Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, thời gian qua trên mạng xã hội xuất hiện nhiều nội dung sai lệch liên quan đến khám chữa bệnh, thậm chí cổ súy các phương pháp chưa được kiểm chứng hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Một số hình thức được lan truyền gồm chữa bệnh theo xu hướng tự nhiên, điều trị ung thư bằng nước kiềm, nhịn ăn để thải độc, hay sử dụng chanh liều cao. Những thông tin này dễ gây hiểu lầm, khiến người dân từ bỏ phác đồ điều trị y khoa chính thống, làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe.

Từ thực tế quản lý, cơ quan chuyên môn đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính nhằm xử lý hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo hoặc tư vấn các phương pháp khám chữa bệnh sai lệch.

Theo dự thảo, mức phạt từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng áp dụng đối với hành vi đăng tải hoặc phát tán thông tin tư vấn, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ, thiết bị, hàng hóa dưới danh nghĩa có tác dụng khám chữa bệnh hoặc thay thế thuốc, phác đồ điều trị trái quy định.

Bên cạnh đó, hành vi phát tán thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng cũng thuộc diện xử phạt. Các nội dung xúi giục, lôi kéo người bệnh từ bỏ hoặc trì hoãn điều trị theo phác đồ đã được công nhận, gây nguy hiểm cho sức khỏe, cũng bị xử lý theo quy định.

Đối với hành vi tạo ra thông tin sai lệch về các phương pháp, bài thuốc chưa được kiểm chứng, hoặc hướng dẫn người bệnh thay thế điều trị bằng các cách không được công nhận, mức phạt được đề xuất từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng. Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất áp dụng biện pháp buộc hoàn trả hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ các hành vi vi phạm.

Theo Bộ Y tế, các hành vi phát tán thông tin sai lệch thường gắn với mục đích thương mại, như quảng bá thực phẩm chức năng, thiết bị y tế không rõ nguồn gốc, sản phẩm thải độc, tăng miễn dịch, các bài thuốc tự chế hoặc dịch vụ tư vấn điều trị không phép. Việc bổ sung quy định cụ thể nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý, đồng thời hạn chế tình trạng lợi dụng niềm tin của người bệnh để trục lợi.

Dự thảo cũng nêu rõ các quy định xử phạt không áp dụng đối với cá nhân chia sẻ trải nghiệm thực tế về quá trình khám chữa bệnh nếu không nhằm mục đích quảng cáo, tư vấn chuyên môn, hướng dẫn thay thế điều trị hoặc thu lợi từ sản phẩm, dịch vụ liên quan.

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh nhận định việc bổ sung chế tài trong giai đoạn hiện nay là cần thiết, góp phần tăng cường bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời phòng ngừa và xử lý hiệu quả các hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá thông tin sai lệch trong lĩnh vực y tế.

Cũng về xử phạt trong lĩnh vực khám chữa bệnh, Bộ Y tế đề xuất tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó mức phạt cao nhất có thể lên tới 100 triệu đồng đối với cơ sở sử dụng động vật chết, mắc bệnh hoặc nguyên liệu không rõ nguồn gốc để chế biến, kinh doanh thực phẩm.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh các vụ ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng trở lại. Theo thống kê, trong quý I/2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, mới đây, lực lượng chức năng đã triệt phá một đường dây tuồn khoảng 300 tấn thịt từ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi vào các trường học. Sau sự việc, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát hệ thống bếp ăn tập thể.

Trước thực trạng này, cơ quan chức năng đang xây dựng nghị định mới nhằm thay thế các quy định hiện hành, với mục tiêu siết chặt quản lý và nâng cao tính răn đe. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mức xử phạt hiện nay còn thấp, chưa đủ sức ngăn chặn các hành vi vi phạm vì lợi nhuận.

Theo dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định, các cơ sở sử dụng động vật chết do dịch bệnh hoặc thuộc diện buộc tiêu hủy để làm thực phẩm sẽ bị phạt từ 60 đến 80 triệu đồng nếu giá trị lô hàng vi phạm dưới 10 triệu đồng. Mức này gần như tăng gấp đôi so với khung xử phạt trước đây là 40 đến 50 triệu đồng.

Trong trường hợp lô hàng vi phạm có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên, hoặc cơ sở sử dụng hóa chất cấm, nguyên liệu ngoài danh mục cho phép, mức phạt sẽ tăng lên từ 80 đến 100 triệu đồng.

Ngoài ra, mức phạt từ 30 đến 60 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi đưa vào chế biến các sản phẩm động vật, thực vật không đạt kiểm dịch hoặc không bảo đảm quy chuẩn an toàn.

Đối với hành vi sử dụng nguyên liệu hết hạn, cơ sở vi phạm có thể bị phạt gấp 2 đến 3 lần, thậm chí 5 đến 7 lần giá trị lô hàng.

Không chỉ dừng ở xử phạt tiền, dự thảo còn đề xuất các biện pháp bổ sung như đình chỉ hoạt động cơ sở chế biến từ 2 đến 12 tháng, tước giấy công bố sản phẩm đến 2 năm và buộc tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm.

Thống kê trong năm 2025 cho thấy lực lượng chức năng đã phát hiện gần 21.000 cơ sở vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Dù tỷ lệ vi phạm không tăng so với năm trước, số lượng hàng hóa kém chất lượng, chứa chất cấm phải tiêu hủy lại gia tăng đáng kể. Trong bối cảnh đó, việc nâng mức xử phạt được giới chuyên môn nhận định là cần thiết nhằm tăng tính răn đe và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.