Nữ bệnh nhân 70 tuổi, TP.HCM khởi phát bệnh với các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nhức mỏi toàn thân. Cho rằng đây chỉ là cảm sốt thông thường, bà ở nhà uống thuốc và tiếp tục theo dõi.

Tuy nhiên, sau 4 ngày, tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng, người bệnh mệt lả, tim đập nhanh và khó thở nên được đưa đến bệnh viện.

Người bệnh được chẩn đoán sốt xuất huyết ở giai đoạn muộn. Xét nghiệm ghi nhận số lượng tiểu cầu chỉ còn 67 G/L, thấp hơn nhiều so với mức bình thường 150-450 G/L, làm gia tăng nguy cơ xuất huyết. Đáng lo ngại, bệnh không còn dừng ở những biểu hiện thông thường mà đã gây biến chứng suy tim, tràn dịch màng ngoài tim, suy hô hấp trên nền tăng huyết áp.

Theo bác sỹ, sốt xuất huyết có thể diễn biến nhanh ở người cao tuổi, đặc biệt những trường hợp có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc các bệnh mạn tính khác. Phản ứng viêm do virus gây giảm tiểu cầu, đồng thời làm tăng tính thấm thành mạch, dẫn tới thoát huyết tương và tích tụ dịch. Những rối loạn này có thể gây tràn dịch, ảnh hưởng đến hô hấp và khiến bệnh lý tim mạch sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn.

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh nhân chủ quan là trước đây bà từng mắc sốt xuất huyết và cho rằng đã mắc bệnh thì sẽ không bị lại. Đây là quan niệm có thể khiến người bệnh bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và chậm đến cơ sở y tế khi bệnh tiến triển.

Bên cạnh đó, việc nhập viện muộn và tự sử dụng thuốc không phù hợp trong giai đoạn đầu cũng là những yếu tố có thể khiến quá trình chẩn đoán, điều trị trở nên khó khăn.

Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra nên kháng sinh không có tác dụng, trừ trường hợp người bệnh đồng thời bị bội nhiễm vi khuẩn. Việc tự ý sử dụng kháng sinh hoặc một số thuốc chống viêm có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán, thậm chí làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Sau khi nhập viện, bệnh nhân được điều trị tích cực tại chuyên khoa nội tổng hợp. Các bác sỹ vừa theo dõi sát diễn biến sốt xuất huyết, vừa xử trí đồng thời những biến chứng hô hấp và tim mạch. Dịch truyền được điều chỉnh phù hợp, người bệnh được hỗ trợ thở oxy, điều trị viêm phổi, kiểm soát suy tim và tăng huyết áp, đồng thời theo dõi chặt số lượng tiểu cầu cũng như chức năng gan, thận.

Sau 6 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của người bệnh cải thiện rõ rệt. Bà hết sốt, không còn phải hỗ trợ oxy, số lượng tiểu cầu tăng từ 67 G/L lên 159 G/L. Tình trạng viêm phổi được kiểm soát, chức năng tim mạch ổn định và người bệnh đủ điều kiện xuất viện.

Từ trường hợp này, bác sỹ cảnh báo người dân không nên xem nhẹ những cơn sốt cao đột ngột, nhất là trong thời điểm sốt xuất huyết lưu hành.

Các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ khớp, đau sau hốc mắt hoặc phát ban cần được theo dõi sát. Nếu sốt kéo dài 1-2 ngày hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân thay vì tự mua thuốc điều trị.

Đặc biệt, người cao tuổi và những người mắc tăng huyết áp, suy tim, đái tháo đường, bệnh thận hoặc các bệnh mạn tính khác cần thận trọng hơn bởi nguy cơ bệnh diễn biến nặng. Sau khi xuất viện, người bệnh cũng cần tiếp tục nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh và tái khám đúng lịch để theo dõi quá trình hồi phục.

Về nguy cơ dịch sốt xuất huyết, theo Ths.Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc Y khoa thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, mưa nhiều kéo dài khiến các vật dụng chứa nước, hố ga, mái hiên, sân thượng, ban công và những khu vực ít được vệ sinh trở thành nơi sinh sản lý tưởng của muỗi Aedes - tác nhân truyền virus Dengue.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, quá trình đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, nhiều khu chung cư và nhà trọ cũng góp phần làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hệ thống thoát nước chưa đồng bộ cùng sự tồn tại của nhiều vật chứa nước nhân tạo là những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết có xu hướng lưu hành kéo dài tại các đô thị đông dân.

Đáng chú ý, virus Dengue có bốn tuýp huyết thanh khác nhau, vì vậy mỗi người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời. Những trường hợp tái nhiễm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nếu trước đây sốt xuất huyết thường được xem là bệnh của trẻ em thì hiện nay, người lớn chiếm hơn một nửa tổng số ca mắc. Theo các chuyên gia, không ít người trưởng thành nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng do chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.

Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao liên tục, đau đầu, đau nhức cơ, phát ban hoặc các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường..., người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi, tránh những biến chứng nguy hiểm.

Hiện nay điều trị sốt xuất huyết chủ yếu vẫn là theo dõi sát, bù dịch và xử lý biến chứng chứ chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus Dengue. Chính vì vậy, phòng bệnh chủ động được xem là “hàng rào” quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.

Ngoài các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng, loại bỏ ổ nước đọng, ngủ màn và phòng muỗi đốt, tiêm vắc-xin đang được xem là giải pháp chủ động hiệu quả trong phòng ngừa sốt xuất huyết.

Đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu cho biết thêm, Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.