Gánh biến chứng nặng sau khi tự ý bỏ điều trị tiểu đường

Thời điểm mới phát hiện bệnh, đường huyết của bệnh nhân dao động từ 8 đến 12 mmol/L, chỉ số HbA1c ở mức 8,5%. Dù thừa cân, có thói quen ăn nhiều đồ chiên xào và uống rượu, người bệnh vẫn kiên quyết từ chối điều trị theo chỉ định.

Thay vào đó, bệnh nhân lựa chọn tự điều chỉnh lối sống kết hợp sử dụng thực phẩm chức năng xách tay không rõ nguồn gốc. Khi không thấy mệt mỏi và kết quả thử đường máu lúc đói ở mức bình thường, người này tin rằng hướng đi của mình là đúng. Tuy nhiên, theo các bác sỹ, sự chủ quan đó đã khiến tình trạng bệnh tiến triển âm thầm, dẫn đến suy giảm thị lực và sụt cân nhanh.

Đến năm thứ 4, trong lúc tập thể dục, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện cơn đau thắt ngực, ngừng tim và phải nhập viện cấp cứu. Nguyên nhân được xác định do mảng xơ vữa tích tụ lâu ngày gây tắc nghẽn mạch vành.

Không chỉ là trường hợp cá biệt, các chuyên gia cho biết đái tháo đường đang gia tăng nhanh trên toàn cầu. Tạp chí Lancet ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh đã tăng từ 7% lên 14% trong ba thập kỷ qua, ảnh hưởng tới hơn 800 triệu người. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 7 triệu người đang sống chung với căn bệnh này.

Đáng lo ngại, hơn một nửa số người bệnh đã xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như tim mạch, mắt, thần kinh và thận. Tỷ lệ mắc mới trong nhóm tuổi 20 đến 79 tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. Khoảng 50% trường hợp không được chẩn đoán kịp thời hoặc không tuân thủ điều trị do thiếu hiểu biết về bệnh.

Theo bác sỹ Dương Minh Tuấn, tâm lý chối bỏ bệnh là nguyên nhân phổ biến khiến người bệnh trì hoãn điều trị. Nhiều người cho rằng khi chưa có triệu chứng rõ ràng thì sức khỏe vẫn ổn định, từ đó bỏ qua cảnh báo của cơ thể.

Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 53 tuổi từ chối tiêm insulin, chuyển sang dùng thuốc nam truyền miệng. Khi đường huyết giảm, người này chủ quan uống rượu và rơi vào hôn mê với mức đường huyết tăng vọt lên 50 mmol/L.

Một thai phụ 23 tuổi cũng phớt lờ chẩn đoán tiểu đường thai kỳ do tự kiểm tra thấy chỉ số bình thường. Hậu quả là thai nhi ngừng tim, còn người mẹ nhập viện trong tình trạng nhiễm toan ceton nặng.

Các bác sỹ cho rằng nhiều người hiểu sai về cơ chế bệnh. Đái tháo đường không chỉ phụ thuộc vào vóc dáng mà liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Người châu Á có yếu tố di truyền và đặc điểm phân bố mỡ khiến nguy cơ kháng insulin cao ngay cả khi chỉ số khối cơ thể không lớn.

Cảnh báo về xu hướng tự điều trị, theo các bác sỹ, niềm tin vào các phương pháp truyền miệng và sản phẩm không rõ nguồn gốc đang đẩy người bệnh vào tình trạng nguy hiểm. Nghiên cứu cho thấy 73% người Việt từng sử dụng thuốc truyền thống, trong đó 68% cho rằng thảo dược không gây tác dụng phụ.

Việc trì hoãn điều trị y khoa có thể dẫn đến tổn thương cơ thể nghiêm trọng, đặc biệt ở người trẻ. Thời gian mắc bệnh càng kéo dài, nguy cơ mù lòa, đột quỵ và các biến chứng nặng càng cao. Người sử dụng sản phẩm trôi nổi còn đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong.

Các chuyên gia nhấn mạnh, khi bệnh bùng phát trở lại do tự ý bỏ thuốc, chi phí điều trị thường tăng cao, thậm chí có thể rơi vào tình trạng không còn lựa chọn điều trị hiệu quả. Vì vậy, người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thường xuyên và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sỹ để kiểm soát bệnh lâu dài.

Suy gan cấp vì ăn kiêng cực đoan và uống rượu thuốc tự ngâm

Áp dụng chế độ ăn chỉ gồm thịt để giảm cân, kết hợp uống rượu thuốc tự ngâm, một người đàn ông 34 tuổi đã phải nhập viện trong tình trạng suy gan cấp với nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bệnh nhân được đưa đến cấp cứu tại viện trong tình trạng lơ mơ, bụng trướng, vàng da, vàng mắt và đi ngoài phân đen trên nền thừa cân, béo phì.

Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số bilirubin toàn phần tăng gần 250 mmol/L, mức rất cao, phản ánh tình trạng tổn thương gan nặng. Người bệnh được chẩn đoán suy gan cấp và được điều trị tích cực bằng truyền dịch, hỗ trợ chức năng gan, cân bằng điện giải và kiểm soát nguy cơ phù não.

Theo người nhà, khoảng 2 tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng vàng da, đau vùng hạ sườn phải, nôn ói, mệt mỏi và đi ngoài phân đen. Dù đã tự uống các loại thuốc “mát gan, thải độc” nhưng tình trạng không cải thiện, thậm chí tiến triển nặng hơn dẫn đến mất ý thức.

Sau 2 ngày cấp cứu, tình trạng sinh hiệu tạm ổn định, bệnh nhân được chuyển về khoa Nội tiết - Đái tháo đường để tiếp tục điều trị. Tại đây, người bệnh cho biết đã áp dụng chế độ giảm cân cực đoan với mục tiêu giảm từ 105 kg xuống 70 kg bằng cách chỉ ăn thịt, loại bỏ hoàn toàn tinh bột, rau xanh và trái cây. Khẩu phần ăn hằng ngày chủ yếu gồm thịt bò, thịt gà và thịt heo. Bên cạnh đó, người bệnh còn duy trì thói quen uống rượu thuốc do gia đình tự ngâm trong nhiều năm.

Trong tháng đầu tiên, bệnh nhân giảm được 6 kg. Tuy nhiên sau đó xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, nước tiểu sẫm màu và đau vùng bụng trên bên phải kéo dài.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân béo phì độ 2, rối loạn lipid máu, men gan tăng cao gấp 7-8 lần bình thường, với chỉ số ALT 240 IU/L và AST 280 IU/L. Đây là các enzyme quan trọng trong quá trình chuyển hóa và giải độc của gan, khi tăng cao phản ánh tình trạng tổn thương gan nghiêm trọng.

Theo bác sỹ, nguyên nhân chính dẫn đến suy gan cấp trong trường hợp này là chế độ ăn mất cân đối kéo dài. Việc cắt hoàn toàn tinh bột khiến cơ thể buộc phải chuyển sang đốt mỡ để tạo năng lượng, đồng thời gan phải hoạt động quá tải để xử lý lượng lớn protein và chất béo. Điều này làm tăng men gan và thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Bên cạnh đó, việc thiếu rau xanh và trái cây khiến cơ thể thiếu các chất chống oxy hóa cần thiết cho quá trình giải độc.

Ngoài ra, việc sử dụng rượu thuốc không rõ thành phần cũng có thể góp phần làm tổn thương gan nặng hơn. Các loại thịt chế biến sẵn chứa nhiều natri và nitrit cũng làm gia tăng tình trạng viêm và ảnh hưởng xấu đến chức năng gan.

Các bác sỹ cho biết việc giảm cân nhanh trong thời gian ngắn chủ yếu là mất nước, không làm giảm đáng kể lượng mỡ, đồng thời gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều cơ quan, đặc biệt là gan.

Sau khi được điều trị và tư vấn dinh dưỡng, bệnh nhân đã dừng chế độ ăn cực đoan, chuyển sang chế độ ăn cân đối, kết hợp sử dụng thuốc theo chỉ định và tập luyện mỗi ngày. Sau 1 tháng, các chỉ số men gan và mỡ máu cải thiện rõ rệt. Sau 3 tháng, men gan gần trở về mức bình thường, cân nặng giảm thêm 10 kg mà không còn các triệu chứng mệt mỏi hay rối loạn tiêu hóa.

Các chuyên gia cảnh báo chế độ ăn giàu protein động vật có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, từ đó dẫn đến xơ gan, suy gan và thậm chí ung thư gan. Đồng thời, việc tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa còn làm tăng cholesterol xấu, kéo theo nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp và bệnh thận.

Người có nhu cầu giảm cân cần được tư vấn bởi bác sỹ chuyên khoa để xây dựng phác đồ phù hợp, an toàn và hiệu quả, tránh những hậu quả nghiêm trọng do áp dụng các phương pháp giảm cân cực đoan.

Bệnh “sốt đất” đang gia tăng tại Thái Lan nguy hiểm ra sao

Bệnh “sốt đất”, còn gọi là Whitmore hay Melioidosis, đang được cảnh báo gia tăng tại Thái Lan với nhiều ca mắc và tỷ lệ tử vong cao. Đây không phải là bệnh mới nhưng vẫn dễ bị xem nhẹ do triệu chứng không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.

Theo các chuyên gia, bệnh do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, tồn tại phổ biến trong đất ẩm và nguồn nước ô nhiễm. Các báo cáo dịch tễ gần đây ghi nhận hàng trăm ca mắc tại Thái Lan chỉ trong vài tháng đầu năm, trong đó nhiều trường hợp diễn biến nặng do phát hiện muộn hoặc có bệnh nền.

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác, “sốt đất” không lây trực tiếp từ người sang người mà chủ yếu xâm nhập qua môi trường. Vi khuẩn có thể đi vào cơ thể qua các vết trầy xước trên da khi tiếp xúc với bùn đất, hoặc qua đường hô hấp khi hít phải bụi đất chứa mầm bệnh. Trong một số trường hợp, việc sử dụng nguồn nước chưa được xử lý cũng có thể là yếu tố nguy cơ.

Vì vậy, bệnh thường gặp ở những người làm nông nghiệp, công nhân môi trường hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với đất và nước tự nhiên. Tuy nhiên, bất kỳ ai tiếp xúc với môi trường nhiễm khuẩn đều có nguy cơ mắc bệnh.

Biểu hiện lâm sàng của bệnh rất đa dạng. Giai đoạn đầu có thể chỉ là sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ hoặc đau đầu, dễ nhầm với cảm cúm. Khi tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện viêm phổi với các triệu chứng ho, khó thở, đau ngực, hoặc nhiễm trùng huyết với biểu hiện sốc, tụt huyết áp và rối loạn tri giác. Vi khuẩn cũng có khả năng tạo ổ áp xe tại nhiều cơ quan như gan, lách, phổi và có thể lan rộng toàn thân nếu không được điều trị kịp thời.

Nhóm nguy cơ cao gồm người mắc đái tháo đường, bệnh thận mạn, bệnh gan, người nghiện rượu hoặc suy giảm miễn dịch. Ở những đối tượng này, sức đề kháng kém khiến vi khuẩn dễ phát triển và gây tổn thương nghiêm trọng hơn.

Việc điều trị bệnh Whitmore khá phức tạp và cần tuân thủ phác đồ kháng sinh kéo dài. Giai đoạn đầu thường phải sử dụng kháng sinh mạnh qua đường tĩnh mạch để kiểm soát nhiễm trùng cấp, sau đó chuyển sang điều trị duy trì bằng thuốc uống trong nhiều tuần đến vài tháng nhằm loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn và ngăn tái phát. Việc tự ý ngừng thuốc hoặc dùng không đủ liều là nguyên nhân phổ biến khiến bệnh tái phát hoặc diễn biến nặng hơn.

Trong bối cảnh bệnh có xu hướng gia tăng, phòng ngừa đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Người dân, nhất là tại khu vực nông thôn hoặc làm việc trong môi trường đất ẩm, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bùn đất khi có vết thương hở, sử dụng đồ bảo hộ như găng tay, ủng khi lao động. Việc vệ sinh cá nhân sạch sẽ sau khi tiếp xúc môi trường nguy cơ và sử dụng nguồn nước an toàn là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.

Đối với người có bệnh nền, việc kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe như duy trì đường huyết ổn định hoặc theo dõi chức năng thận là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt kéo dài, ho, khó thở hoặc dấu hiệu nhiễm trùng không rõ nguyên nhân, cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.