Việt Nam mở rộng tiêm chủng bắt buộc, bổ sung vắc-xin HPV

Theo quy định mới, hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia sẽ được sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc nhằm cập nhật, lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu tiêm chủng. Hệ thống này tích hợp thông tin về người được tiêm, cơ sở tiêm chủng, quá trình sử dụng vắc-xin, sinh phẩm cũng như hồ sơ giấy đã lưu trữ trước đó. Đây được xem là bước tiến trong chuyển đổi số ngành y tế, góp phần kiểm soát lịch sử tiêm chủng chính xác và đồng bộ hơn.

Thông tư cũng làm rõ các khái niệm liên quan đến phản ứng sau tiêm chủng. Trong đó, sự cố bất lợi sau tiêm được xác định là các biểu hiện bất thường về sức khỏe xuất hiện sau tiêm chủng, có thể xảy ra tại chỗ tiêm hoặc toàn thân và không mặc nhiên kết luận do vắc-xin gây ra. Các trường hợp phản vệ, sốc phản vệ hay nhiễm trùng huyết sau tiêm đều thuộc nhóm cần được theo dõi chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn tiêm chủng.

Điểm thu hút sự quan tâm lớn của dư luận là việc bệnh do virus HPV được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc. HPV là tác nhân liên quan trực tiếp đến ung thư cổ tử cung cùng nhiều bệnh lý nguy hiểm khác ở cả nam và nữ.

Việc bổ sung loại vắc-xin này thể hiện định hướng mở rộng độ bao phủ miễn dịch cộng đồng, tăng cơ hội tiếp cận vắc-xin cho người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.

Ngoài HPV, danh mục bệnh phải sử dụng vắc-xin và sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc gồm 14 bệnh truyền nhiễm như viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản, bệnh do phế cầu và Covid-19. Đây đều là các bệnh có nguy cơ lây lan cao hoặc để lại hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Thông tư cũng quy định cụ thể về tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch và tiêm chủng chống dịch. Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh truyền nhiễm có xu hướng quay trở lại tại một số quốc gia, việc tăng cường độ bao phủ vắc-xin được xem là giải pháp trọng tâm nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát dịch và giảm tải áp lực cho hệ thống y tế.

Đối với tiêm chủng chống dịch, Bộ Y tế quy định danh mục bệnh bắt buộc sử dụng vắc-xin gồm bạch hầu, bại liệt, ho gà, rubella, sởi, uốn ván, viêm não Nhật Bản, dại, cúm và Covid-19. Đây là cơ sở pháp lý để các địa phương chủ động triển khai chiến dịch tiêm chủng diện rộng trong tình huống dịch bệnh phát sinh.

Nhiều chuyên gia y tế đánh giá việc mở rộng danh mục tiêm chủng bắt buộc cho thấy chiến lược phòng bệnh của Việt Nam đang chuyển mạnh từ ứng phó sang chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng miễn dịch bền vững. Trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng lớn và nguy cơ dịch bệnh khó lường, tiêm chủng tiếp tục giữ vai trò là “lá chắn” hiệu quả và tiết kiệm nhất đối với hệ thống y tế và toàn xã hội.

Thông tư 13 cũng nêu rõ tiêm chủng phải tuân thủ các bước: Trước khi tiêm chủng thực hiện khám sàng lọc trước tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ trưởng Bộ Y tế; 

Trong khi tiêm chủng, thực hiện đúng chỉ định tiêm chủng; dùng từng loại vắc-xin, sinh phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất; bảo đảm an toàn tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh;

Sau khi tiêm chủng cần theo dõi đối tượng tiêm chủng tại điểm tiêm chủng ít nhất 30 phút, hướng dẫn cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp đối với trường hợp người được tiêm chủng là trẻ em, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc đối tượng tiêm chủng tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ; thực hiện ghi chép thông tin tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh.

Về xử lý trường hợp tai biến nặng xảy ra trong buổi tiêm chủng, theo hướng dẫn của Thông tư 13 là dừng ngay buổi tiêm chủng để xử trí cấp cứu, đánh giá sơ bộ nguyên nhân tai biến nặng; trường hợp vượt quá khả năng thì phải chuyển người bị tai biến nặng đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp;

Việc tạm dừng sử dụng lô vắc-xin, sinh phẩm được thực hiện như sau: Đối với tiêm chủng bắt buộc và tiêm chủng tự nguyện, trường hợp Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá nguyên nhân tai biến nặng trong quá trình sử dụng vắc-xin, sinh phẩm của tỉnh, thành phố đánh giá sơ bộ nguyên nhân dẫn đến tai biến nặng sau tiêm chủng do chất lượng vắc-xin, sinh phẩm, người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh phải có văn bản quyết định tạm dừng sử dụng lô vắc-xin, sinh phẩm đó trên địa bàn quản lý sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Bộ Y tế. 

Khi Hội đồng có kết luận nguyên nhân tai biến nặng không liên quan đến chất lượng vắc-xin, sinh phẩm, người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Y tế và quyết định cho phép sử dụng lại lô vắc-xin, sinh phẩm đó sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Bộ Y tế.

Phụ nữ sinh 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng

Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng từ năm 2027.

Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp sau: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; Phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp trên thì được hưởng một mức hỗ trợ.

Người sinh 2 con trở lên chính thức được ưu tiên hưởng chính sách nhà ở xã hội từ 1/7/2026. Nghị định quy định về trình tự, thủ tục thực hiện hỗ trợ kinh phí khi sinh con như sau: Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu (gọi chung là UBND cấp xã) căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ kinh phí và thực hiện chi trả cho phụ nữ sinh con theo quy định cùng với thời điểm đăng ký khai sinh

Các quy định trên có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đối với trường hợp phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi có hiệu lực từ 1/1/2027.

Nghị định số 168/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể phạm vi, đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh.

Theo đó, phụ nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).

Trẻ sơ sinh được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đối với 5 bệnh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Nghị định cũng quy định rõ mức hỗ trợ tài chính, phương thức thực hiện và lộ trình ưu tiên khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh. Cụ thể, mức hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp; đối với sàng lọc sơ sinh, mức hỗ trợ tối đa không vượt quá 600.000 đồng/trường hợp.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giá gói dịch vụ thì thực hiện mức hỗ trợ tài chính theo giá gói dịch vụ được phê duyệt. Mức hỗ trợ trên được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thu thập mẫu và cơ sở y tế thực hiện các kỹ thuật sàng lọc.

Về thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, việc giải quyết được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình giải quyết, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.

Người kê khai hồ sơ đề nghị hưởng chế độ phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai.

Vì sao thuốc nhỏ mắt Natri Clorid bị thu hồi

Vừa qua, Cục Quản lý Dược yêu cầu các đơn vị trên toàn quốc thu hồi toàn bộ lô thuốc Natri clorid 0,9% (số giấy đăng ký lưu hành 893100060724), số lô 10370725, ngày sản xuất 14/7/2025, hạn dùng 14/1/2028, do Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất do sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu độ trong (vi phạm mức độ 3).

Cục Quản lý Dược yêu cầu Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic phải ngừng việc kinh doanh và tiến hành biệt trữ lô thuốc bị thu hồi nêu trên. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với tổ chức, cá nhân có liên quan gửi thông báo thu hồi lô thuốc bị thu hồi tới tất cả các cơ sở bán buôn, bán lẻ, cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã nhận lô thuốc nêu trên.

Liên quan tới vụ việc trên, đại diện Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic cho biết, công ty đã triển khai chương trình hỗ trợ đổi trả sản phẩm liên quan đến lô Natri clorid 0,9% 10ml - số lô 10370725.

Theo đó, khách hàng còn giữ chai thuốc Natri clorid 0,9% 10ml - số lô 10370725 gửi về Pharmedic để được đổi sản phẩm mới. Pharmedic sẽ chi trả toàn bộ chi phí vận chuyển và cam kết xử lý nhanh chóng, thuận tiện trong quá trình tiếp nhận và đổi trả sản phẩm.

Hiện, Pharmedic đang tích cực phối hợp cùng các cơ quan chức năng để triển khai các biện pháp khắc phục cần thiết.

Theo các chuyên gia y tế, thuốc nhỏ mắt là dạng thuốc đòi hỏi quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng đặc biệt nghiêm ngặt, thậm chí khắt khe hơn nhiều loại thuốc uống, do được sử dụng trực tiếp lên cơ quan thị giác rất nhạy cảm.

Khi sử dụng phải một lô thuốc không đạt chuẩn chất lượng có thể gặp các phản ứng với mức độ tăng dần, đặc biệt ở trẻ em - nhóm sử dụng thuốc nhỏ mắt phổ biến và thường xuyên.

Ở mức độ nhẹ, người dùng có thể bị xót mắt, khó chịu hoặc kích ứng tại chỗ, một số trường hợp chưa xuất hiện triệu chứng ngay lập tức.

Nặng hơn, mắt có thể viêm, sưng tấy. Trong những trường hợp nghiêm trọng, thuốc kém chất lượng có nguy cơ gây nhiễm trùng, bội nhiễm, thậm chí tổn thương nhãn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực và cấu trúc của mắt.

Việc một sản phẩm thuốc nhỏ mắt phổ biến vi phạm chất lượng, dù ở mức độ nào cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Để bảo vệ mắt, người dân cần kiểm tra số lô sản phẩm đang sử dụng và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan quản lý dược.

Thuốc vi phạm chất lượng được phân thành 3 mức độ. Trong đó, mức độ 1 là nghiêm trọng nhất, gồm các trường hợp thuốc bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc, sai hoạt chất, sai hàm lượng nghiêm trọng, thuốc tiêm không vô khuẩn hoặc chứa tạp chất độc vượt ngưỡng nguy hiểm. Đây là nhóm có khả năng gây tử vong hoặc để lại hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Mức độ 2 gồm các thuốc có hàm lượng hoạt chất không đạt ở mức vừa phải, độ hòa tan không đạt hoặc sai nhãn có thể gây dùng nhầm, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị. Nhóm này có thể gây ảnh hưởng tạm thời đến sức khỏe hoặc có nguy cơ thấp dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Mức độ 3 là mức nhẹ nhất, gồm các trường hợp thuốc không đạt chỉ tiêu độ trong, thay đổi màu sắc, sai sót nhỏ về bao bì, lỗi cảm quan hoặc sai quy cách ghi nhãn nhưng chưa ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng. Nhóm này chưa gây nguy cơ đáng kể cho sức khỏe.

Đối với thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% không đạt chỉ tiêu độ trong, sản phẩm được xếp vào mức độ 3 do chưa ghi nhận nguy cơ nghiêm trọng tức thì. Tuy nhiên, thuốc vẫn có khả năng gây kích ứng mắt, làm giảm độ an toàn hoặc phản ánh vấn đề trong quy trình sản xuất, bảo quản.