TP.HCM hút sự quan tâm của các tập đoàn công nghệ

Dòng vốn FDI đang thay đổi mạnh về chất. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ chi phí sản xuất, quỹ đất và hạ tầng công nghiệp, thì nay các tập đoàn công nghệ toàn cầu quan tâm nhiều hơn đến năng lực nghiên cứu - phát triển (R&D), hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Sự dịch chuyển đó mở ra cơ hội lớn cho TP.HCM khi thành phố sở hữu hệ thống đại học, trung tâm nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm TP.HCM phải tái định vị lợi thế cạnh tranh nếu muốn trở thành điểm đến của dòng vốn công nghệ cao.

Tại chương trình “Bàn tròn giữa chính quyền TP.HCM và cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ” mới đây, nhiều tập đoàn và tổ chức công nghệ hàng đầu không chỉ đánh giá cao tiềm năng của thành phố, mà còn bày tỏ mong muốn nghiên cứu mở rộng hiện diện tại TP.HCM thông qua các dự án về trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm dữ liệu và nghiên cứu - phát triển (R&D).

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết định hướng của Thành phố trong việc chuyển đổi mạnh mẽ từ thu hút vốn đơn thuần sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và cụm ngành công nghệ chiến lược. Trên nền tảng thành công và sự hiện diện của các tập đoàn toàn cầu, Thành phố đang định hướng xây dựng và phát triển Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược, tập trung vào các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và nghiên cứu phát triển (R&D).

Từ kinh nghiệm kiến tạo mạng lưới khởi nghiệp tại Singapore và thành tích hỗ trợ Trung tâm Tài chính Abu Dhabi (ADGM) trong việc thu hút công ty tài chính, Ông Saeed Amidi, Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Plug and Play khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể nắm bắt cơ hội phát triển bằng việc kết nối các trường đại học với các quỹ đầu tư mạo hiểm và tổ chức tăng tốc khởi nghiệp quốc tế.

Plug and Play bày tỏ mong muốn nghiên cứu khả năng hiện diện tại Việt Nam thông qua việc thành lập trung tâm Plug and Play trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến và bán dẫn, tương tự mô hình đang triển khai tại Phoenix (Arizona, Hoa Kỳ) với sự tham gia của các doanh nghiệp hàng đầu như TSMC, Intel và Honeywell.

Đồng thời, Plug and Play cũng mong muốn đánh giá cơ hội xây dựng một Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghệ chiến lược.

Không chỉ bày tỏ ý định mở rộng hiện diện, các doanh nghiệp Hoa Kỳ còn chỉ ra những yếu tố sẽ quyết định sức hấp dẫn của TP.HCM trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn công nghệ cao.

Theo ông Chris Camacho, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Chiến lược Phát triển Địa điểm và Mở rộng Toàn cầu của Axon, lợi thế lớn nhất của TP.HCM là đội ngũ kỹ sư chất lượng cao cùng mạng lưới các trường đại học.

Tuy nhiên, để trở thành điểm đến của các ngành công nghệ chiến lược, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng năng lượng, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo và có cơ chế thuận lợi hơn cho các chuyên gia nước ngoài.

Ở góc độ chuỗi cung ứng bán dẫn, ông Chase Zunino, Giám đốc điều hành của C-Hawk cũng đánh giá cao tiềm năng phát triển của TP.HCM cũng như định hướng xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược của TP.HCM. Theo đại diện doanh nghiệp, Việt Nam đã trở thành một điểm đến đầu tư có ý nghĩa chiến lược nhờ nguồn nhân lực chất lượng, năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao và hệ sinh thái công nghệ đang phát triển mạnh mẽ.

Ông cũng xem Việt Nam là một trong những địa điểm quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu, bên cạnh Singapore, Malaysia và các quốc gia khác. Đồng thời, doanh nghiệp ghi nhận vai trò tích cực của Intel trong việc thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn và hỗ trợ các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng đầu tư tại Việt Nam.

Tái cấu trúc khu công nghiệp để đón FDI thế hệ mới

Việc các tập đoàn công nghệ quan tâm đến TP.HCM cũng đồng nghĩa với việc tiêu chuẩn lựa chọn địa điểm đầu tư đã thay đổi. Thay vì chỉ cần quỹ đất và hạ tầng sản xuất, các dự án công nghệ cao đòi hỏi khu công nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về chuyển đổi số, năng lượng sạch, tiêu chuẩn ESG và khả năng kết nối với hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

“Mục tiêu hiện nay không còn là lấp đầy diện tích khu công nghiệp, mà phải chuyển sang tạo ra giá trị gia tăng cao, công nghệ cao và chuyển đổi xanh”, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM nhấn mạnh khi trao đổi với Phóng viên về sự sẵn sàng hạ tầng cứng của Thành phố trước cuộc đua thu hút dòng vốn công nghệ cao.

Theo ông Phạm Bình An, trong quy hoạch được phê duyệt, trong tương lai thành phố sẽ có khoảng 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 50.000 ha. Đây là không gian phát triển công nghiệp rất lớn, tạo nền tảng để TP.HCM đón những làn sóng đầu tư mới.

Tuy nhiên, các khu công nghiệp không thể tiếp tục phát triển theo mô hình đa ngành, thâm dụng lao động và tài nguyên như trước, mà phải từng bước chuyển thành các khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái và khu công nghiệp thông minh.

Xu hướng này cũng được Bộ Xây dựng đề cập trong báo cáo tổng kết thi hành Luật Kinh doanh bất động sản 2023. Theo cơ quan này, dòng vốn FDI chất lượng cao từ các tập đoàn công nghệ lớn đang tạo ra nhu cầu đột biến về hạ tầng bất động sản đáp ứng phục vụ trung tâm dữ liệu và  năng lượng sạch.

Đồng thời, các tiêu chuẩn xanh (ESG) từ EU và Mỹ buộc các chủ đầu tư  Việt Nam phải chuyển đổi sang công trình xanh, bất động sản thân thiện môi  trường để có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng quốc tế.

Để đáp ứng yêu cầu của dòng vốn công nghệ cao, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cho biết, trong giai đoạn tới, Thành phố định hướng phát triển hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp theo mô hình khu công nghiệp thế hệ mới, hiện đại, chuyên sâu, xanh và thông minh.

Đồng thời, các khu chế xuất, khu công nghiệp hiện hữu từng bước được rà soát, tái cấu trúc theo hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng hàm lượng công nghệ, giảm thâm dụng lao động và tài nguyên.

Thực tế thời gian qua, tại các khu công nghiệp TP.HCM đã có một số doanh nghiệp tham gia vào các khâu nghiên cứu, thiết kế, phát triển phần cứng, phần mềm chức năng cho mạch tích hợp và sản xuất thiết bị, linh kiện phục vụ ngành bán dẫn như Renesas Việt Nam, Ampere Computing Vietnam, Marvell Việt Nam hay Mtex Việt Nam.

Đây là nền tảng quan trọng để HEPZA tiếp tục tập trung ưu tiên các ngành, lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như điện tử, bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, chuỗi khối, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo và công nghiệp hỗ trợ.