Theo ghi nhận từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các trường hợp nặng đều đối mặt với biến chứng nguy hiểm như sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng. Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, thủy đậu còn có thể để lại sẹo lõm vĩnh viễn, tác động lớn đến thẩm mỹ.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhiều bệnh nhân mắc thủy đậu nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí phải giành giật sự sống từng giờ vì những biến chứng nặng nề của căn bệnh này.

Một trong những trường hợp điển hình là anh Sầm Văn T., 39 tuổi, trú tại Lạng Sơn. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, nhiễm trùng ổ bụng sau phẫu thuật tắc ruột trên nền bệnh thủy đậu diễn tiến nặng.

Theo hồ sơ bệnh án, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh xuất hiện đau quặn bụng, bí trung đại tiện và được phẫu thuật tắc ruột tại tuyến dưới. Tuy nhiên, ngay sau ca mổ, những nốt mụn nước đặc trưng của thủy đậu bắt đầu xuất hiện ở vùng bụng rồi lan nhanh ra toàn thân.

Tình trạng nhiễm trùng không cải thiện, bụng chướng đau, dịch tiêu hóa liên tục thoát ra qua dẫn lưu, tiên lượng trở nên rất xấu khiến bệnh nhân phải chuyển lên tuyến trên trong tình trạng nguy kịch.

Các xét nghiệm cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân suy kiệt nghiêm trọng. Chỉ số viêm CRP tăng vọt tới 348 mg/l, cao gấp hơn 70 lần bình thường, Procalcitonin chạm ngưỡng 100 ng/ml, trong khi bạch cầu giảm sâu xuống còn 1,94 G/L.

Bác sỹ Nguyễn Hồng Kỳ, Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp khi bệnh truyền nhiễm bùng phát đồng thời với biến chứng ngoại khoa và nhiễm trùng huyết.

Trên lâm sàng, các nốt thủy đậu phủ khắp cơ thể, nhiều nốt đã hóa đục kèm biểu hiện sốc nhiễm khuẩn và nhiễm trùng ổ bụng nặng. Siêu âm ghi nhận nhiều dịch tự do trong ổ bụng, có ổ dịch kích thước lớn. Việc điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hồi sức tích cực và theo dõi sát tổn thương trong ổ bụng để hỗ trợ các cơ quan đang suy kiệt.

Không riêng trường hợp này, anh L.V.T., 20 tuổi ở Lào Cai cũng nhập viện trong tình trạng nặng do chủ quan không thăm khám sớm. Khi vào viện, virus đã tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng, gây suy hô hấp, suy gan cấp trên nền hội chứng thận hư nặng. Quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn, tiên lượng dè dặt.

Theo các bác sỹ, điểm chung của hầu hết các ca bệnh nặng là chưa từng tiêm vaccine phòng thủy đậu. Khi thiếu đi “lá chắn” miễn dịch, virus Varicella Zoster có thể tấn công mạnh mẽ, đặc biệt ở những người có sức đề kháng yếu hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.

So với trẻ em, thủy đậu ở người lớn thường có diễn tiến nặng hơn với sốt cao, đau cơ dữ dội và nguy cơ biến chứng cao như viêm phổi ARDS, viêm não hay nhiễm trùng huyết. Điều nguy hiểm là nhiều người vẫn giữ tâm lý chủ quan, cho rằng đây chỉ là bệnh ngoài da thông thường.

Không ít trường hợp còn mắc sai lầm trong chăm sóc tại nhà. Việc kiêng tắm, kiêng gió cực đoan hoặc tự ý đắp lá, dùng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định đã vô tình làm suy giảm miễn dịch. Điều này tạo điều kiện cho virus phát triển mạnh hơn, đồng thời khiến vi khuẩn dễ xâm nhập qua các nốt mụn nước bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng máu và suy đa tạng.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, thủy đậu có khả năng lây lan mạnh và có mặt ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ở các nước có khí hậu ôn đới, ít nhất 90% trẻ em dưới 15 tuổi từng mắc bệnh, tỷ lệ này ở người lớn có thể lên tới 95%.

Tại Việt Nam và nhiều quốc gia thuộc khu vực khí hậu nhiệt đới, bệnh thường xuất hiện nhiều từ giữa tháng 3 đến tháng 5 hằng năm, khi thời tiết chuyển sang nóng ẩm.

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh qua đường hô hấp. Virus phát tán qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, khiến nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng rất cao. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, đặc biệt từ tháng 3 đến tháng 5, bệnh dễ bùng phát mạnh.

Sau thời gian ủ bệnh từ 10 đến 20 ngày, người bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, sổ mũi, nổi ban đỏ, sau đó phát triển thành các nốt phỏng nước lan khắp cơ thể. Bệnh thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày, nhưng ở người lớn, triệu chứng thường nặng hơn và nguy cơ biến chứng cao hơn so với trẻ nhỏ.

Các biến chứng của thủy đậu có thể rất nghiêm trọng, từ nhiễm trùng da, viêm phổi, suy hô hấp đến viêm não, viêm màng não với tỷ lệ tử vong cao. Ngoài ra, virus còn có thể tồn tại trong cơ thể và tái phát sau nhiều năm dưới dạng zona, tiếp tục gây ảnh hưởng lâu dài.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có nguy cơ cao gặp biến chứng viêm phổi nặng, diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh, người dân không được lơ là với các dấu hiệu ban đầu như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước. Khi có biểu hiện bất thường, cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời, thay vì tự điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Trước những nguy cơ này, các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm vắc-xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng nặng và giảm tỷ lệ tử vong.

Hiện nay, hệ thống Tiêm chủng Long Châu cung cấp đầy đủ vắc-xin phòng thủy đậu nhập khẩu từ Bỉ và Mỹ, đảm bảo chất lượng và nguồn gốc rõ ràng. Người dân khi đến tiêm chủng được đội ngũ bác sĩ đạt chuẩn tư vấn kỹ lưỡng, xây dựng lịch tiêm phù hợp với từng độ tuổi và tình trạng sức khỏe.