Tri thức sẽ quyết định vị thế của Hà Nội trong thế kỷ XXI

"Điều gì sẽ quyết định vị thế của Hà Nội trong một thế kỷ tới?". Đó là câu hỏi được ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT đặt ra khi phát biểu tại Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 29/6, do UBND TP. Hà Nội tổ chức.

Cũng từ câu hỏi ấy, người đứng đầu tập đoàn công nghệ lớn nhất Việt Nam đã đưa ra một góc nhìn khác về tương lai của Thủ đô, nơi sức mạnh cạnh tranh sẽ được quyết định bởi tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thay vì những lợi thế truyền thống.

Đối với ông Trương Gia Bình, sự kiện công bố Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm mang ý nghĩa đặc biệt, bởi nó gợi nhớ về những ngày đầu thành lập FPT năm 1988.

"Hà Nội khi ấy còn bộn bề gian khó, công nghệ vẫn là một khái niệm rất xa lạ. Nhưng chính mảnh đất ngàn năm văn hiến, luôn rộng mở và bao dung với tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo này đã nuôi dưỡng FPT trưởng thành, cho FPT cơ hội cống hiến để trở thành một tập đoàn công nghệ toàn cầu", ông chia sẻ.

Theo Chủ tịch FPT, việc Thành phố giao doanh nghiệp triển khai Công viên Công nghệ số Tây Tựu là niềm vinh dự lớn, đồng thời mở ra cơ hội để FPT góp phần xây dựng hạ tầng số cho tương lai của Thủ đô.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn trong bài phát biểu không nằm ở dự án đầu tư, mà ở cách ông Trương Gia Bình nhìn nhận Quy hoạch Thủ đô như một bản thiết kế cho năng lực cạnh tranh của Hà Nội trong nhiều thế hệ tới.

"Nhìn vào bản Quy hoạch 100 năm, tôi tự hỏi: Điều gì sẽ quyết định vị thế của Hà Nội trong một thế kỷ tới? Bản quy hoạch đã đưa ra câu trả lời không thể thuyết phục hơn: Lấy tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển cốt lõi", ông nhấn mạnh.

Theo ông Trương Gia Bình, tầm nhìn này hoàn toàn đồng điệu với lời kêu gọi của Tổng Bí thư Tô Lâm về khơi dậy khát vọng phát triển của dân tộc trong "Kỷ nguyên vươn mình", cũng như chủ trương của Chính phủ về xây dựng mô hình quản trị đô thị hiện đại, trong đó Hà Nội phải đóng vai trò tiên phong.

"Hà Nội đang chứng minh vị thế trái tim của cả nước, tích cực dẫn đầu hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược quốc gia", ông nhấn mạnh.

Đặt Hà Nội trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, Chủ tịch FPT cho rằng những đô thị có sức ảnh hưởng lớn trên thế giới đều lựa chọn phát triển dựa trên tri thức và công nghệ. "Nhìn ra thế giới, những siêu đô thị như Tokyo hay Seoul vươn tầm toàn cầu đều nhờ đi trước thời đại trong việc hội tụ giữa không gian số và không gian di sản", ông phân tích.

Từ thực tiễn đó, ông Trương Gia Bình cho rằng Hà Nội hoàn toàn có cơ hội tạo dựng vị thế mới trên bản đồ đổi mới sáng tạo của khu vực. "Định vị năm 2045 trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của châu Á Thái Bình Dương, Hà Nội hoàn toàn có thể trở thành 'Viên ngọc tri thức toàn cầu'", ông khẳng định.

Khái niệm "Viên ngọc tri thức toàn cầu" cũng là điểm nhấn xuyên suốt bài phát biểu của Chủ tịch FPT. Theo ông, trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và kinh tế số, giá trị của một đô thị sẽ không còn được đo bằng quy mô dân số hay diện tích phát triển, mà bằng khả năng thu hút nhân tài, sản sinh tri thức mới và tạo ra các doanh nghiệp công nghệ có sức cạnh tranh toàn cầu.

Đó cũng là lý do ông đánh giá Quy hoạch Thủ đô lần này đã lựa chọn đúng động lực phát triển khi đặt khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm.

Theo ông Trương Gia Bình, đây là nền tảng để Hà Nội hình thành một hệ sinh thái phát triển mới, nơi tri thức được kết nối với công nghệ, doanh nghiệp, trường đại học và các trung tâm nghiên cứu nhằm tạo ra những giá trị gia tăng có hàm lượng chất xám cao.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ đã đồng hành cùng Hà Nội trong nhiều dự án chuyển đổi số, Chủ tịch FPT cho rằng hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô không đơn thuần là xây dựng thêm những công trình hay khu đô thị mới, mà quan trọng hơn là tạo lập được một môi trường đủ sức nuôi dưỡng đổi mới sáng tạo, nơi con người trở thành trung tâm của mọi chiến lược phát triển.

Chính vì vậy, theo ông, để biến khát vọng trở thành "Viên ngọc tri thức toàn cầu" thành hiện thực, Hà Nội cần bắt đầu từ việc đầu tư cho nguồn nhân lực số và xây dựng những không gian đổi mới sáng tạo đủ sức thu hút các tài năng công nghệ trên toàn thế giới.

Muốn có AI, trước hết phải có con người

Theo Chủ tịch FPT Trương Gia Bình, để hiện thực hóa tầm nhìn đó, điều quan trọng nhất không phải là xây dựng thêm nhiều khu công nghệ, mà là đầu tư cho con người. Ông cho rằng nguồn nhân lực số sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của Hà Nội trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Từ kinh nghiệm nhiều năm đồng hành cùng Hà Nội trong các dự án công nghệ thông tin và chuyển đổi số, FPT đã đề xuất hai nhóm giải pháp nhằm góp phần đưa Quy hoạch Thủ đô nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Trước hết là đầu tư phát triển nguồn nhân lực số và phổ cập kỹ năng số. "FPT mong muốn phối hợp xây dựng khung năng lực số và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Nếu chúng ta có hàng triệu người nắm vững và vận dụng AI, công nghệ vào công việc, cuộc sống, Hà Nội sẽ là cái nôi sản sinh ra các công ty công nghệ trị giá hàng tỷ USD", ông Trương Gia Bình nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch FPT, AI sẽ trở thành công nghệ nền tảng của mọi lĩnh vực trong tương lai. Vì vậy, năng lực cạnh tranh của một đô thị sẽ phụ thuộc vào số lượng người có khả năng làm chủ công nghệ, ứng dụng công nghệ và sáng tạo trên nền tảng công nghệ mới.

Từ góc nhìn đó, ông cho rằng việc phổ cập kỹ năng số cần được coi là một chiến lược dài hạn, trong đó Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Giải pháp thứ hai được FPT đề xuất là phát triển Công viên Công nghệ số Tây Tựu thành mô hình "Living Laboratory", một phòng thí nghiệm sống kết hợp chặt chẽ giữa học tập, nghiên cứu và thực nghiệm.

Theo ông Trương Gia Bình, FPT sẽ xây dựng dự án Tây Tựu theo hướng trở thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi quy tụ những công nghệ tiên tiến nhất cùng các chuyên gia và nhân tài công nghệ trong nhiều lĩnh vực.

"Chúng tôi sẽ xây dựng dự án Tây Tựu hướng tới một hệ sinh thái kết hợp chặt chẽ giữa 'Học tập, Nghiên cứu, Thực nghiệm', mang những công nghệ mới nhất và thu hút các nhà đầu tư, những bộ não công nghệ xuất sắc nhất, nhiều nhân tài trên khắp thế giới trong các lĩnh vực công nghệ lõi như AI, bán dẫn, IoT về đây cống hiến cho Hà Nội. Và Tây Tựu sẽ trở thành một trong những niềm tự hào công nghệ của Thủ đô", ông nói.

Có thể thấy, nếu nhiều địa phương đang tập trung xây dựng các khu công nghệ cao, thì cách tiếp cận mà FPT đề xuất hướng nhiều hơn tới việc hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, nơi con người, tri thức, nghiên cứu, doanh nghiệp và công nghệ được kết nối trong cùng một không gian phát triển.

Đó cũng là mô hình đã giúp nhiều trung tâm công nghệ trên thế giới hình thành những doanh nghiệp dẫn dắt cuộc cách mạng số và liên tục tạo ra các giá trị mới cho nền kinh tế.

Theo Chủ tịch FPT, Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm là một quyết định mang ý nghĩa vượt ra ngoài một nhiệm kỳ hay một thế hệ. "Một trăm năm là quãng thời gian dài hơn một đời người. Có thể không ai trong chúng ta kịp nhìn thấy trọn vẹn Hà Nội của thế kỷ XXII, nhưng những gì chúng ta đặt nền móng hôm nay, một hạ tầng công nghệ hiện đại, những thế hệ kỹ sư tài năng sẽ để lại dấu ấn cho mãi mai sau", ông chia sẻ.

Từ góc nhìn của một doanh nhân gắn bó với sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam từ những ngày đầu, ông Trương Gia Bình cho rằng giá trị lớn nhất mà Quy hoạch Thủ đô mang lại là khơi mở một tầm nhìn dài hạn, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển.

Khép lại bài phát biểu, Chủ tịch FPT tái khẳng định cam kết đồng hành cùng Hà Nội trong chặng đường hiện thực hóa Quy hoạch. "FPT cam kết sẽ dành tổng lực về trí tuệ, công nghệ và nguồn lực, đồng hành vô điều kiện cùng Hà Nội để đưa bản quy hoạch này thành hiện thực. Để Thăng Long, Hà Nội luôn tỏa sáng là biểu tượng của Văn hiến, Văn minh, Hiện đại và Hạnh phúc", ông Trương Gia Bình nhấn mạnh.

Thông điệp của người đứng đầu FPT cho thấy, trong cuộc cạnh tranh giữa các đô thị của thế kỷ XXI, tài nguyên quý giá nhất không còn là đất đai hay vốn đầu tư, mà là tri thức, con người và năng lực đổi mới sáng tạo. Đó cũng là nền tảng để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng trở thành "Viên ngọc tri thức toàn cầu", một đô thị nơi khoa học công nghệ tạo động lực tăng trưởng, nhân tài được nuôi dưỡng và đổi mới sáng tạo trở thành sức mạnh cạnh tranh cốt lõi trong nhiều thập niên tới.