Dấu ấn ghép tim đặc biệt tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Vừa qua, tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, một cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian đã diễn ra để giành lại sự sống cho những bệnh nhân đang ở giai đoạn cuối của bệnh lý tim và gan. Trong khi bên ngoài là Hội nghị khoa học Tim mạch đa mô thức trong kỷ nguyên mới (MCNE 2026), bên trong phòng mổ, các ê-kíp ghép tạng khẩn trương thực hiện ca hiến và ghép đa tạng đặc biệt.

Người hiến tạng là nam bệnh nhân 48 tuổi nhập viện ngày 22/5 trong tình trạng nguy kịch sau tai nạn giao thông, nhiều lần ngừng tuần hoàn trên đường chuyển tuyến. Dù được hồi sinh tim phổi thành công, tổn thương não quá nặng khiến bệnh nhân được xác định chết não vào ngày 27/5. Tôn trọng tâm nguyện từng được người thân chia sẻ khi còn sống, gia đình đã quyết định hiến tặng mô, tạng để cứu sống những người bệnh đang cận kề ranh giới sinh tử.

Ngay sau đó, toàn bộ hệ thống điều phối ghép tạng của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được kích hoạt. Gan phải được ghép cho bệnh nhân nam 46 tuổi suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính. Gan trái được vận chuyển khẩn cấp vào Bệnh viện Trung ương Huế để ghép cho bệnh nhi 1 tuổi. Trái tim được dành cho bệnh nhân nam 58 tuổi mắc suy tim giai đoạn cuối.

Người nhận tim đã nhiều năm sống chung với suy tim giai đoạn cuối, phân suất tống máu thất trái chỉ còn khoảng 20%, đồng nghĩa trái tim gần như không còn đủ khả năng bơm máu nuôi cơ thể.

Theo TS.Nguyễn Thị Kiều Ly, Phó Chủ nhiệm Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, những bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối luôn phải đối mặt với nguy cơ rối loạn nhịp thất nguy hiểm, suy thận tiến triển, huyết khối, đột quỵ và suy đa cơ quan. Chỉ một đợt suy tim cấp nặng cũng có thể khiến người bệnh đánh mất cơ hội ghép tim quý giá.

Trong suốt thời gian chờ nguồn tạng phù hợp, các bác sỹ phải nỗ lực duy trì tình trạng ổn định để người bệnh đủ điều kiện bước vào ca ghép. Đến 8 giờ 30 phút ngày 29/5, ca phẫu thuật lấy và ghép đa tạng chính thức bắt đầu. Đến 10 giờ 47 phút, trái tim được lấy khỏi cơ thể người hiến, mở ra hành trình hồi sinh sự sống cho người bệnh đang chờ ghép.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của ca ghép không chỉ nằm ở tình trạng suy tim nặng của người nhận mà còn xuất phát từ sự bất tương xứng giữa người cho và người nhận.

Thượng tá, TS.Ngô Tuấn Anh, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Tim mạch cho biết, người nhận bị suy tim kéo dài với tình trạng tim giãn lớn, nguy cơ huyết động không ổn định sau ghép rất cao.

Trong khi đó, trái tim của người hiến có nhiều yếu tố bất tương xứng, làm tăng đáng kể nguy cơ suy thất phải ngay sau phẫu thuật. Ê-kíp đã phải tính toán kỹ lưỡng, chuẩn bị sẵn các phương án xử trí cho mọi biến chứng có thể xảy ra.

Sau nhiều giờ căng thẳng trong phòng mổ, khoảnh khắc được mong chờ nhất cuối cùng cũng đến. Vào lúc 11 giờ 50 phút, trái tim mới bắt đầu đập những nhịp đầu tiên trong lồng ngực người bệnh. Đó không chỉ là tín hiệu của một ca ghép thành công mà còn là sự hồi sinh của một cuộc đời từng đứng trước lằn ranh sinh tử.

“Khoảnh khắc trái tim đập nhịp đầu tiên luôn rất đặc biệt với ê-kíp ghép tim. Dù đã tham gia nhiều ca ghép trước đó, mỗi lần chứng kiến một trái tim hồi sinh trong cơ thể người bệnh vẫn mang đến những cảm xúc rất riêng”, Thượng tá, TS.Ngô Tuấn Anh chia sẻ.

Song song với ca ghép tim, một ca ghép gan cũng được thực hiện tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, trong khi phần gan trái được vận chuyển khẩn cấp vào Huế để ghép cho bệnh nhi 1 tuổi. Từ một người hiến chết não, ba bệnh nhân mắc bệnh lý giai đoạn cuối đã có cơ hội được cứu sống.

Đặc biệt, việc chia gan để ghép cho hai người bệnh được đánh giá là một trong những kỹ thuật khó và phức tạp nhất trong lĩnh vực ghép gan. Các phẫu thuật viên phải đánh giá chính xác cấu trúc giải phẫu, hệ thống mạch máu, đường mật và tính toán thể tích mảnh ghép phù hợp nhằm bảo đảm chức năng gan sau ghép. Hiện các bệnh nhân sau ghép đang được theo dõi, chăm sóc và điều trị tích cực 24/24 giờ.

Thành công của ca ghép đa tạng không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn ngày càng cao của đội ngũ y bác sỹ Việt Nam trong lĩnh vực ghép tạng mà còn là minh chứng sâu sắc cho ý nghĩa nhân văn của hoạt động hiến mô, tạng.

Từ một nghĩa cử cao đẹp, nhiều cuộc đời đã được trao thêm cơ hội sống, tiếp tục những hành trình còn dang dở và thắp lên hy vọng cho những bệnh nhân đang ngày đêm chờ đợi phép màu từ sự sẻ chia của cộng đồng.

Sốt kéo dài, phát hiện sùi van tim do vi khuẩn sâu răng

Liên tục sốt cao suốt nhiều tháng, đi khám nhiều chuyên khoa nhưng không tìm ra nguyên nhân, người đàn ông 57 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc viêm nội tâm mạc nhiễm trùng do vi khuẩn từ răng sâu xâm nhập vào máu, tấn công van tim và hình thành khối sùi nguy hiểm.

Hơn 4 tháng sống chung với những cơn sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân, ông Hào (57 tuổi) cuối cùng cũng tìm được lời giải cho tình trạng sức khỏe khiến bản thân kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần. Thủ phạm không phải là bệnh lý hô hấp hay tiêu hóa như những chẩn đoán trước đó, mà là vi khuẩn sâu răng âm thầm xâm nhập vào máu, gây tổn thương van tim và hình thành khối sùi nguy hiểm.

Theo chia sẻ của người bệnh, cơn sốt cao đầu tiên xuất hiện cách đây khoảng nửa năm. Ban đầu, ông tự mua thuốc hạ sốt nhưng tình trạng không cải thiện. Tại cơ sở y tế địa phương, ông được chẩn đoán sốt siêu vi và điều trị ngoại trú. Tuy nhiên, dù đã dùng hết thuốc, thân nhiệt vẫn thường xuyên duy trì trên 38 độ C.

Trong những tháng tiếp theo, ông Hào liên tục đi khám tại nhiều bệnh viện và nhiều chuyên khoa khác nhau như nội tổng quát, nội tiết, hô hấp, Ttêu hóa. Hàng loạt xét nghiệm và cận lâm sàng được thực hiện, với các chẩn đoán lần lượt là viêm phế quản, viêm gan B, viêm dạ dày... Người bệnh thậm chí phải nhập viện nhiều đợt nhưng cơn sốt chỉ tạm thời thuyên giảm nhờ thuốc rồi nhanh chóng tái phát.

Sau 4 tháng sốt kéo dài, mệt mỏi ngày càng tăng, ông đến viện để kiểm tra chuyên sâu. Tại đây, Ths.Nguyễn Thị Ngọc, chuyên khoa nội tim mạch phát hiện âm thổi bất thường ở tim và chỉ định siêu âm tim.

Kết quả cho thấy bệnh nhân mắc viêm nội tâm mạc nhiễm trùng, hở van hai lá mức độ trung bình và xuất hiện khối sùi kích thước 11,5 x 6,8 mm bám trên van tim. Kết quả cấy máu xác định tác nhân gây bệnh là Streptococcus sanguinis, một trong những loại vi khuẩn thường gặp trong sâu răng và cũng là nguyên nhân hàng đầu gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.

Theo bác sỹ Ngọc, đây chính là nguyên nhân khiến người bệnh sốt kéo dài suốt nhiều tháng. Quá trình thăm khám tiếp tục phát hiện ông Hào có hơn 10 chiếc răng sâu, viêm tủy, viêm nha chu và tình trạng cao răng nặng. Từ khoang miệng, vi khuẩn theo đường máu di chuyển đến tim, bám vào van tim vốn đã bị hở từ trước, tạo thành khối sùi gây nhiễm trùng.

Sau khi xác định nguyên nhân, các bác sỹ tiến hành xử lý toàn diện ổ nhiễm khuẩn ở răng miệng. Người bệnh được nhổ các răng sâu nặng, điều trị viêm nha chu, cạo vôi răng và sử dụng kháng sinh theo phác đồ. Hai tuần sau, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, bệnh nhân hết sốt và đủ điều kiện để phẫu thuật sửa van tim.

Tổn thương mới khu trú ở một phần lá van, chưa gây biến chứng nặng như tăng áp phổi hoặc suy tim nên các bác sỹ có thể bảo tồn van thay vì phải thay van tim nhân tạo.

Trong ca phẫu thuật kéo dài khoảng 3 giờ, ê-kíp tiến hành cắt bỏ hoàn toàn khối sùi và sửa chữa phần van tim bị tổn thương. Nhờ áp dụng kỹ thuật gây mê hiện đại kết hợp gây tê mặt phẳng cơ dựng sống, người bệnh giảm đau hiệu quả sau mổ, hồi phục nhanh, được cai máy thở sớm và xuất viện sau khi hoàn thành liệu trình điều trị kháng sinh.

Các chuyên gia cho biết viêm nội tâm mạc nhiễm trùng là tình trạng vi khuẩn xâm nhập vào máu rồi bám vào nội tâm mạc hoặc van tim gây nhiễm trùng. Bệnh thường gặp ở những người có sẵn bất thường tim mạch như tim bẩm sinh, hẹp hở van tim hoặc đã từng can thiệp, phẫu thuật tim. Trong trường hợp của ông Hào, tình trạng hở van hai lá đã tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sâu răng tấn công và gây bệnh.

Đáng lo ngại, viêm nội tâm mạc nhiễm trùng có thể dẫn tới hàng loạt biến chứng nguy hiểm như suy tim cấp, rối loạn nhịp tim, áp xe tim hoặc đột quỵ não do các mảnh sùi bong ra và gây tắc mạch máu não. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện sau khi đã xuất hiện biến chứng nặng đe dọa tính mạng.

Từ trường hợp trên, các bác sỹ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các bệnh lý răng miệng. Việc vệ sinh răng miệng đúng cách, khám nha khoa định kỳ và điều trị sớm các tổn thương như sâu răng, viêm nha chu không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng mà còn góp phần phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm ở tim mạch.

Đặc biệt, những người có tiền sử bệnh tim bẩm sinh, bệnh van tim hoặc từng phẫu thuật tim cần cảnh giác với các dấu hiệu như sốt kéo dài, mệt mỏi, xanh xao không rõ nguyên nhân để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Can thiệp laser cứu người bị suy giãn tĩnh mạch

Tưởng chỉ là tình trạng nổi gân và phù chân do tuổi tác, người đàn ông 71 tuổi phải sống chung với vết loét dai dẳng suốt 20 năm vì suy giãn tĩnh mạch chi dưới. Chỉ đến khi được can thiệp laser nội mạch, tình trạng mới cải thiện rõ rệt, vết loét lâu năm mới có cơ hội lành hẳn.

Ông Thường, 71 tuổi, nhiều năm qua thường xuyên bị phù hai chân mỗi khi đi lại hoặc đứng lâu. Các tĩnh mạch chi dưới nổi ngoằn ngoèo, vùng cẳng chân phải dần thay đổi cấu trúc da và xuất hiện vết loét kéo dài. Dù đã điều trị nhiều lần, tổn thương vẫn liên tục tái phát, gây đau đớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

Gần đây, vết loét tiến triển nặng hơn nên ông đến viện thăm khám. Qua kiểm tra, các bác sỹ xác định bệnh nhân mắc suy giãn tĩnh mạch chi dưới mức độ C6, mức độ nặng nhất của bệnh với biến chứng loét không lành.

Theo bác sỹ, suy giãn tĩnh mạch xảy ra khi hệ thống van trong lòng tĩnh mạch bị tổn thương, khiến máu từ chân không thể trở về tim hiệu quả mà ứ đọng tại chi dưới. Tình trạng này kéo dài làm tĩnh mạch giãn ra, nổi ngoằn ngoèo dưới da và gây tăng áp lực trong lòng mạch.

Khi áp lực tĩnh mạch tăng quá mức, dịch và các chất trung gian viêm sẽ thoát ra ngoài thành mạch, gây phù chân kéo dài. Máu ứ trệ lâu ngày tạo nên tình trạng viêm mạn tính, khiến da mất dần khả năng tự bảo vệ và tái tạo, từ đó hình thành các vết loét khó lành.

Đây là một trong những biến chứng nặng nề nhất của suy giãn tĩnh mạch chi dưới, không chỉ gây đau đớn mà còn làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Để điều trị cho bệnh nhân, các bác sỹ đã lựa chọn phương pháp laser nội mạch. Ths.Nguyễn Hồng Vinh, chuyên khoa ngoại tim mạch cho biết, ê-kíp sử dụng một sợi cáp quang siêu nhỏ đưa vào trong lòng tĩnh mạch dưới hướng dẫn của hệ thống siêu âm.

Năng lượng laser tạo phản ứng xơ hóa thành mạch, làm tĩnh mạch bệnh lý co lại và đóng kín. Sau đó, các bác sỹ tiếp tục sử dụng dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ những đoạn tĩnh mạch giãn nổi ngoằn ngoèo dưới da, giúp dòng máu được chuyển hướng sang các tĩnh mạch khỏe mạnh và lưu thông trở lại bình thường.

Sau can thiệp, bệnh nhân được chỉ định mang tất y khoa nhằm tạo áp lực từ bên ngoài, giúp thành tĩnh mạch luôn ở trạng thái xẹp, giảm sưng nề, hạn chế bầm tím và phòng ngừa hình thành huyết khối. Kết hợp với điều trị nội khoa tối ưu, tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt. Vết loét kéo dài suốt nhiều năm đã lành hoàn toàn, bệnh nhân được xuất viện và tái khám định kỳ.

Theo các chuyên gia, suy giãn tĩnh mạch chi dưới là bệnh lý phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Bệnh thường gặp ở những người phải đứng lâu hoặc ngồi nhiều, người thừa cân, béo phì, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc có yếu tố di truyền. Do diễn tiến âm thầm nên nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Nếu không được điều trị đúng cách, suy giãn tĩnh mạch có thể dẫn đến phù chân kéo dài, thay đổi màu sắc da, viêm nhiễm, huyết khối tĩnh mạch sâu và loét chân mạn tính. Đáng chú ý, tình trạng da sạm màu hoặc biến đổi sắc tố do bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề da liễu thông thường, khiến người bệnh chủ quan hoặc điều trị sai hướng.

Hiện nay, tùy mức độ bệnh và tình trạng tổn thương tĩnh mạch, bác sỹ có thể chỉ định nhiều phương pháp điều trị khác nhau như thay đổi lối sống, sử dụng tất y khoa, chích xơ tĩnh mạch, bơm keo sinh học, laser nội mạch, sóng cao tần hoặc phẫu thuật bóc tĩnh mạch.

Để phòng ngừa bệnh, các bác sỹ khuyến cáo mọi người nên duy trì thói quen vận động thường xuyên, tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng và thay đổi tư thế sau mỗi 30 phút nếu phải ngồi hoặc đứng lâu.

Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như cảm giác nặng chân, đau nhức, phù chân, tĩnh mạch nổi ngoằn ngoèo dưới da, da sạm màu hoặc xuất hiện các vết thương lâu lành ở chi dưới, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.