Tạo lý do để du khách ở lại

Gần trung tâm Thủ đô giúp du lịch ngoại thành Hà Nội thuận lợi thu hút khách, nhưng cũng khiến việc giữ khách qua đêm trở nên khó khăn. Khi du khách dễ dàng trở về sau vài giờ tham quan, sức hấp dẫn của điểm đến cần được bồi đắp bằng những trải nghiệm đủ chiều sâu và chuỗi dịch vụ liền mạch, tạo lý do để họ dành thêm thời gian khám phá.

Từ trải nghiệm tổ chức chuyến đi hai ngày một đêm cho đại gia đình 30 người tại Sóc Sơn, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội nhận thấy, thị trường khách Thủ đô còn nhiều dư địa. Tuy nhiên, khoảng cách gần trung tâm khiến khách thường trở về trong ngày, gây khó khăn cho các cơ sở lưu trú, đặc biệt vào giữa tuần.

Giải pháp ông Đạt gợi mở là phát triển cà phê kết hợp biểu diễn âm nhạc tại không gian đồi thông, ven hồ, tương tự những sản phẩm âm nhạc ngoài trời ở Đà Lạt. Một chương trình hấp dẫn vào buổi chiều, nối tiếp bằng ẩm thực và nghỉ dưỡng, có thể tạo động lực để khách ở lại qua đêm. Mô hình này cần được triển khai tại địa điểm phù hợp, đáp ứng quy định về đất đai và có nhà đầu tư đủ khả năng tổ chức.

Cùng với việc bổ sung trải nghiệm, lựa chọn thị trường phù hợp có thể góp phần cải thiện hoạt động kinh doanh ngày thường. Theo ông Đạt, Sóc Sơn có thể hướng tới người cao tuổi, người nghỉ hưu bằng các chương trình tham quan, nghỉ dưỡng; đồng thời tổ chức trải nghiệm làm tranh gạo, giò hoa tre có thu phí, để khách trực tiếp tham gia và cơ sở sản xuất có thêm nguồn thu.

Ở góc độ phát triển sản phẩm, ông Lê Xuân Dũng, Phó chủ tịch UBND xã Sóc Sơn cho biết, sản phẩm “Đêm Đền Sóc, Hào khí Thánh Gióng” với kinh phí trên 13 tỷ đồng đang được xây dựng, hướng tới kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu. Địa phương cũng định hướng phát triển “Hành trình Dấu chân Ngựa Gióng”, kết nối trải nghiệm văn hóa, tâm linh và sinh thái.

Để những giá trị di sản trở thành trải nghiệm có sức hút, TS. Phùng Quang Thắng, Phó chủ tịch Thường trực Liên chi hội Lữ hành Việt Nam (thuộc Hiệp hội Du lịch Việt Nam), lưu ý nâng cao chất lượng thuyết minh, diễn giải, giúp khách cảm nhận câu chuyện Thánh Gióng qua không gian, ánh sáng và hoạt động trải nghiệm. Ông cũng gợi mở phát triển không gian du lịch đêm trên tuyến kết nối vào Đền Sóc, gắn với thôn Thị Linh, nghiên cứu sản phẩm đạp xe đêm tại vùng núi Sóc.

Trong khi Sóc Sơn tìm động lực giữ khách qua đêm, Nội Bài có thể khai thác khoảng thời gian trước và sau chuyến bay. Cách tiếp cận này mở thêm hướng kéo dài thời gian sử dụng dịch vụ tại địa phương, với những hành trình vừa sức, phù hợp lịch di chuyển của từng nhóm khách.

Bà Bùi Thục Anh, Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ và Du lịch Hy Vọng cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với Công ty Du lịch Tây Bắc tổ chức tour trải nghiệm Nội Bài cho khách quá cảnh, đến sớm hoặc về muộn. Bà đề xuất định vị Nội Bài là “Điểm hẹn văn hóa trước và sau mỗi chuyến bay”.

Để phát triển thêm chương trình, doanh nghiệp cần thông tin đầy đủ về lưu trú, tham quan, vui chơi, trải nghiệm làng nghề, sản phẩm OCOP, khả năng đón đoàn và đầu mối liên hệ. Những dữ liệu này là cơ sở để thiết kế lịch trình phù hợp và phối hợp cung ứng dịch vụ, đưa lợi thế vị trí thành sản phẩm có thể khai thác.

Tại xã Chuyên Mỹ, bài toán thời gian cũng được đặt trong mối liên hệ với hành trình của khách. TS. Phùng Quang Thắng nhận định, khách từ trung tâm Hà Nội có thể đến trong ngày hoặc kết hợp trên đường tới Ninh Bình, nên trải nghiệm cần hấp dẫn và thuận tiện về thời gian. Ông Nguyễn Tiến Đạt gợi ý chương trình một điểm đến, năm làng nghề, kéo dài một ngày hoặc hai ngày một đêm, kết hợp tham quan, trải nghiệm, mua sắm và lưu trú.

Làm sâu trải nghiệm, nối dài chuỗi dịch vụ

Thời gian lưu lại của du khách phụ thuộc vào sức hấp dẫn của những trải nghiệm tại điểm đến. Một sản phẩm thủ công có thể được mua trong ít phút, nhưng câu chuyện nghề, quá trình chế tác và cơ hội tự tay thực hành có thể mở thành hành trình khám phá.

Tại Sóc Sơn, ông Vũ Văn Tuyên, Giám đốc Travelogy Việt Nam đề xuất, chuyển từ bán hàng lưu niệm sang bán trải nghiệm. Với tranh gạo, du khách có thể tìm hiểu quá trình hình thành hạt gạo, trải nghiệm cày cấy, thưởng thức ẩm thực rồi tự tay làm tranh. “Chúng ta sẽ không bán một bức tranh mà chúng ta bán một câu chuyện để trải nghiệm”, ông Tuyên nhấn mạnh.

Cách tiếp cận ấy được ông gợi mở tại Chuyên Mỹ thông qua không gian trải nghiệm có hướng dẫn, giúp khách thực hiện một số công đoạn và mang sản phẩm hoàn thiện về sau khoảng một đến ba giờ. Kết nối làng nghề với mô hình “từ nông trại đến bàn ăn”, trải nghiệm nấu ăn, thưởng thức ẩm thực và mua sắm có thể tạo hành trình trọn vẹn, tăng thời gian lưu lại và chi tiêu.

Chuyên Mỹ có chất liệu để nghiên cứu hướng đi này, từ làng nghề khảm trai, sơn mài, làng cổ Cựu đến mô hình rau sạch ứng dụng công nghệ khí canh Israel và khu homestay thôn Ngọ. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Thùy Hương, Phó chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ, giao thông, bãi đỗ xe, dịch vụ phụ trợ, lưu trú và nhân lực du lịch còn hạn chế. Khả năng kết nối tài nguyên vì thế cần đi cùng việc hoàn thiện điều kiện phục vụ.

Chiều sâu trải nghiệm cũng đến từ tính chân thực của đời sống làng nghề. Tại Sơn Đồng, TS. Phùng Quang Thắng lưu ý giữ không gian sản xuất trong nhà dân, để khách chứng kiến người dân làm việc thường ngày. Tổ chức đón khách cần tôn trọng nhịp sản xuất, tránh biến hoạt động nghề thành trình diễn thiếu tự nhiên.

Để đưa những giá trị ấy vào chương trình có thể chào bán, bà Đặng Thị Thọ, Trưởng đại diện Phoenix Voyages, đề xuất xây dựng ba đến bốn phương án tham quan rõ ràng, kết nối điểm tìm hiểu Tổ nghề, bảo tàng và ít nhất hai cơ sở sản xuất. Sơ đồ tuyến cùng nội dung cụ thể sẽ giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm và hướng dẫn viên tổ chức thực hiện thống nhất.

Từ ý tưởng đến vận hành còn là khoảng cách về kỹ năng và tiêu chuẩn dịch vụ. Tại Nội Bài, bà Nguyễn Thị Hải Yến, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty TNHH Thương mại Hải Yến cho biết, bánh chưng xanh Hải Yến 20 đã được công nhận OCOP 4 sao, nhưng doanh nghiệp chưa kết nối chặt chẽ với lữ hành để phát triển trải nghiệm hoặc quà tặng du lịch. Cơ sở mong được tư vấn quy trình đón khách, thuyết minh, tiêu chuẩn phục vụ và đóng gói quà tặng.

Câu chuyện này cho thấy, đặc sản hay nghề truyền thống mới là chất liệu ban đầu. Muốn để trở thành một phần của hành trình, mỗi cơ sở cần xác định khách được trải nghiệm gì, được phục vụ ra sao và phối hợp với doanh nghiệp lữ hành như thế nào.

Để các ý tưởng trở thành sản phẩm có thể khai thác ổn định, cần duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, doanh nghiệp lữ hành và người làm du lịch. Ông Trần Trung Hiếu, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị, tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài với doanh nghiệp. “Trên nền tảng ấy, các địa phương cần kết nối tài nguyên thành hành trình có chủ đề xuyên suốt, xác định rõ đối tượng khách, lịch trình và thời lượng. Dịch vụ ăn uống, mua sắm, nghỉ ngơi cũng cần được tổ chức đồng bộ, để mỗi chặng dừng tiếp thêm hứng thú khám phá và tạo lý do cho du khách ở lại lâu hơn”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Khi trải nghiệm được thiết kế có chiều sâu, dịch vụ được kết nối liền mạch và các bên phối hợp rõ trách nhiệm, tài nguyên ngoại thành mới có thêm cơ hội chuyển thành sản phẩm có sức giữ khách, tạo nguồn thu cho người dân và doanh nghiệp.