Bệnh nhân V.N.P (67 tuổi) đến khám tại MEDLATEC vì viêm dạ dày, thực quản trào ngược. Người bệnh có tiền sử cắt polyp trực tràng loạn sản độ thấp, vì vậy việc thăm khám được thực hiện thận trọng và theo dõi sát các chỉ số nguy cơ.

Trong quá trình thăm khám, PGS-TS.Nguyễn Thị Vân Hồng, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa MEDLATEC phát hiện chỉ số CEA của bệnh nhân tăng rất cao, lên tới 128 ng/mL, gợi ý nguy cơ bệnh lý ác tính. Đây là một dấu hiệu bất thường có giá trị cảnh báo, dù triệu chứng lâm sàng lúc đầu không hướng rõ tới ung thư.

Bệnh nhân ngay sau đó được chỉ định nội soi tiêu hóa chuyên sâu để tìm nguyên nhân. Kết quả mô bệnh học ghi nhận polyp tăng sản và u tuyến loạn sản độ thấp, không phát hiện ung thư đường tiêu hóa. Tuy nhiên, điều khiến các bác sỹ không thể dừng lại là chỉ số CEA vẫn ở mức rất cao, trong khi chưa tìm thấy tổn thương tương ứng.

Trước tình huống “chỉ số cảnh báo nhưng chưa có lời giải”, bác sỹ quyết định mở rộng tầm soát. Chụp CT phổi và lồng ngực liều thấp phát hiện khối u thùy trên phổi trái kèm hạch trung thất. Bệnh nhân được chuyển sang chuyên khoa Hô hấp để tiếp tục chẩn đoán chuyên sâu.

Dưới sự chỉ đạo của PGS-TS.Hoàng Thị Phượng, Chuyên khoa Hô hấp, chuyên gia cao cấp của Hệ thống Y tế MEDLATEC, bệnh nhân được sinh thiết dưới hướng dẫn CT. Kết quả mô bệnh học và hóa mô miễn dịch xác định đây là ung thư biểu mô tuyến nhú của phổi. Các tế bào u dương tính với TTF-1, Napsin A, CK7.

Đây là một phân nhóm hiếm của ung thư phổi không tế bào nhỏ, đặc trưng bởi cấu trúc nhú, khả năng xâm lấn và di căn cao. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện sớm và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.

Với kết quả mô bệnh học và hóa mô miễn dịch thực hiện tại MEDLATEC, các bác sỹ có đầy đủ căn cứ để lựa chọn thuốc điều trị đích hiệu quả nhất cho người bệnh.

Ca bệnh cũng cho thấy vai trò then chốt của mô hình phối hợp đa chuyên khoa, trong đó giải phẫu bệnh là yếu tố quyết định giúp xác định bản chất khối u và định hướng điều trị chính xác.

Tại Việt Nam, ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và gây tử vong hàng đầu, với khoảng 24.000 - 26.000 ca mắc mới mỗi năm. Tỷ lệ tử vong rất cao, chiếm hơn 23.000 trường hợp, chủ yếu liên quan đến hút thuốc lá và thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. 

Ung thư phổi có hai nhóm nguyên nhân chính: yếu tố ngoại sinh và nội sinh. Trong đó, hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu, chiếm 90% ca mắc. Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó 70 chất gây ung thư như benzene, formaldehyde, và nitrosamine.

Những chất này làm tổn thương tế bào phổi, dẫn đến đột biến gen. Ngoài ra, phơi nhiễm hóa chất (amiăng, asen, khí radon), ô nhiễm không khí, và tiếp xúc phóng xạ cũng làm tăng nguy cơ. Về nội sinh, đột biến gen như EGFR, KRAS, ALK... có thể khiến tế bào phát triển bất thường.

Ngoài hút thuốc, tuổi tác (trên 50 tuổi), tiền sử bệnh phổi (COPD, lao), di truyền (gia đình có người mắc ung thư phổi), và suy giảm miễn dịch cũng là yếu tố quan trọng. Một số nghiên cứu chỉ ra chế độ ăn ít rau xanh, nhiều thịt đỏ, hoặc sống trong môi trường ô nhiễm khói bụi cũng góp phần gây bệnh.