Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11/6 và 12/6, sớm hơn khoảng nửa tháng so với thông lệ.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, về cơ bản kỳ thi năm nay giữ ổn định như năm 2025, từ định dạng, cấu trúc đến mức độ phân hóa của đề thi. Tuy nhiên, hàng loạt điều chỉnh ở khâu tổ chức và quản lý cho thấy xu hướng siết chặt quy chế, đồng thời tăng tính sàng lọc ngay từ kỳ thi tốt nghiệp.

Theo GS.Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đề thi năm 2026 tiếp tục bám sát chương trình giáo dục phổ thông, chủ yếu ở lớp 12, có lồng ghép một phần kiến thức lớp 10 và 11. Các cấp độ tư duy gồm biết, hiểu và vận dụng vẫn được giữ nguyên, hướng tới đánh giá năng lực và khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn của thí sinh.

Kỳ thi tiếp tục áp dụng cấu trúc 2+2 với 4 môn thi gồm Toán, Ngữ văn bắt buộc và 2 môn tự chọn trong số các môn đã học. Các môn trắc nghiệm duy trì nhiều dạng câu hỏi như lựa chọn, đúng sai, trả lời ngắn với thang điểm không chia đều, tăng khả năng phân loại. Ngữ văn vẫn là môn duy nhất thi tự luận và sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.

Một điểm đáng chú ý là Bộ Giáo dục và Đào tạo không công bố đề minh họa trong năm 2026 do các yếu tố kỹ thuật của đề thi được giữ nguyên như năm trước. Điều này đồng nghĩa thí sinh phải chủ động ôn tập theo định hướng đã công bố, thay vì trông chờ vào những thay đổi mới.

Cùng với đó, các thủ tục hành chính được tinh giản theo hướng tích hợp khi giấy báo dự thi và thẻ dự thi được gộp thành một loại giấy dự thi, còn giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời được tích hợp vào giấy chứng nhận kết quả thi. Những điều chỉnh này nhằm giảm bớt khâu trung gian và hạn chế sai sót trong quá trình tổ chức.

Quy chế phúc khảo năm 2026 được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn. Thời gian nhận đơn phúc khảo được rút ngắn để đẩy nhanh tiến độ công bố kết quả. Trong vòng 15 ngày kể từ khi hết hạn nhận đơn, hội đồng thi phải hoàn tất việc chấm lại và thông báo kết quả cho thí sinh.

Đáng chú ý, mọi bài thi có thay đổi điểm sau phúc khảo đều phải được đối thoại giữa giám khảo chấm ban đầu và giám khảo chấm lại nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế sai lệch trong đánh giá.

Điểm mới có tác động trực tiếp đến thí sinh là việc bổ sung điều kiện xét tuyển đại học. Từ năm 2026, thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm cho tổng 3 môn theo tổ hợp xét tuyển mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển.

Nếu trước đây kỳ thi tốt nghiệp chủ yếu mang tính xác nhận hoàn thành chương trình phổ thông, còn việc tuyển sinh đại học phụ thuộc vào từng cơ sở đào tạo, thì quy định này cho thấy xu hướng gắn kết hai giai đoạn lại với nhau.

Kỳ thi không chỉ là điểm kết thúc mà còn trở thành bước sàng lọc đầu tiên cho giáo dục đại học, qua đó góp phần nâng chất lượng đầu vào, dù đồng thời tạo thêm một ngưỡng áp lực đối với thí sinh.

Ở môn ngoại ngữ, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục cho phép miễn thi để xét tốt nghiệp nếu thí sinh có chứng chỉ đạt chuẩn, đồng thời mở rộng danh mục chứng chỉ, bổ sung TOPIK cấp độ 3 trở lên và một số chứng chỉ tiếng Anh.

Tuy nhiên, nếu sử dụng môn ngoại ngữ để xét tuyển đại học, thí sinh vẫn cần dự thi để có điểm thực tế. Điều này cho thấy điểm thi tốt nghiệp vẫn giữ vai trò trung tâm trong hệ thống tuyển sinh, dù các phương thức xét tuyển ngày càng đa dạng.

Điểm xét tốt nghiệp tiếp tục được tính theo tỷ lệ 50% điểm thi và 50% điểm học bạ của ba năm THPT, cộng điểm ưu tiên nếu có, duy trì sự cân bằng giữa quá trình học tập và kết quả thi.

Kết quả kỳ thi dự kiến công bố vào 8 giờ ngày 1/7/2026, sau đó thí sinh đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7 trên hệ thống chung. Tất cả nguyện vọng được xử lý đồng thời nên việc sắp xếp thứ tự ưu tiên sẽ có ý nghĩa quyết định.

Nhìn tổng thể, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không thay đổi lớn về chuyên môn nhưng những điều chỉnh trong quy chế và tuyển sinh cho thấy định hướng siết chặt và chuẩn hóa.

Việc giữ ổn định cấu trúc đề thi giúp thí sinh có cơ sở ôn tập rõ ràng, song việc không công bố đề minh họa, rút ngắn quy trình phúc khảo và đặc biệt là bổ sung ngưỡng 15 điểm khiến kỳ thi không còn đơn thuần là một bài kiểm tra cuối cấp.