPI”. Điều này có lẽ là rất cần thiết, bởi đầu tư công là động lực tăng trưởng quan trọng, trong khi việc giải ngân cho đến nay vẫn chưa đạt kỳ vọng?

Cũng trên cơ sở tham mưu chính sách của Bộ Tài chính, mới đây, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1129/QĐ-TTg phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, ngành, địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công. Việc chấm điểm này sẽ giúp lượng hóa hiệu quả việc lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện của các cấp, các ngành trong lĩnh vực đầu tư công.

Thời gian qua, giải ngân vốn đầu tư công đã có nhiều cải thiện, nhưng vẫn chưa đạt kỳ vọng. Trong nửa đầu năm 2026, giải ngân được gần 357.000 tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch, tương đương về tỷ lệ và cao hơn 38.400 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu nỗ lực hơn, giải ngân được cao hơn, thì tăng trưởng GDP 6 tháng sẽ đạt ở mức cao hơn.

Trong nhiều điểm nghẽn dẫn đến giải ngân vốn đầu tư công chưa được tháo gỡ như kỳ vọng, có khó khăn trong giải phóng mặt bằng, nguyên vật liệu xây dựng; có vấn đề liên quan thể chế, trình tự thủ tục…, nhưng một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất chính là công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện. Đây là một bước cần phải tạo sự đột phá trong thời gian tới.

Chúng tôi rất kỳ vọng, phương pháp chấm điểm này sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ hơn trong việc thúc đẩy tốc độ giải ngân vốn đầu tư công trong thời gian tới. Năm nay, phải làm sao giải ngân được 100% vốn, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu từ 10% trở lên.

Ngoài các vấn đề trên, theo Thứ trưởng, đâu là những giải pháp quan trọng để nền kinh tế có thể về đích kế hoạch năm 2026?

Có nhiều giải pháp cần tập trung thực hiện quyết liệt và hiệu quả. Ngoài việc các bộ, ngành, địa phương phải tập trung giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm hiệu quả thực chất, giải ngân 100% kế hoạch được giao, cần tiếp tục cải thiện thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh - kinh doanh; thúc đẩy đầu tư toàn xã hội, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các dự án quy mô lớn, dự án tồn đọng kéo dài; kích cầu tiêu dùng; thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ; thu hút đầu tư, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới…

Các chính sách tiền tệ, tài khóa cần được phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt, hiệu quả. Đây chính là “chìa khóa” cốt lõi để chúng ta có thể vừa kiểm soát lạm phát, vừa tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thực tế, các giải pháp này đã có. Nhiệm vụ hiện nay là làm sao thực hiện quyết liệt, hiệu quả các giải pháp này, để đưa nền kinh tế tiếp tục tăng tốc, đột phá trong nửa cuối năm.

Về phần Bộ Tài chính, căn cứ tình hình thực tiễn, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu cấp có thẩm quyền cập nhật, điều chỉnh kịch bản (trong trường hợp cần thiết) để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026.