Đầu tư tài chính
Thanh khoản hệ thống đang phụ thuộc nhiều vào thị trường liên ngân hàng
Hà Tâm - 11/05/2026 14:08
Mặc dù lãi suất đã hạ nhiệt so với đỉnh song vẫn neo ở mức cao. Việc NHNN phải thường xuyên bơm thanh khoản qua kênh OMO với tần suất và quy mô lớn cho thấy thanh khoản hệ thống đang phụ thuộc đáng kể vào điều tiết chính sách.

Tuần qua, trên thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chào thầu 43.000 tỷ đồng với các kỳ hạn 7 ngày, 14 ngày, 35 ngày và 56 ngày, lãi suất duy trì ở mức 4,5%. Toàn bộ khối lượng này đều trúng thầu. Trong tuần có 37.168,83 tỷ đồng đáo hạn trên kênh cầm cố. NHNN không chào thầu tín phiếu NHNN trong tuần từ 4/5 - 8/5. Như vậy, tuần qua, NHNN bơm ròng 5.831,17 tỷ đồng ra thị trường qua kênh thị trường mở. Có 315.451,67 tỷ đồng lưu hành trên kênh cầm cố.

Lãi suất VND liên ngân hàng chỉ có 1 phiên tăng đầu tuần rồi giảm trở lại ở tất cả các kỳ hạn. Kết thúc ngày 8/5, lãi suất VND liên ngân hàng giao dịch ở mức: qua đêm 5% (-1,40 điểm); 1 tuần 5,45% (-0,7 điểm); 2 tuần 6% (-0,50 điểm); 1 tháng 6,75% (-0,4 điểm).

Theo VCBS, trong tháng 4/2025, NHNN đã bơm ròng 86.237,16 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trường mở nhằm hỗ trợ hệ thống. Dù lãi suất đã bớt nóng, đặc biệt là lãi suất liên ngân hàng, song chuyên gia phân tích VCBS cho rằng, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao trong quý II/2026, có thể sẽ dao động ở ngưỡng cao quanh 6 - 7% trong tháng này.

Trong tháng 4/2026, dưới sự chỉ đạo của NHNN, các ngân hàng TMCP đã đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động khoảng 0,1–0,5%, đặc biệt tại các kỳ hạn trên 6 tháng. Dự báo của VCBS cho rằng, lãi suất huy động có thể tiếp tục giảm trong quý II/2026 theo chỉ đạo của NHNN: với mức giảm khoảng 30- 50 điểm phần trăm, chủ yếu tại kỳ hạn trung-dài hạn, chủ yếu nhờ sửa đổi của Thông tư 22/2019/TT-NHNN.

Chuyên gia phân tích VCBS cho rằng, việc lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao, biến động mạnh cho thấy thanh khoản hệ thống không còn dư thừa như giai đoạn trước mà trở nên nhạy cảm hơn với các cú sốc ngắn hạn như nhu cầu vốn cuối quý, áp lực tỷ giá hay khối lượng đáo hạn OMO lớn.

Cùng với đó, việc NHNN phải thường xuyên bơm thanh khoản qua kênh OMO với tần suất và quy mô lớn cho thấy thanh khoản hệ thống đang phụ thuộc đáng kể vào điều tiết chính sách.

Thời gian tới, có rất nhiều yếu tố khiến lãi suất liên ngân hàng chưa thể hạ nhiệt. Thứ nhất là áp lực tỷ giá vẫn còn hiện hữu. Thứ hai là tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao trong khi huy động vốn trên thị trường tăng chậm hơn, làm gia tăng chênh lệch tín dụng – huy động, đẩy tỷ lệ cho vay/huy động (LDR) lên mức cao. Thứ ba, do lãi suất liên ngân hàng duy trì ở ngưỡng cao trong thời gian dài, các tổ chức tín dụng có xu hướng hạn chế cho vay trên thị trường liên ngân hàng nhằm đảm bảo thanh khoản cho chính họ.

Ngoài ra, việc điều chỉnh cách tính tỷ lệ LDR từ đầu năm 2026 theo hướng loại trừ tiền gửi KBNN đã trực tiếp làm gia tăng áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng. Điều này buộc các ngân hàng phải gia tăng sử dụng các nguồn vốn để duy trì tăng trưởng bảng cân đối.

Việc sửa đổi Thông tư 22, và các động thái hỗ trợ thanh khoản từ NHNN được kỳ vọng sẽ làm giảm bớt áp lực thanh khoản hệ thống thời gian tới. 

Tính tới cuối quý I/2026, tỷ lệ cho vay/huy động (LDR) tại các ngân hàng đã vượt 112%, cho thấy áp lực thanh khoản hệ thống đang rất lớn khi tín dụng tăng nhanh hơn lãi suất huy động.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết cho thấy, có tới gần 50% ngân hàng thương mại suy giảm về tiền gửi khách hàng, kể cả các ngân hàng trong nhóm big 4.   

Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), thời gian qua, tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng, quy mô huy động vốn bằng VNĐ đang thấp hơn quy mô tín dụng khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Điều này cho thấy tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của các TCTD. Đây cũng là nguyên nhân khiến các ngân hàng gặp khó khăn trong việc tạo lập nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Tin liên quan
Tin khác