Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình, khám chữa bệnh tại nhà, khám chữa bệnh từ xa và hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa.

Dự thảo nêu rõ, quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám chữa bệnh tại nhà khi cơ sở khám chữa bệnh cử người hành nghề hoặc nhân viên y tế đến nơi người bệnh cư trú để thực hiện các dịch vụ khám, chữa bệnh. Địa điểm khám có thể là nhà người bệnh, trung tâm bảo trợ xã hội hoặc các địa điểm khác nơi người bệnh đang cư trú theo quy định của pháp luật.

Thông tư dự kiến áp dụng đối với người tham gia BHYT, các cơ sở khám chữa bệnh có ký hợp đồng BHYT cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh y học gia đình, khám chữa bệnh tại nhà và khám chữa bệnh từ xa.

Theo Bộ Y tế, đối tượng được khám chữa bệnh tại nhà là những người có tình trạng sức khỏe, bệnh lý hoặc hạn chế vận động khiến họ không thể đến trực tiếp cơ sở y tế. Dự thảo đề xuất 7 nhóm đối tượng gồm người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng; người từ 75 tuổi trở lên bị hạn chế khả năng đi lại;

Người bệnh tâm thần không có khả năng tự chăm sóc; người mắc bệnh mạn tính hạn chế khả năng đi lại hoặc bị liệt vận động; người bệnh cần chăm sóc giảm nhẹ ở giai đoạn cuối đời; người đang hưởng chế độ bảo trợ xã hội, thương binh, bệnh binh, người có công đang được chăm sóc tại các cơ sở bảo trợ xã hội, trung tâm điều dưỡng thương binh, bệnh binh hoặc cơ sở nuôi dưỡng người có công và trẻ em dưới 36 tháng tuổi và người cao tuổi không có người thân chăm sóc.

Việc mở rộng phạm vi đối tượng được khám chữa bệnh tại nhà được kỳ vọng sẽ giúp những người yếu thế, người bệnh nặng và người cao tuổi tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, hạn chế việc phải di chuyển trong khi sức khỏe không cho phép.

Theo dự thảo, quỹ BHYT sẽ thanh toán đối với thuốc, thiết bị y tế, máu, chế phẩm máu, khí y tế, vật tư, dụng cụ, công cụ và hóa chất được sử dụng trong hoặc kèm theo các dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà, theo đúng phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia BHYT.

Bên cạnh đó, BHYT cũng thanh toán đối với thuốc, thiết bị y tế hoặc các dịch vụ chẩn đoán, xét nghiệm được chỉ định và cung cấp tại nhà.

Cụ thể, trong trường hợp người bệnh được kê đơn thuốc hoặc thiết bị y tế có sẵn tại cơ sở khám chữa bệnh, nhân viên y tế sẽ mang thuốc, thiết bị đến tận nơi cư trú của người bệnh.

Nếu người bệnh cần thực hiện xét nghiệm, nhân viên y tế có thể mang thiết bị đến nhà để thực hiện hoặc lấy mẫu bệnh phẩm tại nhà rồi chuyển về cơ sở y tế để phân tích, chẩn đoán theo quy định.

Dự thảo cũng quy định nguyên tắc thanh toán đối với chi phí dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà. Nếu giá dịch vụ khám tại nhà thấp hơn hoặc bằng giá khám tại cơ sở y tế đối với cùng dịch vụ, quỹ BHYT sẽ thanh toán theo mức giá đã được phê duyệt.

Trường hợp giá khám tại nhà cao hơn giá khám tại cơ sở y tế, quỹ BHYT thanh toán phần giá dịch vụ tương ứng tại cơ sở khám chữa bệnh và hỗ trợ thêm 50% phần chênh lệch giữa giá khám tại nhà với giá khám tại cơ sở theo phạm vi và mức hưởng của người tham gia BHYT. Người bệnh sẽ tự chi trả 50% phần chênh lệch còn lại.

Đối với những dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà chưa được cơ quan có thẩm quyền quy định hoặc phê duyệt giá, quỹ BHYT thanh toán theo mức giá dịch vụ tương ứng đang áp dụng tại cơ sở khám chữa bệnh. Phần chênh lệch phát sinh (nếu có) giữa chi phí khám tại nhà và giá dịch vụ tại cơ sở sẽ do người bệnh thanh toán trực tiếp cho cơ sở y tế.

Để bảo đảm tính minh bạch, dự thảo yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh xây dựng cơ cấu giá dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà trên cơ sở chi phí thực tế.

Giá dịch vụ không bao gồm những khoản chi chỉ phát sinh khi khám tại cơ sở như điện, nước hay nhân viên đón tiếp, nhưng được phép tính thêm các chi phí cần thiết phục vụ hoạt động khám tại nhà như chi phí đi lại, chi phí nhân công do thời gian phục vụ kéo dài hơn khi cung cấp dịch vụ tại nơi cư trú của người bệnh.

Nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà, đồng thời góp phần mở rộng quyền lợi của người tham gia BHYT, đặc biệt đối với các nhóm người bệnh có hoàn cảnh đặc thù, khó tiếp cận dịch vụ y tế theo hình thức khám chữa bệnh truyền thống.

Ngoài khám chữa bệnh tại nhà thì từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới về BHYT chính thức có hiệu lực, trong đó nổi bật là quy định người bệnh khám chữa bệnh ngoại trú trái tuyến tại bệnh viện tuyến tỉnh sẽ được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 50% chi phí trong phạm vi quyền lợi được hưởng.

Được biết, một trong những điểm mới đáng chú ý của chính sách BHYT từ ngày 1/7 là mở rộng quyền lợi đối với người bệnh khám chữa bệnh ngoại trú trái tuyến tại một số cơ sở được xếp cấp cơ bản.

Hiện nay, theo quy định của Luật BHYT, người bệnh tự đi khám chữa bệnh ngoại trú trái tuyến tại các bệnh viện tuyến trung ương phải tự chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh dù có thẻ BHYT.

Tuy nhiên, theo Nghị định 188/2025 của Chính phủ, từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT khám chữa bệnh ngoại trú tại các cơ sở cấp cơ bản mà trước ngày 1/1/2025 được xác định là bệnh viện tuyến trung ương hoặc tương đương tuyến trung ương sẽ được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 50% mức hưởng theo quyền lợi của từng đối tượng.

Hiện nay, người tham gia BHYT được hưởng theo ba mức quyền lợi là 80%, 95% và 100%. Chẳng hạn, với người có mức hưởng 80%, nếu đi khám ngoại trú trái tuyến tại bệnh viện được xếp cấp cơ bản với tổng chi phí khám chữa bệnh là 1 triệu đồng, quỹ BHYT sẽ thanh toán 400.000 đồng, tương đương 50% của mức hưởng 80%, phần còn lại người bệnh tự chi trả.

Theo phân cấp hiện hành, đa số các bệnh viện tuyến trung ương thuộc Bộ Y tế được xếp cấp chuyên sâu. Tuy nhiên, một số bệnh viện được xếp cấp cơ bản như Bệnh viện Hữu Nghị, Viện Pháp y tâm thần Trung ương tại Hà Nội; Bệnh viện Tâm thần Trung ương II, Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa tại Đồng Nai; Bệnh viện 71 Trung ương và Bệnh viện Điều dưỡng phục hồi chức năng Trung ương tại Thanh Hóa.

Ngoài ra còn có một số cơ sở như Bệnh viện Trung ương Huế cơ sở 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới, Bệnh viện Phong và Da liễu Trung ương Quy Hòa, Bệnh viện 74 Trung ương, Bệnh viện Phong và Da liễu Trung ương Quỳnh Lập, Viện Y học biển, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam.

Nhiều bệnh viện thực hành của các trường đại học y dược như Bệnh viện Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương, Bệnh viện Đại học Y Thái Bình, Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng, Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ hay Bệnh viện Tuệ Tĩnh cũng được xếp cấp cơ bản.

Đối với ngành Công an, bốn bệnh viện trực thuộc Bộ Công an gồm Bệnh viện 19-8, Bệnh viện 30-4, Bệnh viện 199 và Bệnh viện Y học cổ truyền cũng nằm trong nhóm cơ sở được áp dụng chính sách này.