Già hóa dân số kéo theo gánh nặng tăng huyết áp

Các chuyên gia cảnh báo, chỉ cần huyết áp tâm thu tăng thêm 20 mmHg, nguy cơ biến cố tim mạch đã tăng gấp đôi, đặc biệt ở người cao tuổi trong bối cảnh dân số Việt Nam và thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh.

Phát biểu tại Hội nghị khoa học tim mạch quân đội mở rộng vừa diễn ra, PGS-TS.Phạm Nguyên Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam cho biết thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ chưa từng có. Dự báo đến năm 2050, số người từ 80 tuổi trở lên sẽ tăng gấp ba lần, đạt khoảng 430 triệu người. Đây cũng là nhóm có tỷ lệ mắc tăng huyết áp rất cao, lên tới hơn 80%.

Theo PGS.Sơn, tuổi tác và tăng huyết áp đều là những yếu tố làm gia tăng mạnh nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy nguy cơ biến cố tim mạch tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ tuổi và cũng tăng gấp đôi với mỗi 20 mmHg huyết áp tâm thu tăng thêm.

Ở người cao tuổi, tăng huyết áp hiếm khi xuất hiện đơn thuần mà thường đi kèm nhiều bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh thận mạn, rối loạn mỡ máu hoặc suy tim. Tình trạng đa bệnh lý khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ nhập viện, tàn phế và tử vong.

Đáng chú ý, tỷ lệ tăng huyết áp ở phụ nữ tăng nhanh hơn nam giới theo tuổi. Điều này cho thấy nhu cầu tầm soát, phát hiện sớm và quản lý bệnh sẽ ngày càng cấp thiết trong bối cảnh xã hội bước vào giai đoạn siêu già hóa.

Tăng huyết áp được xác định dựa trên hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Theo khuyến cáo mới, người có huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần được điều trị bằng thuốc nhằm giảm nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong. Đối với nhóm có huyết áp từ 130 đến 139/80 đến 89 mmHg, bác sỹ sẽ cân nhắc điều trị dựa trên các yếu tố nguy cơ tim mạch và bệnh lý đi kèm.

Theo bác sỹ Nguyễn Hồng Phúc, Khoa Tim mạch, Khớp, Nội tiết (Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Quân y 175), tăng huyết áp được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" vì đa số người bệnh không có biểu hiện rõ ràng trong nhiều năm.

Dù người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, huyết áp cao kéo dài vẫn liên tục gây tổn thương lên tim, não, thận, mắt và hệ thống mạch máu. Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh sau khi đã xảy ra đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc các biến chứng nghiêm trọng khác.

Theo bác sỹ Phúc, hơn 90% trường hợp tăng huyết áp là nguyên phát, liên quan đến các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, tiền sử gia đình, béo phì, đái tháo đường, chế độ ăn nhiều muối và ít vận động. Khoảng 10% còn lại là tăng huyết áp thứ phát do các bệnh lý về thận, nội tiết, tác dụng phụ của thuốc hoặc những nguyên nhân khác.

Các chuyên gia nhấn mạnh tăng huyết áp là bệnh mạn tính, đòi hỏi điều trị suốt đời. Thuốc hạ huyết áp có vai trò quan trọng, nhưng thay đổi lối sống mới là nền tảng giúp kiểm soát huyết áp ổn định và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Người bệnh cần giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá. Theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, lượng natri tiêu thụ mỗi ngày chỉ nên ở mức 1,5 đến 2,3 g, tương đương khoảng một phần tư đến một nửa thìa cà phê muối.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lý, mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội. Kiểm soát cân nặng cũng mang lại nhiều lợi ích bởi không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn cải thiện tình trạng đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và nhiều bệnh tim mạch khác.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá và duy trì tinh thần thoải mái thông qua các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc các bài tập hít thở.

Ngoài ra, mỗi gia đình nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo đúng kỹ thuật và ghi chép kết quả để bác sỹ đánh giá hiệu quả điều trị trong các lần tái khám.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều dùng dù huyết áp đã ổn định. Nếu huyết áp vẫn cao dù đã điều trị hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu dữ dội, nóng bừng mặt, chóng mặt, ù tai kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Bởi với tăng huyết áp, phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì lối sống lành mạnh không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn là chìa khóa để phòng ngừa đột quỵ, nhồi máu cơ tim và nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.

Hôn mê sau cuộc rượu, người đàn ông phải đặt stent tim vì biến chứng nguy hiểm

Sau bữa tiệc có sử dụng nhiều rượu, người đàn ông 59 tuổi rơi vào hôn mê. Các bác sỹ xác định bệnh nhân không chỉ ngộ độc methanol mà còn bị nhồi máu cơ tim cấp, phải đặt stent mạch vành kết hợp lọc máu để giành lại sự sống. Một trường hợp khác cũng phải thở máy nhiều ngày vì biến chứng sau cuộc nhậu, gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hiểm họa khó lường của việc lạm dụng rượu bia.

Bệnh nhân H.V.Đ. (59 tuổi, TP.HCM) được người nhà đưa đến viện trong tình trạng hôn mê sau khi nằm li bì suốt một ngày. Theo người nhà, sau cuộc nhậu, ông Đ. trở về với biểu hiện mệt mỏi, khó chịu, bứt rứt rồi ngủ mê. Gia đình nghĩ ông chỉ say rượu nên để nghỉ ngơi tại nhà. Chỉ đến lúc bệnh nhân lơ mơ, mất ý thức và không còn đáp ứng, người thân mới vội đưa đi cấp cứu.

Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, các bác sỹ xác định bệnh nhân bị ngộ độc methanol. Đáng chú ý, ông Đ. còn đồng thời mắc nhồi máu cơ tim cấp thành dưới, một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Các bác sỹ đã khẩn trương can thiệp đặt stent mạch vành, đồng thời tiến hành lọc máu để loại bỏ độc chất. Hiện bệnh nhân vẫn đang được điều trị tích cực.

Không lâu sau đó, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á tiếp tục tiếp nhận thêm một trường hợp ngộ độc rượu nặng. Bệnh nhân C.V.C. (40 tuổi) được người nhà phát hiện bất tỉnh trong nhà vệ sinh sau cuộc nhậu.

Tại bệnh viện, người bệnh được chẩn đoán ngộ độc rượu kèm viêm phổi hít do hít phải chất nôn vào đường hô hấp. Đây là biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến suy hô hấp và đe dọa tính mạng.

Bệnh nhân được đặt nội khí quản, thở máy và điều trị tích cực tại Khoa Hồi sức tích cực. Sau 10 ngày điều trị, bệnh nhân đã được rút ống thở, tình trạng sức khỏe dần ổn định và có thể nhận biết được người thân.

Theo BSCKII Nguyễn Tấn Phát, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực, ngộ độc rượu xảy ra do cơ thể hấp thu lượng lớn ethanol trong thời gian ngắn hoặc sử dụng rượu có chứa methanol.

Bác sỹ Phát cho biết, lượng cồn vượt quá khả năng chuyển hóa của gan sẽ làm nồng độ cồn trong máu tăng cao, từ đó ức chế hệ thần kinh trung ương và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp, tuần hoàn cũng như nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Đặc biệt, methanol là chất cực độc. Sau khi vào cơ thể, methanol được chuyển hóa thành các chất gây độc có khả năng phá hủy hệ thần kinh, gây tổn thương não, mù lòa không hồi phục và có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Ngoài tình trạng hôn mê, ngộ độc rượu còn có thể gây suy hô hấp, viêm phổi do hít sặc, hạ thân nhiệt, rối loạn nhịp tim, co giật, tụt huyết áp, ngừng tim và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Về lâu dài, việc lạm dụng rượu bia còn làm tăng nguy cơ xơ gan cùng hàng loạt bệnh lý mạn tính ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Từ các trường hợp trên, BSCKII Nguyễn Tấn Phát khuyến cáo người dân cần hạn chế sử dụng rượu bia, tuyệt đối không uống theo phong trào hoặc tham gia các trò thách uống.

Người dân chỉ nên sử dụng các loại rượu có nguồn gốc rõ ràng, không dùng rượu tự pha chế, rượu trôi nổi hoặc sản phẩm không rõ thành phần bởi nguy cơ chứa methanol rất cao.

Đặc biệt, nếu sau khi uống rượu xuất hiện các biểu hiện như ngủ li bì khó đánh thức, nôn nhiều, nói nhảm, mất định hướng, thở chậm hoặc thở yếu, co giật, tím tái hay hôn mê, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được cấp cứu. Việc chậm trễ với suy nghĩ "chỉ say rượu rồi sẽ tỉnh" có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng điều trị và phải đối mặt với những biến chứng nặng nề, thậm chí mất mạng.

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình khám sức khỏe miễn phí cho 5.000 người có công

Ngay sau khi chính thức đi vào hoạt động, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã hoàn thành chương trình khám, tầm soát và sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 5.000 thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng và gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh.

Hoạt động không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội, tri ân những người đã cống hiến cho đất nước mà còn khẳng định năng lực vận hành của cơ sở y tế mới, sẵn sàng phục vụ người dân với chất lượng chuyên môn của bệnh viện tuyến cuối.

Chăm lo sức khỏe cho người có công luôn là chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước và là nét đẹp trong truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Với tinh thần đó, Bệnh viện Bạch Mai đã lựa chọn chương trình khám sức khỏe miễn phí dành cho thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng và gia đình chính sách là hoạt động đầu tiên ngay trong những ngày đầu cơ sở Ninh Bình đi vào vận hành.

Chương trình được triển khai liên tục từ trước thời điểm bệnh viện chính thức hoạt động và bước vào cao điểm trong hai ngày 4 và 5/7. Đến ngày 5/7, bệnh viện đã hoàn thành việc khám, tầm soát và sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 5.000 người thuộc diện chính sách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Một điểm đặc biệt của chương trình là toàn bộ hoạt động khám được tổ chức vào dịp cuối tuần theo chỉ đạo của PGS-TS.Đào Xuân Cơ, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai. Cách bố trí này giúp con cháu có điều kiện nghỉ làm để trực tiếp đưa đón, đồng hành và chăm sóc cha mẹ, ông bà trong suốt quá trình thăm khám.

Không chỉ kiểm tra công tác tổ chức, PGS-TS.Đào Xuân Cơ còn trực tiếp khám bệnh, tư vấn sức khỏe, bắt mạch và lắng nghe tâm tư của từng thương bệnh binh, người có công và các cụ cao tuổi đến khám.

Ông chia sẻ, món quà sức khỏe dành tặng các bậc tiền bối, người có công tại Ninh Bình trong những ngày đầu Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động chính là cách chúng tôi thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Chúng tôi mong muốn cơ sở mới không chỉ góp phần nâng cao năng lực y tế của khu vực mà còn trở thành địa chỉ khám, chữa bệnh tin cậy, gần gũi và giàu tính nhân văn đối với nhân dân.

Bên cạnh đội ngũ chuyên gia của Bệnh viện Bạch Mai, các y, bác sỹ còn phối hợp với Trung tâm Y tế xã Liêm Tuyền để tổ chức khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe cho người dân, góp phần bảo đảm chương trình được triển khai chu đáo, thuận lợi và hiệu quả.

Việc hoàn thành chương trình khám sức khỏe quy mô lớn chỉ sau ít ngày đi vào hoạt động cho thấy Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã nhanh chóng ổn định bộ máy, quy trình chuyên môn và công tác vận hành.

Đây không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa tri ân những người đã cống hiến cho đất nước mà còn là bước khởi đầu thể hiện quyết tâm của bệnh viện trong việc đưa các dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân khu vực Ninh Bình và các tỉnh lân cận.

Với sự tham gia trực tiếp của nhiều chuyên gia đầu ngành cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại được đầu tư đồng bộ, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đang từng bước khẳng định vai trò là cơ sở y tế chuyên sâu của khu vực, góp phần giảm tải cho tuyến Trung ương, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận các kỹ thuật cao ngay tại địa phương, đồng thời xây dựng một địa chỉ khám, chữa bệnh uy tín, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.