Đau kéo dài sau zona thần kinh

Sau khi bị zona thần kinh, nhiều người vẫn phải đối mặt với những cơn đau kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày và chất lượng cuộc sống. Không ít trường hợp rơi vào tình trạng mất ăn, mất ngủ do cơn đau dai dẳng.

TS.Trịnh Tú Tâm, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, cho biết đau sau zona là một trong những bệnh lý thách thức đối với y học. Cơn đau thường có cảm giác bỏng rát, dữ dội, khiến người bệnh mệt mỏi, thậm chí tuyệt vọng.

Theo bác sỹ Tâm, trong hơn 15 năm điều trị đau, ông từng gặp nhiều trường hợp nặng. Có bệnh nhân bị đau sau zona vùng thành ngực suốt hơn ba năm trước khi đến khám. Người này gần như không thể mặc áo bình thường, chỉ cần vải chạm vào vùng da tổn thương cũng gây đau dữ dội. Trong suốt thời gian dài, bệnh nhân phải hạn chế mặc áo ngay cả khi thời tiết lạnh.

Các cơn đau do zona thần kinh có thể kéo dài nhiều năm, khiến người bệnh bị ám ảnh và suy giảm chất lượng sống. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, nhưng các biện pháp kiểm soát đau đóng vai trò quan trọng trong cải thiện sức khỏe và tinh thần.

Trong thực tế, các bác sỹ thường áp dụng phương pháp điều trị đa phương thức để giảm đau. Điều trị nội khoa là phương pháp phổ biến, giúp giảm đau hiệu quả nhưng thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, vật lý trị liệu giúp giảm chèn ép thần kinh, giảm viêm tại các đầu mút thần kinh. Tư vấn tâm lý cũng được áp dụng nhằm giúp người bệnh thay đổi cách cảm nhận cơn đau, giảm áp lực tinh thần.

Theo đánh giá lâm sàng, bác sỹ sẽ dựa vào thang điểm đau từ 0 đến 10 để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Thống kê cho thấy khoảng 60 phần trăm người bệnh đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Với những trường hợp còn lại, bác sỹ có thể chỉ định thêm các phương pháp can thiệp để tăng hiệu quả.

Một trong những kỹ thuật được áp dụng là điện quang can thiệp. Phương pháp này sử dụng một mũi tiêm nhỏ để đưa thuốc chống viêm đến vị trí dây thần kinh bị tổn thương do virus Herpes. Sau khoảng 15 phút thực hiện, cơn đau có thể giảm rõ rệt do đường dẫn truyền cảm giác đau được phong bế.

Theo bác sỹ Tâm, phương pháp này giúp giảm đáng kể tần suất và mức độ các cơn đau, đồng thời có thể giảm nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau. Kỹ thuật phù hợp với những trường hợp đau do zona ở giai đoạn cấp hoặc mạn tính, đặc biệt khi người bệnh đáp ứng kém với thuốc.

Đặc trưng của đau thần kinh là cảm giác bỏng rát, như kim châm hoặc điện giật. Khi xuất hiện những cơn đau có tính chất này kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời ngay từ giai đoạn đầu giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông phát hiện ung thư phổi giai đoạn muộn

Một người đàn ông tưởng chỉ bị viêm họng thông thường nhưng sau nhiều ngày không khỏi, đi khám mới phát hiện mắc ung thư phổi đã di căn, với dấu hiệu ban đầu chỉ là khàn tiếng.

Ban đầu, ông Lĩnh nghĩ tình trạng khàn tiếng của mình do viêm họng nên tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên sau một thời gian, triệu chứng không cải thiện. Ông có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá nhiều và từng mắc lao phổi.

ThS.BS.CKI Trương Tấn Phát khi trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân cho biết, kết quả nội soi họng thanh quản ghi nhận dây thanh trái của ông bị liệt, hai dây thanh phù nề, sụn phễu sung huyết.

Theo bác sỹ Phát, liệt dây thanh thường xảy ra sau phẫu thuật tuyến giáp, bướu cổ, chấn thương vùng cổ ngực hoặc sau đặt nội khí quản. Tuy nhiên, trường hợp của ông Lĩnh không có tiền sử phẫu thuật hay chấn thương nên cần tiếp tục tìm nguyên nhân.

Người bệnh được chỉ định chụp CT scan vùng cổ ngực để đánh giá đường đi của dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Đây là dây thần kinh chi phối vận động dây thanh, xuất phát từ não, đi qua vùng cổ, xuống lồng ngực rồi vòng trở lại thanh quản. Bất kỳ tổn thương nào trên đường đi này đều có thể gây liệt dây thanh.

Kết quả chụp CT cho thấy hình ảnh nghi ngờ ung thư phổi vùng trung tâm phổi trái, xâm lấn rốn phổi và trung thất. Khối u làm tắc hoàn toàn phế quản gốc trái, khiến gần như toàn bộ phổi trái bị xẹp. Ngoài ra còn ghi nhận di căn hạch trung thất, hạch thượng đòn trái, tổn thương tại tuyến thượng thận trái và nhiều hạch sau phúc mạc.

Sinh thiết mô u và xét nghiệm giải phẫu bệnh xác định ông Lĩnh mắc ung thư biểu mô tế bào lớn của phổi. Khối u lan rộng vào vùng trung tâm, gây tắc phế quản và làm xẹp gần toàn bộ phổi trái, đồng thời đã di căn đến tuyến thượng thận và hạch ổ bụng.

Bác sỹ Phát cho biết khối u đã xâm lấn và chèn ép dây thần kinh thanh quản quặt ngược, gây liệt dây thanh nên người bệnh khàn tiếng và không đáp ứng với thuốc điều trị viêm họng thông thường. Ông cũng nhấn mạnh liệt dây thanh có thể gây khàn tiếng, hụt hơi, khó thở và thường là dấu hiệu của ung thư phổi giai đoạn tiến triển hoặc đã di căn. Trong trường hợp này, khàn tiếng là biểu hiện duy nhất nên người bệnh dễ nhầm lẫn.

Các xét nghiệm chuyên sâu tiếp theo ghi nhận người bệnh có đột biến E298* trên gen TP53. Theo ThS.BS Trần Như Tùng, Khoa Giải phẫu bệnh và Tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, TP53 là gen ức chế khối u, có vai trò kiểm soát chu kỳ tế bào. Khi gen này bị đột biến, các tế bào bất thường không được kiểm soát, tiếp tục phân chia và hình thành khối u.

Từ kết quả này, bác sỹ xây dựng phác đồ điều trị kết hợp hóa trị và liệu pháp miễn dịch nhằm kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống cho người bệnh. Ông Lĩnh hiện đang tuân thủ điều trị theo hướng dẫn.

Theo các chuyên gia, khàn tiếng là triệu chứng thường gặp, đa phần do viêm họng, viêm thanh quản hoặc trào ngược và có thể cải thiện sau điều trị thông thường. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng như tổn thương dây thanh, ung thư thanh quản hoặc ung thư phổi.

Bác sỹ khuyến cáo nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài hơn một đến hai tuần, đặc biệt không đáp ứng điều trị, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được nội soi, xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.

Sốc nhiễm khuẩn sau một mũi tiêm

Một phụ nữ 52 tuổi nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng sau khi xuất hiện sưng tấy tại vị trí tiêm thuốc điều trị đau mỏi xương khớp.

Một ngày sau khi tiêm thuốc điều trị đau mỏi xương khớp, người phụ nữ 52 tuổi bắt đầu xuất hiện sốt, mệt mỏi và sưng tấy tại vị trí tiêm. Tình trạng tiến triển nhanh khiến bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu.

Ngày 5 tháng 3, bác sỹ Nguyễn Đức Minh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn nặng, phải sử dụng thuốc vận mạch với liều tương đối cao để duy trì huyết áp.

Tại mu bàn tay trái, các bác sỹ ghi nhận tổn thương phỏng nước hoại tử màu đen, kích thước khoảng 5 x 6 cm, vùng xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau nhiều. Chỉ trong vòng 48 giờ, tình trạng viêm lan nhanh, phù nề toàn bộ bàn tay và lan lên cẳng tay.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân rơi vào tình trạng suy đa cơ quan, ảnh hưởng đến phổi, gan, thận và tim mạch. Xét nghiệm vi sinh xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Serratia marcescens. Đây là vi khuẩn Gram âm cơ hội, thường tồn tại trong môi trường như nước và đất, có khả năng gây nhiễm trùng huyết và viêm mô tế bào nặng khi xâm nhập vào cơ thể qua đường máu.

Sau hai ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân có dấu hiệu cải thiện. Theo bác sỹ Minh, mặc dù tổn thương hoại tử xuất hiện tại vị trí tiêm nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định nguyên nhân trực tiếp từ mũi tiêm. Vị trí tiêm thực chất là một tổn thương da nhỏ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập nếu tiếp xúc với môi trường không đảm bảo vệ sinh.

Trong sinh hoạt hàng ngày, nếu vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi bẩn hoặc thực phẩm sống, vi khuẩn có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng.

Các chuyên gia cho biết, với những trường hợp hoại tử lan rộng, việc điều trị không chỉ dừng lại ở hồi sức và dùng kháng sinh mà còn cần can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần nhằm kiểm soát nhiễm trùng, hạn chế lan rộng và bảo tồn chức năng bàn tay.

Bác sỹ khuyến cáo khi thực hiện các thủ thuật như tiêm hoặc truyền, cần đảm bảo vô khuẩn trong quá trình thực hiện. Sau khi về nhà, người bệnh cần giữ sạch và khô vị trí tiêm, tránh tiếp xúc với nguồn nước không đảm bảo hoặc đất cát cho đến khi vết tiêm lành hẳn.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sưng đau, đổi màu da, kèm sốt hoặc mệt mỏi, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Theo bác sỹ, từ một tổn thương nhỏ ngoài da, nếu không được kiểm soát tốt, nhiễm trùng có thể lan nhanh vào máu, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.