Kết quả cho thấy anh mắc cùng lúc đái tháo đường type II, rối loạn mỡ máu nặng, gan nhiễm mỡ độ III, gút, béo phì và đã xuất hiện dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận.
Trong cuộc sống hiện đại, không ít người trẻ vẫn cho rằng các bệnh như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hay gút là câu chuyện của tuổi trung niên. Chính tâm lý còn trẻ, còn khỏe khiến nhiều người bỏ qua những thay đổi bất thường của cơ thể, cho đến khi các chỉ số xét nghiệm đồng loạt vượt ngưỡng an toàn.
Anh B.Đ.A, 33 tuổi, trú tại Hà Nội, là một trường hợp như vậy. Khoảng một tháng gần đây, anh tăng tới 4kg, thường xuyên thèm đồ ngọt, ăn cơm nhiều hơn, nhanh đói và ngủ không sâu giấc. Tuy nhiên, do không thấy mệt mỏi, không khát nước nhiều, không tê bì tay chân, sinh hoạt đại tiểu tiện vẫn bình thường nên anh nghĩ đây chỉ là thay đổi do áp lực sinh hoạt.
| Xét nghiệm giúp chẩn đoán các bất thường sức khỏe. |
Nhân dịp có chương trình kiểm tra xét nghiệm miễn phí do Hệ thống Y tế MEDLATEC phối hợp tổ chức tại địa phương, anh đăng ký tham gia với mục đích “khám cho biết”. Thế nhưng, kết quả xét nghiệm trả về đã gióng lên hồi chuông cảnh báo lớn.
Đường máu của anh tăng cao với glucose máu 6,66 mmol/L, chỉ số HbA1c lên tới 8,03%, trong khi mức bình thường dưới 5,7%. Đây là chỉ số phản ánh đường huyết trung bình trong khoảng ba tháng, cho thấy tình trạng rối loạn đường huyết đã kéo dài chứ không phải biến động nhất thời.
Các chỉ số mỡ máu cũng ở mức rất nguy hiểm. Triglyceride tăng lên 11,93 mmol/L, gấp gần 7 lần mức bình thường; cholesterol toàn phần 7,12 mmol/L và LDL cholesterol, thường được gọi là mỡ máu xấu, ở mức 4,61 mmol/L.
Không chỉ đường máu và mỡ máu, men gan của người bệnh cũng tăng cao với AST 51,94 U/L, ALT 121,69 U/L và GGT 243,04 U/L. Axit uric máu đạt 543,7 µmol/L, làm tăng nguy cơ tái phát các cơn gút cấp.
Nhận thấy tính chất nghiêm trọng của ca bệnh, bác sỹ MEDLATEC đã liên hệ tư vấn, giải thích và hướng dẫn anh A. đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC để được thăm khám chuyên sâu.
Tại Bệnh viện, kết quả thăm khám cho thấy anh cao 1,70m, nặng 93kg, chỉ số khối cơ thể 32,18, thuộc nhóm béo phì độ II. Khai thác thói quen sinh hoạt, các bác sỹ ghi nhận anh thường xuyên ăn tối muộn, ăn đêm với lượng tinh bột lớn do gia đình làm nghề kinh doanh quán ăn. Bên cạnh đó, anh gần như không vận động hay tập thể dục hằng ngày.
Người bệnh từng xuất hiện cơn đau gút cấp cách đây một năm nhưng sau khi hết đau đã tự ý dừng thuốc, không theo dõi axit uric định kỳ. Đáng chú ý, cả bố và mẹ anh đều có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type II và rối loạn mỡ máu nhưng cũng không điều trị thuốc thường xuyên, khoa học.
Kết quả siêu âm ổ bụng và chụp cắt lớp vi tính ghi nhận gan nhiễm mỡ độ III, mức độ nặng nhất. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến men gan tăng cao, đồng thời cảnh báo nguy cơ tiến triển thành viêm gan mỡ và xơ gan nếu không can thiệp kịp thời.
Tổng phân tích nước tiểu còn phát hiện protein niệu 30mg/dL, mức 1+. Với người bệnh đái tháo đường, sự xuất hiện protein trong nước tiểu là dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương cầu thận, hay còn gọi là bệnh thận do đái tháo đường.
Sau khi tổng hợp các kết quả, bác sĩ chẩn đoán anh B.Đ.A mắc cùng lúc đái tháo đường type II, gút, rối loạn chuyển hóa lipid máu nặng, gan nhiễm mỡ độ III và béo phì. Người bệnh được điều trị ngoại trú tích cực bằng phác đồ phối hợp kiểm soát đường huyết, hạ mỡ máu, hạ axit uric và hỗ trợ tế bào gan.
Theo các chuyên gia tim mạch và nội tiết tại MEDLATEC, điều đáng lo nhất ở nhóm bệnh chuyển hóa không chỉ là các chỉ số xét nghiệm tăng cao, mà là nguy cơ biến chứng tim mạch cấp tính như nhồi máu cơ tim, đột quỵ trong tương lai gần.
Y học hiện đại sử dụng thang điểm SCORE2-Diabetes để ước tính nguy cơ bệnh tim mạch trong vòng 10 năm ở người bệnh đái tháo đường. Dựa trên bảng phân tầng nguy cơ tim mạch cập nhật của Hội Tim mạch học Việt Nam và Bộ Y tế, trường hợp của anh A. dù mới 33 tuổi nhưng đã tích tụ nhiều yếu tố nguy cơ nguy hiểm.
Việc có từ ba yếu tố nguy cơ chính trở lên hoặc đã có tổn thương cơ quan đích như protein niệu khiến người bệnh được xếp vào nhóm nguy cơ tim mạch cao hoặc rất cao. Điều đó đồng nghĩa nếu không điều trị triệt để, hệ mạch máu của một người mới ngoài 30 tuổi có thể bị xơ vữa và lão hóa như người 60 đến 70 tuổi, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim và nhiều biến cố nguy hiểm khác.
Sau một tháng uống thuốc theo đơn và điều chỉnh chế độ sinh hoạt dưới sự theo dõi của bác sỹ, anh A. giảm được 2kg, cơ thể nhẹ nhàng hơn, tình trạng mệt mỏi cải thiện, ăn ngủ dần ổn định. Dù chưa thể bỏ hoàn toàn thói quen ăn tối muộn do đặc thù công việc, anh đã bắt đầu giảm lượng tinh bột, hạn chế đồ ngọt và thịt đỏ để kiểm soát bệnh.
Các bác sỹ cho biết hành trình điều trị của người bệnh còn dài, đòi hỏi sự kiên trì trong dùng thuốc, thay đổi lối sống và theo dõi định kỳ. Với các bệnh chuyển hóa, chỉ điều trị bằng thuốc mà không thay đổi thói quen ăn uống, vận động thì rất khó kiểm soát lâu dài.
Trường hợp của anh A. là lời cảnh báo cho nhiều người trẻ đang duy trì lối sống ít vận động, ăn khuya, tiêu thụ nhiều tinh bột, đồ ngọt, thịt đỏ và xem nhẹ kiểm tra sức khỏe định kỳ. Những rối loạn chuyển hóa có thể diễn ra âm thầm trong nhiều năm, đến khi phát hiện thì nhiều cơ quan như gan, thận, tim mạch đã bắt đầu chịu tổn thương.
Chủ động xét nghiệm kiểm tra sức khỏe định kỳ tối thiểu một đến hai lần mỗi năm là cách khoa học, hiệu quả và kinh tế để nắm rõ “bản đồ sức khỏe” của chính mình. Phát hiện sớm các bất thường về đường máu, mỡ máu, men gan, axit uric và chức năng thận sẽ giúp người bệnh can thiệp kịp thời, tránh những biến cố nguy hiểm trước khi quá muộn.