Bệnh nhân D.T.V. (60 tuổi, Phú Thọ) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC trong tình trạng đau đầu dai dẳng kèm chóng mặt. Theo lời kể, khoảng một tháng trước, bà bắt đầu xuất hiện các cơn đau nửa đầu bên trái, đau nhói giật lan ra vùng thái dương hai bên và xuống chẩm gáy. Đặc biệt, cơn đau tăng lên khi chải tóc. Ngoài ra, bệnh nhân còn cảm thấy chóng mặt khi thay đổi tư thế.
| Tổn thương của bệnh nhân. |
Trước đó, bệnh nhân đã điều trị nội trú tại cơ sở y tế địa phương nhưng không rõ chẩn đoán và triệu chứng không cải thiện, nên tiếp tục đi khám chuyên sâu.
Tại MEDLATEC, qua khai thác bệnh sử, các bác sỹ ghi nhận bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp và thoái hóa cột sống. Khám thần kinh không phát hiện dấu hiệu liệt hay tổn thương dây thần kinh sọ, tuy nhiên có điểm đau rõ tại vị trí thần kinh chẩm lớn bên trái.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy dấu hiệu thoái hóa myelin chất trắng; đo lưu huyết não ghi nhận giảm lưu lượng hệ động mạch đốt sống, thân nền bên trái. Một số chỉ số khác như điện tim, siêu âm tim trong giới hạn bình thường, nhưng xét nghiệm máu phát hiện đường huyết và mỡ máu tăng.
Từ các kết quả này, bệnh nhân được chẩn đoán đau thần kinh chẩm lớn bên trái trên nền tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid và tiền đái tháo đường. Bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp tiêm phong bế thần kinh chẩm, kết hợp dùng thuốc và hướng dẫn tập vật lý trị liệu tại nhà.
Theo Ths.Bùi Thị Thanh, chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, đau dây thần kinh chẩm là tình trạng đau xuất hiện ở vùng phía sau đầu, liên quan đến các dây thần kinh chẩm. Trong đó, đau thần kinh chẩm lớn chiếm khoảng 90% các trường hợp.
Bệnh thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, với độ tuổi chẩn đoán trung bình khoảng 54. Nguyên nhân có thể do căng cơ, co cứng cơ vùng cổ, thoái hóa cột sống cổ, chấn thương hoặc các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, viêm mạch. Hiếm gặp hơn là do khối u hoặc dị dạng mạch máu gây chèn ép dây thần kinh.
Đặc trưng của bệnh là các cơn đau kiểu châm chích, từng cơn, lan theo vùng phân bố của dây thần kinh chẩm, có thể kèm cảm giác dị cảm hoặc tăng nhạy cảm da đầu. Một dấu hiệu quan trọng giúp chẩn đoán là cơn đau giảm rõ sau khi tiêm thuốc tê tại chỗ vào dây thần kinh.
Theo bác sỹ Thanh, điều trị đau thần kinh chẩm thường bắt đầu bằng thuốc giảm đau, giãn cơ hoặc thuốc điều trị đau thần kinh. Bên cạnh đó, vật lý trị liệu, xoa bóp, châm cứu và điều chỉnh tư thế sinh hoạt cũng có vai trò hỗ trợ.
Với những trường hợp dai dẳng hoặc không đáp ứng điều trị nội khoa, phương pháp phong bế thần kinh chẩm được ưu tiên. Đây là kỹ thuật tiêm thuốc gây tê kết hợp corticoid vào vị trí dây thần kinh để ngắt dẫn truyền cảm giác đau. Sau tiêm, người bệnh có thể giảm đau nhanh trong vòng dưới 15 phút, và hiệu quả có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng.
Nhờ ưu điểm ít xâm lấn, thực hiện nhanh và hiệu quả cao, phương pháp này ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị đau thần kinh chẩm.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện tình trạng đau đầu kéo dài, người dân không nên chủ quan hoặc tự điều trị mà cần đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh bỏ sót những bệnh lý tiềm ẩn