Đến tháng 9/2026, cả nước đã có 1.265 cơ sở y tế triển khai bệnh án điện tử. Con số này cho thấy quá trình chuyển đổi từ hồ sơ bệnh án giấy sang môi trường số đang được mở rộng, đồng thời đặt nền móng cho việc hình thành một hệ sinh thái dữ liệu y tế có khả năng kết nối và phục vụ đồng thời hoạt động khám chữa bệnh, quản lý và thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế.
| Trong chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế đề ra nhiều nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện. |
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh tiếp tục rà soát thực trạng, xây dựng kế hoạch và bổ sung nguồn lực để hoàn thành triển khai bệnh án điện tử theo lộ trình. Tuy nhiên, mục tiêu của quá trình này không dừng ở việc chuyển những tập hồ sơ giấy thành dữ liệu trên máy tính.
Ở góc độ quản lý, dữ liệu số giúp các bệnh viện theo dõi hoạt động khám, chữa bệnh thuận lợi hơn và tạo nền tảng chia sẻ thông tin giữa các cơ sở y tế. Thay vì dữ liệu nằm rải rác trong từng bệnh viện, từng hệ thống riêng biệt, quá trình chuẩn hóa và kết nối có thể từng bước hình thành dòng dữ liệu xuyên suốt phục vụ chăm sóc sức khỏe người dân.
Dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật và kết nối trên môi trường số sẽ tạo thêm điều kiện cho cơ quan quản lý khai thác thông tin phục vụ theo dõi, giám định chi phí khám, chữa bệnh Bảo hiểm y tế, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý quỹ và góp phần bảo đảm quyền lợi của người tham gia.
Quá trình liên thông còn giúp giảm những khâu nhập liệu thủ công, hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán trên nhiều hệ thống. Với người dân, giá trị cuối cùng của chuyển đổi số không nằm ở số lượng phần mềm hay nền tảng được xây dựng mà phải được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong hành trình khám chữa bệnh, từ thủ tục thuận tiện hơn, thông tin minh bạch hơn đến khả năng sử dụng dữ liệu sức khỏe xuyên suốt.
Tuy nhiên, việc 1.265 cơ sở y tế triển khai bệnh án điện tử mới phản ánh sự mở rộng về quy mô. Để dữ liệu thực sự phát huy giá trị, ngành y tế còn phải giải quyết đồng thời nhiều yêu cầu về chuẩn hóa dữ liệu, an toàn thông tin, chất lượng dữ liệu ngay từ nguồn phát sinh và đặc biệt là khả năng kết nối giữa các hệ thống.
Bệnh án điện tử cũng đang được đặt trong một bức tranh rộng hơn về chuyển đổi số ngành y tế. Trong chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế đề ra nhiều nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện.
Một trong những định hướng đáng chú ý là quản lý hồ sơ sức khỏe người dân thông qua Nền tảng Trạm Y tế xã, đồng thời cung cấp dịch vụ tư vấn thông qua Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa.
Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia được giao xây dựng, triển khai hai nền tảng này và bảo đảm hoạt động ổn định, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Các địa phương có trách nhiệm tổ chức quản lý hồ sơ sức khỏe người dân, triển khai tư vấn sức khỏe và hướng dẫn sử dụng các nền tảng số.
Cùng với đó, mô hình bác sỹ gia đình sẽ được gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe toàn dân và tư vấn khám, chữa bệnh từ xa. Các cơ sở y tế từng bước ứng dụng thiết bị y tế thông minh, thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa và các công cụ số để thu thập, cập nhật các chỉ số sức khỏe, phục vụ tư vấn và chăm sóc người dân tại nhà.
Đây cũng là thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận chuyển đổi số y tế. Công nghệ không còn chỉ phục vụ hoạt động bên trong bệnh viện mà từng bước kết nối bệnh viện, y tế cơ sở và người dân thành một hệ thống dữ liệu xuyên suốt.
Từ bệnh án điện tử tại hơn một nghìn cơ sở y tế đến hồ sơ sức khỏe, bác sỹ gia đình, tư vấn từ xa và thiết bị theo dõi thông minh, những mảnh ghép của hệ sinh thái y tế số đang dần được hình thành. Giá trị của hệ thống này sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối những mảnh ghép đó để dữ liệu thực sự đi cùng người dân trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe, thay vì tiếp tục nằm riêng lẻ trong từng cơ sở và từng nền tảng công nghệ.
Một trong những mô hình đang được triển khai theo hướng này là sự tham gia của Hệ thống nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu trong Trạm Công dân số.
Tại các điểm tiếp cận ở khu dân cư, mô hình hướng tới hỗ trợ người dân kiểm tra một số chỉ số sức khỏe cơ bản bằng thiết bị thông minh, tiếp cận tư vấn sức khỏe, thuốc và các tiện ích y tế. Việc ứng dụng định danh, xác thực điện tử trong một số dịch vụ, đặc biệt trong quá trình mua thuốc, cũng hướng tới kiểm soát thông tin người sử dụng và đơn thuốc chặt chẽ hơn.
Doanh nghiệp trước đó đã tích hợp một số tiện ích trên nền tảng VNeID và ứng dụng dữ liệu dân cư trong cung cấp dịch vụ. Việc những điểm cung cấp thuốc và dịch vụ chăm sóc sức khỏe tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái số cho thấy phạm vi chuyển đổi đang có xu hướng mở rộng từ bệnh viện ra các điểm tiếp xúc thường xuyên với người dân.
Tuy nhiên, mở rộng y tế số ra ngoài bệnh viện cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chuẩn hóa, bảo mật và quyền riêng tư dữ liệu. Khả năng kết nối nhiều dịch vụ chỉ thực sự có giá trị nếu thông tin được chia sẻ đúng mục đích, đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn và tránh tạo thêm những hệ thống dữ liệu riêng lẻ không thể liên thông.
Đây cũng là vấn đề gắn với giai đoạn tiếp theo của Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Giai đoạn 2026-2030, chương trình tập trung vào các nhóm mục tiêu từ giải quyết thủ tục hành chính, phát triển kinh tế số, xã hội số và công dân số đến mở rộng hạ tầng, hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu, bảo đảm an sinh xã hội và phục vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Trong lĩnh vực y tế, giá trị của hệ sinh thái này sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng các nguồn dữ liệu có thể kết nối và hỗ trợ trực tiếp quá trình chăm sóc sức khỏe. Một người bệnh có thể có bệnh án tại bệnh viện, thông tin đơn thuốc, dữ liệu theo dõi sức khỏe và những lần sử dụng dịch vụ tại nhiều cơ sở khác nhau. Nếu các dữ liệu tiếp tục tồn tại tách biệt, lợi ích của số hóa sẽ bị giới hạn.
Một bệnh viện thông minh bởi vậy không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng phần mềm hoặc trang thiết bị công nghệ. Bệnh án phải được số hóa toàn diện và liên thông dữ liệu, hoạt động quản trị có khả năng dựa trên dữ liệu thời gian thực, các quy trình đăng ký, thanh toán và tương tác được thiết kế thuận tiện hơn cho người bệnh. Trên nền tảng đó, trí tuệ nhân tạo mới có điều kiện tham gia hỗ trợ chẩn đoán, điều trị và vận hành.
Để hoàn thành mục tiêu, Bộ Y tế yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trực tiếp chịu trách nhiệm về triển khai bệnh án điện tử, ưu tiên nguồn lực và coi đây là nhiệm vụ trọng tâm tại cơ sở khám, chữa bệnh. Sở Y tế các tỉnh, thành phố và y tế các bộ, ngành cũng phải tham mưu bố trí nguồn lực cho các đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý.