Trong bối cảnh mùa mưa bắt đầu, thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ dịch gia tăng và kêu gọi mỗi người dân chủ động diệt lăng quăng, phòng bệnh từ chính gia đình mình.

Sốt xuất huyết đang tiếp tục là một trong những thách thức lớn đối với y tế công cộng tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trong khu vực nhiệt đới. Không chỉ gây áp lực lên hệ thống y tế, căn bệnh do muỗi truyền này còn kéo theo những hệ lụy đáng kể về kinh tế - xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống của người dân.

Bộ Y tế phối hợp với Viện Pasteur TP.HCM và UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16. Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và thúc đẩy hành động của các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng trong công tác phòng, chống sốt xuất huyết.

Ths.Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm có tốc độ lây lan nhanh trên thế giới, lưu hành rộng rãi ở nhiều quốc gia, đặc biệt tại khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Bệnh không chỉ gây gánh nặng cho hệ thống y tế mà còn tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế và chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 5 ca tử vong. Bệnh vẫn lưu hành tại nhiều địa phương, nhất là khu vực phía Nam và các tỉnh, thành phố có tốc độ đô thị hóa cao, mật độ dân cư lớn và giao lưu đi lại thường xuyên.

Đáng lo ngại, Việt Nam đang bước vào cao điểm mùa dịch. Thời tiết mưa nắng đan xen, độ ẩm tăng cao cùng sự tồn tại của nhiều dụng cụ chứa nước, phế thải đọng nước tại hộ gia đình và khu dân cư đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn sinh sản, làm gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh.

"Nếu không triển khai các biện pháp phòng, chống dịch từ sớm và từ xa, nguy cơ số ca mắc tiếp tục gia tăng là rất lớn", Ths.Võ Hải Sơn nhấn mạnh.

Việc lựa chọn Tây Ninh là địa phương đăng cai lễ mít tinh năm nay mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp. Với vị trí địa lý đặc thù cùng điều kiện khí hậu, môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, Tây Ninh đang là một trong những địa phương có nguy cơ cao.

Theo bà Nguyễn Hoàng Uyên, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tây Ninh, tính đến ngày 7/6/2026, toàn tỉnh ghi nhận 2.012 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 2,1 lần so với cùng kỳ năm 2025 và chưa ghi nhận trường hợp tử vong.

Hiện Tây Ninh là địa phương có số ca mắc cao thứ hai khu vực phía Nam, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch trong thời gian tới là rất đáng lo ngại.

Các chuyên gia cảnh báo, sốt xuất huyết không phải là bệnh nhẹ. Bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, gây thoát huyết tương, sốc, xuất huyết nặng, suy đa tạng và tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Đặc biệt, nhiều trường hợp chủ quan cho rằng chỉ sốt thông thường nên tự điều trị tại nhà, dẫn đến nhập viện muộn và bỏ lỡ "thời gian vàng" cứu sống.

"Mỗi người có thể trạng và bệnh nền khác nhau nên tuyệt đối không được chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh", Ths.Võ Hải Sơn khuyến cáo.

Hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết năm 2026, Bộ Y tế tiếp tục nhấn mạnh thông điệp: "Không có lăng quăng, không có sốt xuất huyết", coi đây là giải pháp cốt lõi và bền vững trong phòng bệnh.

Theo đó, các địa phương cần tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý triệt để ổ dịch; nâng cao năng lực thu dung, cấp cứu và điều trị; phát huy vai trò của y tế cơ sở và mạng lưới cộng tác viên; đồng thời đẩy mạnh truyền thông tại các khu vực nguy cơ cao.

Bộ Y tế cũng kêu gọi mỗi người dân, mỗi gia đình dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và loại bỏ các dụng cụ có thể đọng nước, đậy kín bể chứa nước, thay nước bình hoa, thu gom phế thải, lật úp các vật dụng không sử dụng nhằm triệt nơi sinh sản của muỗi.

Bên cạnh đó, người dân cần chủ động phòng tránh muỗi đốt bằng cách ngủ màn, mặc quần áo dài tay, sử dụng các biện pháp xua muỗi và tích cực phối hợp với ngành y tế trong các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và sự gia tăng giao lưu đi lại, nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết ngày càng khó lường. Kiểm soát dịch bệnh không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội.

"Mỗi hành động nhỏ nếu được thực hiện thường xuyên sẽ tạo nên hiệu quả lớn; mỗi gia đình an toàn sẽ góp phần xây dựng khu dân cư an toàn và mỗi địa phương chủ động sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh trên phạm vi cả nước", đại diện Bộ Y tế nhấn mạnh.

Trong bối cảnh số ca mắc gia tăng, giới chuyên môn nhấn mạnh tiêm chủng vắc-xin đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp phòng bệnh chủ động, giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế biến chứng nặng.

Theo đại diện hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, một số trường hợp không nên tiêm như người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú hoặc người quá mẫn với thành phần của vắc-xin. Người dân cần được khám sàng lọc và tư vấn trước tiêm để bảo đảm an toàn.

Nói thêm về biện pháp phòng chống dịch, GS-TS.Vũ Sinh Nam, Cố vấn cao cấp về sốt xuất huyết Dengue nhấn mạnh, Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả khi chuyển từ tư duy ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động với nhiều biện pháp dự phòng kết hợp.

Cùng với tiêm vắc-xin, người dân cần chủ động diệt muỗi, lăng quăng, bọ gậy, vệ sinh nhà cửa, phát quang bụi rậm, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, môi trường sinh sống của muỗi; ngủ màn và quản lý chặt chẽ số ca mắc trên địa bàn dân cư.

Đồng thời, cần phát hiện sớm các triệu chứng, nhất là các dấu hiệu cảnh báo, đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín, không tự ý truyền dịch hoặc sử dụng các thuốc không rõ nguồn gốc tại nhà. Đây là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ gia tăng của dịch sốt xuất huyết.