Tăng tốc cải cách thủ tục hành chính, giảm mạnh điều kiện kinh doanh

Hiện nay, Bộ Y tế đã công khai 270 thủ tục hành chính trên cơ sở dữ liệu quốc gia và đang áp dụng trong thực tiễn. Đáng chú ý, chỉ tiêu về phân cấp thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp Bộ sau khi đề xuất phương án đã giảm còn 24,34%, đáp ứng yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế đã đạt được ba chỉ tiêu quan trọng theo Nghị quyết 66/NQ-CP. Cụ thể, tỷ lệ cắt giảm và đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa đăng ký kinh doanh đạt 55,81%. Thời gian giải quyết được rút ngắn đáng kể với tổng mức cắt giảm tương đương 46 tháng, 1.169,5 ngày và 134 ngày làm việc, đạt 34,1%. Đồng thời, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cũng giảm 31,77%.

Trong lĩnh vực điều kiện kinh doanh, năm 2025 Bộ Y tế đã hoàn thành cắt giảm 383 trên tổng số 1.272 điều kiện, đạt 30,11%. Sang năm 2026, theo định hướng của Luật Đầu tư, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, sửa đổi Nghị định số 96/2023/NĐ-CP và Thông tư số 32/2023/TT-BYT cùng các văn bản liên quan để tiến tới cắt giảm thêm 316 trên 878 điều kiện, tương đương 35,99%. Sau quá trình này, số điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ dự kiến còn lại 562 điều kiện.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà để đề xuất phương án cắt giảm chi phí, đơn giản hóa đăng ký kinh doanh và rút ngắn thời gian xử lý, đáp ứng yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW.

Đồng thời, Bộ cũng nghiên cứu giải pháp cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2025. Theo kế hoạch, trong 7 ngành nghề thuộc thẩm quyền quản lý, số ngành nghề được bãi bỏ trong năm 2025 và dự kiến năm 2026 là 3 trên 7 ngành, đạt tỷ lệ cắt giảm 42,85%.

Lãnh đạo Bộ yêu cầu các Cục, Vụ và Văn phòng Bộ phối hợp chặt chẽ, rà soát tổng thể, nghiên cứu kỹ lưỡng để tham mưu triển khai các nhóm nhiệm vụ một cách khoa học, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm chất lượng và tiến độ thực hiện.

Đặc biệt, việc cắt giảm phải gắn với phân cấp và phân quyền mạnh mẽ cho địa phương và cơ sở. Các đơn vị cần giao rõ trách nhiệm cho cán bộ phụ trách từng lĩnh vực, thực hiện chế độ báo cáo bằng văn bản đúng thời gian theo kế hoạch nhằm bảo đảm sự phối hợp hiệu quả với đơn vị đầu mối tổng hợp.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai Luật Phòng bệnh

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển hệ thống y tế theo hướng chủ động phòng bệnh. Luật thể hiện rõ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, chuyển trọng tâm từ điều trị sang phòng ngừa, góp phần nâng cao sức khỏe toàn diện và chất lượng cuộc sống của người dân.

Luật Phòng bệnh gồm 6 chương, 46 điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Bên cạnh việc kế thừa các quy định của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, luật mới mở rộng phạm vi điều chỉnh, bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng và các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh.

Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương. Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật dự kiến gồm 11 chương với 120 điều, cùng với các Thông tư liên quan nhằm cụ thể hóa quy định về tiêm chủng và hoạt động phòng bệnh.

Một điểm đáng chú ý của Luật Phòng bệnh là quy định chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần mỗi năm theo lộ trình. Từ năm 2026, các nhóm ưu tiên gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, xã đảo và đặc khu sẽ được triển khai trước. Từ năm 2028, chính sách này được mở rộng tới toàn bộ người dân.

Trên cơ sở kết quả khám định kỳ, chính quyền cấp tỉnh sẽ xây dựng kế hoạch tổ chức khám miễn phí hằng năm cho người dân. Việc triển khai có thể thực hiện tại các cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện hoặc thông qua hình thức lưu động, bảo đảm tuân thủ quy định chuyên môn.

Luật cũng quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí cho y tế dự phòng, bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư, đồng thời đặt nền tảng cho việc thành lập Quỹ phòng bệnh. Cùng với đó, quyền lợi của người dân được mở rộng với việc tiếp cận công bằng vắc xin, sinh phẩm và các dịch vụ dinh dưỡng trong phòng bệnh theo nhóm đối tượng và điều kiện phát triển kinh tế xã hội.

Chính sách ưu đãi đối với nhân lực y tế dự phòng cũng được nhấn mạnh, với cơ chế đặc thù dành cho cán bộ y tế tại tuyến cơ sở. Các đơn vị y tế dự phòng được phép chủ động xây dựng cơ chế tăng thu nhập từ nguồn hợp pháp ngoài ngân sách, góp phần thu hút và giữ chân nhân lực.

Trong quá trình xây dựng văn bản hướng dẫn, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, hạn chế phát sinh thủ tục không cần thiết. Những nội dung mới liên quan đến kinh phí, điều kiện triển khai hoặc tác động đến nhiều đối tượng phải được đánh giá kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp thực tiễn và thuận lợi trong thẩm định.

Đặc biệt, các quy định chuyển tiếp và lộ trình thực hiện được chú trọng nhằm bảo đảm tính liên tục, tránh gián đoạn trong quá trình triển khai. Những tiêu chuẩn mới liên quan đến nhân lực, cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính sẽ được áp dụng theo lộ trình phù hợp, tạo điều kiện để hệ thống y tế thích ứng hiệu quả với yêu cầu đổi mới.

Đề xuất phân cấp nhiệm vụ trong lĩnh vực bảo trợ xã hội của Bộ Y tế

Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định việc phân cấp thực hiện một số nhiệm vụ trong lĩnh vực bảo trợ xã hội cho Cục Bảo trợ xã hội. Dự thảo hướng tới làm rõ trách nhiệm quản lý, tăng tính chủ động của cơ quan chuyên môn, đồng thời nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Dự thảo Thông tư gồm 4 điều, quy định phạm vi phân cấp của Bộ trưởng Bộ Y tế đối với Cục Bảo trợ xã hội trong thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước. Nội dung trọng tâm thể hiện tại Điều 2 với 11 nhóm nhiệm vụ được giao, tập trung vào các lĩnh vực chuyên môn sâu, gắn trực tiếp với công tác triển khai chính sách.

Trong lĩnh vực người khuyết tật, Cục Bảo trợ xã hội được giao nhiệm vụ rà soát, thống kê và đánh giá thực trạng các công trình chưa bảo đảm điều kiện tiếp cận, đồng thời hướng dẫn phương pháp và chỉ tiêu giám sát việc cải tạo công trình công cộng theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng nhằm thúc đẩy việc xây dựng môi trường tiếp cận toàn diện cho người khuyết tật.

Đối với công tác xã hội, Cục thực hiện quản lý thống nhất việc cấp, cấp lại và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hành nghề theo quy định pháp luật. Trong lĩnh vực trợ giúp xã hội, Cục giữ vai trò chủ trì tổng hợp nhu cầu hỗ trợ của các địa phương từ nguồn dự trữ quốc gia, báo cáo Thủ tướng Chính phủ để kịp thời đáp ứng yêu cầu hỗ trợ đối tượng yếu thế.

Liên quan đến công tác phòng, chống mại dâm, Cục tham gia phối hợp xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, kế hoạch liên quan. Tuy nhiên, hoạt động kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ bị lợi dụng cho mục đích này không thuộc phạm vi phân cấp, nhằm bảo đảm sự thống nhất trong quản lý.

Trong công tác phòng, chống mua bán người, Cục Bảo trợ xã hội đảm nhận nhiều nhiệm vụ chuyên môn như hướng dẫn phát hiện và báo cáo các trường hợp có dấu hiệu vi phạm, hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân, xây dựng quy trình và tiêu chuẩn dịch vụ hỗ trợ, đồng thời hướng dẫn sàng lọc và can thiệp sớm đối với nhóm có nguy cơ.

Bên cạnh đó, Cục được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực bảo trợ xã hội theo quy định pháp luật, trừ nội dung đặc thù liên quan đến phòng, chống mại dâm. Cục cũng đóng vai trò đầu mối tổng hợp và giải đáp các kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của các bộ, ngành và địa phương trong phạm vi chuyên môn được phân cấp.

Việc phân cấp 11 nhóm nhiệm vụ theo dự thảo góp phần cụ thể hóa trách nhiệm của Cục Bảo trợ xã hội, đồng thời tạo điều kiện nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo trợ xã hội, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo đảm quyền lợi cho các nhóm đối tượng cần hỗ trợ.