Kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới điều kiện đầu tư kinh doanh

Các bộ, cơ quan ngang bộ phải coi việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ thực hiện trong các chiến dịch ngắn hạn, chuyển từ tư duy quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Đó là yêu cầu từ Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật (Ban Chỉ đạo), trong phiên họp thứ nhất ngày 22/6 vừa qua.

Ban Chỉ đạo cũng nhấn mạnh, cải cách thủ tục hành chính là một phần quan trọng của cải cách thể chế sâu rộng, góp phần định hình đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp trong nền hành chính kiến tạo, phục vụ. Mỗi thủ tục, điều kiện kinh doanh bất hợp lý được cắt giảm là một rào cản được tháo bỏ, một cơ hội phát triển được mở ra.

Tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh cũng là nội hàm nhóm định hướng hết sức quan trọng của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI: tập trung hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại hội nghị triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu sửa đổi các văn bản để kịp thời tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 (triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI) đã xác định 192 nhiệm vụ cụ thể cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, gồm 187 nhiệm vụ do Chính phủ, các cơ quan ngoài Quốc hội chủ trì thực hiện và 5 nhiệm vụ do các cơ quan của Quốc hội chủ trì thực hiện theo phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Với khối lượng nhiệm vụ lập pháp rất lớn trong thời gian còn lại của năm 2026 (dự kiến 61 nhiệm vụ, chưa tính các vấn đề cấp thiết, quan trọng theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương trong thời gian tới), Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khẩn trương xây dựng các dự án để kiến nghị tổ chức Kỳ họp không thường lệ nhằm giảm tải cho Kỳ họp thứ Hai, Kỳ họp thứ Ba, Quốc hội khóa XVI.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan chuyển mạnh mẽ từ trạng thái “bị động chạy theo thực tiễn” sang “chủ động dẫn dắt lập pháp”, để nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, hướng tới hai cột mốc 100 năm có hệ thống pháp luật chất lượng, đồng bộ, hiện đại, tiên tiến, tiệm cận các chuẩn mực và thông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.

Chính phủ và cơ quan của Quốc hội cùng “tăng tốc”

Vài ngày sau hội nghị triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 159/NQ-CP ngày 20/6/2026, thống nhất xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường theo trình tự, thủ tục rút gọn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì xây dựng, hoàn thiện dự án luật này, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định bổ sung vào Chương trình kỳ họp không thường lệ năm 2026 của Quốc hội (dự kiến tổ chức vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8/2026), đồng thời cho ý kiến về dự án Luật để trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nội dung sửa đổi lần này không chỉ hướng đến mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, mà còn nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ, tăng cường trách nhiệm giải trình, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.

Về công tác xây dựng pháp luật nói chung, tại Hội nghị triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đã thông tin, từ quý III/2026, Chính phủ sẽ triển khai thí điểm đánh giá, chấm điểm KPI để đo lường tiến độ, chất lượng, xác định trách nhiệm của từng bộ, ngành và coi đây là căn cứ quan trọng để kiểm điểm, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Thời gian tới, theo Phó thủ tướng, sẽ nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Chính phủ và Quốc hội trong công tác lập pháp, nhất là chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội trong xây dựng chương trình lập pháp, chương trình kỳ họp, xử lý sớm những vấn đề chính sách lớn còn có ý kiến khác nhau, cùng xác định thứ tự ưu tiên, cùng kiểm soát chất lượng từ khâu đề xuất chính sách đến tổ chức thi hành.

Để nâng cao hiệu quả phối hợp, đương nhiên các cơ quan của Quốc hội cũng phải vào cuộc từ sớm, từ xa. Trong tháng 6/2026, chỉ riêng Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Ủy ban) của Quốc hội đã có hàng loạt cuộc làm việc, khảo sát tại nhiều địa phương, đơn vị, doanh nghiệp và tổ chức hội thảo, lấy ý kiến phục vụ việc thẩm tra một số dự án luật sắp trình Quốc hội, trong đó có dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi)…

Dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc đã được Thường trực Ủy ban, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến vào sáng 23/6.

Các ý kiến tại Hội thảo đã tập trung đóng góp ý kiến vào việc đánh giá khách quan những bất cập, điểm nghẽn lớn nhất trong thực tiễn 5 năm thi hành Luật Kiến trúc 2019, cũng như đưa ra phương án giải quyết. Sự phù hợp của nội dung dự án Luật với đường lối, chủ trương của Đảng, cụ thể là việc thể chế hóa Nghị quyết 06-NQ/TW về quy hoạch, kiến trúc đô thị, Nghị quyết 18-NQ/TW về tinh gọn bộ máy và yêu cầu phân cấp, phân quyền tối đa, cũng như Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc… cũng được tập trung bàn thảo.

Với Luật Điện lực, việc sửa đổi, bổ sung một số điều, theo bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, là hết sức cấp thiết. Theo Tờ trình của Bộ Công thương, việc sửa đổi Luật Điện lực tập trung vào 3 nhóm vấn đề chính: phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực điện lực theo chính quyền địa phương 2 cấp; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; sửa đổi, bổ sung một số quy định để tháo gỡ những điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Điện lực 2024 và bảo đảm thống nhất, tương thích với những đổi mới trong pháp luật hiện hành như Luật Quy hoạch, Luật Đất đai và Luật Đầu tư…

Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban đã làm việc với UBND tỉnh Thái Nguyên và Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam tại Thái Nguyên, ghi nhận thực tế và các ý kiến đóng góp về các nội dung sửa đổi Luật Điện lực.

Còn với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), để phục vụ thẩm tra, đoàn công tác của Thường trực Ủy ban cũng đã làm việc với Quân chủng Hải quân, Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam, Trường đại học Hàng hải Việt Nam…

Khảo sát thực tiễn, lắng nghe ý kiến của các đối tượng chịu sự tác động, đó cũng là việc các cơ quan khác của Quốc hội đã và đang tiến hành, với tinh thần chịu trách nhiệm về chất lượng dự án luật cùng với đơn vị soạn thảo, như yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội.