Những dấu hiệu đột quỵ xuất huyết não dễ bị bỏ qua ở người cao tuổi

Các chuyên gia cảnh báo, việc chủ quan với những dấu hiệu thần kinh sớm có thể khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào hôn mê, suy hô hấp và đe dọa tính mạng.

Một trường hợp bệnh lý nặng vừa được ghi nhận tại Khoa Điều trị tích cực, Bệnh viện Nội tiết Trung ương tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ đột quỵ xuất huyết não ở người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính, đặc biệt là tăng huyết áp và đái tháo đường kéo dài.

Bệnh nhân là bà T.T.L. (70 tuổi, trú tại Ninh Bình), có tiền sử đái tháo đường type 2 hơn 10 năm, tăng huyết áp, suy thận mạn giai đoạn cuối, suy tim, rối loạn lipid máu và từng bị tai biến mạch máu não để lại di chứng yếu nửa người trái.

Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện tình trạng yếu dần tay chân trái, cầm đũa khó hơn bình thường, kèm theo hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế, ăn uống kém, buồn nôn và nôn khan.

Theo các bác sỹ, đây đều là những triệu chứng thần kinh sớm của đột quỵ nhưng rất dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi ở người cao tuổi hoặc rối loạn tiền đình thông thường. Chính sự chủ quan này khiến không ít người bỏ lỡ “thời gian vàng” trong phát hiện và điều trị bệnh.

Khi nhập viện, bà L. vẫn tỉnh táo, tiếp xúc được nhưng đã có biểu hiện giảm sức cơ nửa người trái. Nhận định đây là trường hợp có nguy cơ đột quỵ cao trên nền nhiều bệnh lý mạn tính kéo dài, các bác sỹ đã chỉ định chụp cắt lớp vi tính sọ não để đánh giá tổn thương, đồng thời điều trị dự phòng đột quỵ tái phát và theo dõi sát các dấu hiệu thần kinh cũng như huyết áp.

Tuy nhiên, tình trạng bệnh diễn biến bất thường. Sau một lần vận động gắng sức và thay đổi tư thế đột ngột, người bệnh xuất hiện chóng mặt dữ dội, buồn nôn, huyết áp tăng vọt lên mức nguy hiểm trên 180/90 mmHg.

Chỉ trong chưa đầy 30 phút, ý thức của người bệnh giảm nhanh từ trạng thái tỉnh táo hoàn toàn sang lơ mơ, gọi hỏi không đáp ứng. Người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp và phải đặt ống nội khí quản, thông khí xâm nhập, đồng thời kiểm soát huyết áp tích cực bằng thuốc đường tĩnh mạch.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não sau đó xác định bệnh nhân bị xuất huyết não lan vào não thất với số lượng nhiều, tiên lượng rất nặng.

Theo các bác sỹ Bệnh viện Nội tiết Trung ương, đây là trường hợp điển hình cho thấy hậu quả nghiêm trọng của việc kiểm soát chưa tốt các bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp. Ở người cao tuổi, thành mạch máu não thường đã xơ cứng và suy yếu. Mỗi đợt tăng huyết áp đột ngột có thể làm vỡ mạch máu não, gây xuất huyết não, một trong những thể đột quỵ có tỷ lệ tử vong và di chứng cao nhất.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, nguy cơ đột quỵ xuất huyết đang gia tăng ở nhóm người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận, bệnh tim mạch hoặc có tiền sử tai biến não.

Điều đáng lo ngại là bệnh có thể diễn tiến rất nhanh. Từ những biểu hiện ban đầu như yếu tay chân tăng dần, chóng mặt, buồn nôn, khó cầm nắm đồ vật, người bệnh có thể nhanh chóng chuyển sang hôn mê nguy kịch chỉ trong vài giờ nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Các bác sỹ nhấn mạnh, việc chậm trễ thăm khám hoặc chủ quan với các triệu chứng thần kinh dù rất nhẹ đều có thể khiến người bệnh mất đi cơ hội điều trị hiệu quả. Trong cấp cứu đột quỵ, “thời gian vàng” có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn cũng như phục hồi chức năng về sau.

Vì vậy, người dân, đặc biệt là người có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận, bệnh tim mạch hoặc từng đột quỵ cần tuân thủ điều trị, kiểm tra sức khỏe định kỳ và theo dõi huyết áp thường xuyên. Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, chóng mặt dữ dội hoặc rối loạn ý thức, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Đột quỵ không chờ đợi ai và mỗi phút chậm trễ đều đồng nghĩa với hàng triệu tế bào não bị mất đi. Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và kiểm soát tốt bệnh nền chính là “lá chắn” quan trọng giúp giảm nguy cơ tử vong và tàn phế do căn bệnh nguy hiểm này.

Biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy hiểm do vi khuẩn HP

Khanh (15 tuổi, TP.HCM) vừa được các bác sỹ điều trị thành công sau khi nhập viện trong tình trạng thiếu máu nặng do viêm loét, xuất huyết dạ dày, tá tràng liên quan đến vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).

Theo gia đình, khoảng hai ngày trước khi nhập viện, trong lúc đang ngồi, em bất ngờ xuất hiện tình trạng hoa mắt, chóng mặt kéo dài 3-4 phút rồi ngất xỉu. Lo lắng trước diễn biến bất thường, người nhà lập tức đưa em đến bệnh viện cấp cứu.

BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, chuyên khoa Nhi cho biết, tại thời điểm nhập viện, huyết áp của bệnh nhi ở tư thế ngồi chỉ còn 75/45 mmHg, trong khi ở tư thế nằm là 108/57 mmHg. Sự chênh lệch này phản ánh tình trạng tụt huyết áp tư thế rõ rệt do mất máu kéo dài.

Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bệnh nhi bị thiếu máu mức độ trung bình nặng. Nội soi dạ dày, tá tràng phát hiện hai ổ loét nằm đối diện nhau ở hành tá tràng với kích thước từ 5-10 mm. Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhi dương tính với vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).

Theo BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, HP là tác nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày, tá tràng. Vi khuẩn này có khả năng cư trú trong lớp niêm mạc dạ dày, phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, tạo điều kiện để acid dạ dày tấn công lớp tế bào bên dưới và hình thành các ổ loét.

Tình trạng viêm loét kéo dài có thể gây xuất huyết tiêu hóa âm thầm. Máu mất dần theo thời gian khiến người bệnh rơi vào thiếu máu, dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt và dễ ngất xỉu, đặc biệt khi thay đổi tư thế đột ngột.

Các bác sỹ cho biết, dịch nôn màu nâu đen là dấu hiệu điển hình của xuất huyết tiêu hóa trên. Khi máu trong lòng ống tiêu hóa tiếp xúc với acid dạ dày, sắt trong hồng cầu bị oxy hóa, tạo thành màu sẫm giống bã cà phê.

Ngay sau khi xác định nguyên nhân, bệnh nhi được truyền máu và truyền dịch qua đường tĩnh mạch để bù lượng máu đã mất. Sau khi tình trạng ổn định, các bác sỹ chỉ định điều trị bằng thuốc ức chế bơm proton (PPI) nhằm giảm tiết acid dạ dày, tạo điều kiện cho ổ loét hồi phục.

Sau 7 ngày điều trị, sức khỏe của Khanh cải thiện rõ rệt, ăn uống bình thường và được xuất viện. Bệnh nhi tiếp tục điều trị ngoại trú bằng thuốc PPI kết hợp phác đồ tiệt trừ vi khuẩn HP.

Theo BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, viêm loét dạ dày, tá tràng ở trẻ em ngày càng được ghi nhận nhiều hơn và phần lớn liên quan đến vi khuẩn HP, một loại xoắn khuẩn Gram âm có khả năng tồn tại trong môi trường acid khắc nghiệt của dạ dày.

Bên cạnh yếu tố nhiễm khuẩn, những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như ăn uống thất thường, thức khuya, căng thẳng kéo dài cũng có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Xuất huyết tiêu hóa là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của viêm loét dạ dày. Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể chỉ biểu hiện bằng tình trạng thiếu máu với các dấu hiệu như da xanh xao, mệt mỏi, tim đập nhanh hoặc khó thở khi gắng sức. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, trẻ có thể nôn ra máu hoặc dịch màu nâu đen, đi ngoài phân đen, tụt huyết áp tư thế và ngất xỉu.

Không chỉ gây xuất huyết tiêu hóa, viêm loét dạ dày kéo dài còn có thể dẫn đến thủng ổ loét và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày trong tương lai nếu không được điều trị triệt để.

Để phòng ngừa nhiễm vi khuẩn HP và các bệnh lý dạ dày, tá tràng, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, xây dựng chế độ ăn uống điều độ, không dùng chung bát đũa, ly cốc, hạn chế thức ăn cay nóng, đồ uống chứa caffeine và tránh thức khuya kéo dài.

Khi trẻ có các biểu hiện như đau bụng tái diễn, buồn nôn, đầy bụng, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc dấu hiệu thiếu máu, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách không chỉ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả mà còn ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm về lâu dài.

Viêm amidan tưởng nhẹ, người đàn ông 35 tuổi bị viêm cơ tim, suy tim cấp do nhiễm trùng nặng

Anh Hải (35 tuổi) vừa được các bác sỹ điều trị thành công sau khi mắc hàng loạt biến chứng nặng gồm viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim và suy tim cấp do viêm amidan nhiễm trùng kéo dài.

Theo người bệnh, anh có tiền sử viêm amidan tái phát nhiều lần. Trong đợt bệnh gần đây, anh xuất hiện đau họng và được chẩn đoán viêm amidan cấp mủ tại một cơ sở y tế. Tuy nhiên, sau 8 ngày điều trị, tình trạng sốt cao vẫn kéo dài, đồng thời xuất hiện cảm giác đau tức vùng sau xương ức không liên quan gắng sức nên được đưa đến cấp cứu tại viện.

BSNT.CKI Châu Trà Linh, chuyên gia tai mũi họng cho biết, kết quả nội soi ghi nhận hai bên amidan sung huyết, trong các hốc amidan có mủ. Trước biểu hiện đau ngực bất thường trên nền nhiễm trùng kéo dài, người bệnh được hội chẩn liên chuyên khoa Tai Mũi Họng, Tim mạch và Cấp cứu để đánh giá nguy cơ tổn thương tim.

Các xét nghiệm và thăm dò chuyên sâu cho thấy tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tim phát hiện tràn dịch màng ngoài tim toàn thể mức độ trung bình với đặc điểm phù hợp dịch tiết do viêm, chưa có dấu hiệu chèn ép tim.

Xét nghiệm máu ghi nhận hàng loạt chỉ số viêm tăng cao. Số lượng bạch cầu lên tới 29 G/L, cao gấp khoảng ba lần mức bình thường. Chỉ số CRP tăng lên 278 mg/L, trong khi giá trị bình thường dưới 5 mg/L.

Đặc biệt, chỉ số hs-Troponin T, một dấu ấn đặc hiệu của tổn thương cơ tim, tăng lên 345 ng/L, cao gấp nhiều lần ngưỡng bình thường. Chỉ số NT-proBNP vượt mức 10.000 pg/mL, phản ánh tình trạng tim chịu áp lực lớn và suy giảm chức năng bơm máu.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính ngực cũng phát hiện các vùng đông đặc và kính mờ ở đáy hai phổi, kèm tràn dịch màng phổi lượng ít và xẹp một phần thùy dưới hai phổi. Theo các bác sỹ, những tổn thương này có thể liên quan đến viêm phổi thứ phát từ ổ nhiễm khuẩn amidan hoặc là hậu quả của suy tim cấp và sung huyết phổi.

Sau khi tổng hợp dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sỹ chẩn đoán người bệnh mắc viêm amidan cấp mủ biến chứng viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, tràn dịch đa màng và suy tim cấp.

Người bệnh ngay lập tức được điều trị tích cực bằng kháng sinh, thuốc hỗ trợ tim mạch và theo dõi sát tại bệnh viện.

Theo BSNT.CKI Châu Trà Linh, anh Hải không có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hay các yếu tố nguy cơ tim mạch khác. Vì vậy, tổn thương tim ở trường hợp này được nhận định nhiều khả năng liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm toàn thân do nhiễm trùng cấp.

"Viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim và suy tim cấp là những biến chứng nặng nhưng hiếm gặp của viêm amidan, đặc biệt ở người trẻ không có bệnh nền tim mạch", bác sỹ Linh cho biết.

Các chuyên gia cho biết, viêm amidan cấp thường do vi khuẩn hoặc virus gây ra và đa số đáp ứng tốt với điều trị. Tuy nhiên, nếu nhiễm trùng không được kiểm soát hiệu quả, vi khuẩn và phản ứng viêm có thể lan rộng, gây áp xe quanh amidan, viêm tấy lan tỏa vùng cổ sâu đe dọa đường thở hoặc biến chứng toàn thân như viêm phổi, viêm cơ tim và tổn thương nhiều cơ quan khác.

Nguy cơ biến chứng cao hơn ở người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc những trường hợp nhiễm trùng kéo dài không được điều trị triệt để.

May mắn, sau hơn một tuần điều trị tích cực, tình trạng của anh Hải cải thiện rõ rệt. Các chỉ số bạch cầu và CRP giảm dần, chức năng tim hồi phục tốt và người bệnh được xuất viện, tiếp tục tái khám định kỳ để theo dõi lâu dài.

Các bác sỹ khuyến cáo, người mắc viêm amidan không nên chủ quan với các triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt kéo dài, đau họng tăng dần, khó nuốt, khó thở, đau ngực hoặc hồi hộp, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Một cơn đau họng tưởng như đơn giản đôi khi có thể là khởi đầu của những biến chứng nghiêm trọng. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách vẫn là chìa khóa quan trọng để ngăn ngừa những hậu quả khó lường do nhiễm trùng gây ra.