Chiều 13/8, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cơ sở Láng - Hòa Lạc, Hà Nội, Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản diễn ra với sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức quốc tế hai nước.

Với chủ đề “Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương: Từ nền tảng công nghệ chiến lược đến hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học”, diễn đàn tập trung vào những hướng hợp tác có khả năng chuyển nhanh từ kết nối nguồn lực sang nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và triển khai các dự án công nghệ cụ thể.

Tạo không gian hợp tác công nghệ ngay tại Hòa Lạc

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Hoàng Trung Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cho biết, thời gian qua NIC đã phối hợp chặt chẽ với nhiều đối tác Nhật Bản như Đại sứ quán Nhật Bản, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), JETRO, JICA cùng các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học của hai nước.

Các chương trình hợp tác trải rộng từ bán dẫn, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo đến kết nối đầu tư. Trong đó, lĩnh vực bán dẫn đang được thúc đẩy theo hướng cụ thể hơn với sự tham gia của METI, Ủy ban Hợp tác Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản - ASEAN (AMEICC), Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam cùng cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản.

Theo ông Hoàng Trung Hiếu, NIC sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới trong các lĩnh vực năng lượng, tài chính, robot và những công nghệ chiến lược khác, đồng thời tăng cường kết nối đối tác Nhật Bản vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Theo định hướng hợp tác, Không gian đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản (Viet Nam-Japan Innovation Hub) dự kiến được khai trương tại NIC Hòa Lạc trong khuôn khổ dự án do Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ và UNDP phối hợp triển khai.

“Chúng tôi kỳ vọng đây sẽ trở thành nền tảng hợp tác công nghệ thực chất Việt Nam - Nhật Bản, nơi doanh nghiệp, viện nghiên cứu, Trường đại học và chuyên gia hai nước cùng nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo, ươm tạo và kết nối đầu tư. Từ đó hình thành các chương trình R&D và dự án công nghệ cụ thể”, ông Hiếu chia sẻ.

Phó giám đốc NIC cho biết trung tâm cam kết tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan Chính phủ, tổ chức, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư Nhật Bản nhằm kết nối nguồn lực và hình thành thêm những giá trị mới.

“NIC còn mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, để ngày càng có nhiều chương trình, dự án hợp tác thiết thực, có ý nghĩa giữa Việt Nam và Nhật Bản được triển khai tại NIC, qua đó góp phần đưa những cam kết hợp tác thành những kết quả cụ thể, lâu dài và có sức lan tỏa”, ông Hoàng Trung Hiếu bày tỏ.

Từ phía Nhật Bản, ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cho biết Chính phủ Nhật Bản đã và đang hỗ trợ NIC phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, trong đó có chương trình Scale X, thông qua Dự án “Thúc đẩy năng lực của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia Việt Nam” phối hợp cùng UNDP.

Theo Phó Đại sứ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành trụ cột quan trọng trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản. Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo, qua đó đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam đánh giá, Việt Nam đã thông qua Nghị quyết 57-NQ/TW, xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những nền tảng cho chiến lược tăng trưởng. Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đổi mới sáng tạo cần tiếp tục được ưu tiên mạnh mẽ hơn.

Bà kêu gọi cộng đồng startup, nhà nghiên cứu, nhà đầu tư và doanh nghiệp cùng khai thác hiệu quả các cơ sở hạ tầng, đồng thời tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm củng cố hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam và làm sâu sắc hơn hợp tác với Nhật Bản.

Từ bán dẫn đến UAV, lượng tử và an ninh mạng

Chia sẻ tại diễn đàn, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng nhận định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia. AI, bán dẫn, lượng tử, robot, an ninh mạng cùng nhiều công nghệ chiến lược đang tạo ra những cơ hội phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.

Việt Nam hiện đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từng bước đưa các lĩnh vực này trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Trong tiến trình đó, Nhật Bản được xác định là một trong những đối tác hàng đầu nhờ nền tảng mạnh về công nghiệp, khoa học công nghệ, nhân lực và hệ thống doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu.

Theo ông Nguyễn Chí Dũng, tháng 8/2026 cũng đánh dấu một năm hình thành và hoạt động của các Mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược như UAV, công nghệ lượng tử và an ninh mạng.

Các mạng lưới này đã quy tụ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo nền tảng kết nối tri thức và nguồn lực phục vụ phát triển công nghệ.

Từ những nền tảng đã có, nguyên Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng vào hiệu quả của Nhóm công tác đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản và dự án mà Nhật Bản đang hỗ trợ NIC. Mục tiêu được đặt ra là đưa NIC Hòa Lạc trở thành điểm hội tụ công nghệ, trí tuệ và nguồn lực của hai nước.

Tại diễn đàn, các bên cũng thống nhất định hướng thành lập Nhóm công tác về phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam - Nhật Bản, với NIC giữ vai trò đầu mối quốc gia.

Nhóm công tác có sự tham gia của 4 trường đại học lớn về công nghệ gồm Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng.

Cùng với đó, các đơn vị của Việt Nam và Nhật Bản cũng tiến hành ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng cơ sở cho những chương trình đào tạo nhân lực, nghiên cứu và phát triển công nghệ trong thời gian tới.