Ths.Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết, tính đến cuối tháng 3, TP ghi nhận hơn 9.100 ca mắc tay chân miệng, tăng 191,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến dịch cho thấy xu hướng tăng liên tục từ tuần thứ 10 đến nay. Riêng tuần 13 từ ngày 23 đến 29/3, toàn thành phố ghi nhận 940 ca mắc mới, tăng 42,9% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó. Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi và đã ghi nhận một số trường hợp tử vong.

Kết quả giám sát dịch tễ những tuần đầu năm cũng ghi nhận sự xuất hiện của virus Enterovirus 71. Đây là chủng virus có độc lực cao, khả năng lây lan nhanh và dễ gây biến chứng nặng, từng gây ra các đợt dịch lớn trong những năm trước.

Trên phạm vi cả nước, theo Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế, cả nước đã ghi nhận hơn 25.000 trường hợp mắc tay chân miệng, cao gấp 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng khu vực phía Nam chiếm tới 71,9% tổng số ca với hơn 18.000 trường hợp.

Đáng chú ý, bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 10 tuổi, chiếm 99,3%. Trong đó, nhóm trẻ từ 1 đến 5 tuổi, lứa tuổi đi nhà trẻ và mẫu giáo, chiếm tới 92,7%, là đối tượng dễ bị lây nhiễm do thường xuyên tiếp xúc trong môi trường tập thể.

Trước tình hình này, ngành y tế TP.HCM đã tăng cường phối hợp với ngành giáo dục để triển khai các biện pháp phòng chống dịch tại trường học. Trong tháng 3, HCDC đã tổ chức các lớp tập huấn trực tuyến cho trường học và trạm y tế, nhằm nâng cao năng lực phòng chống bệnh tay chân miệng trong cộng đồng.

Song song đó, hệ thống y tế tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch, tăng cường giám sát và hỗ trợ các địa phương trong công tác kiểm soát dịch bệnh. Các phường, xã và đặc khu được yêu cầu chủ động triển khai các biện pháp phòng dịch, hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Cơ quan y tế đặc biệt lưu ý phụ huynh cần nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh trở nặng để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế. Theo khuyến cáo của HCDC, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.

Đối với các trường hợp mắc bệnh, trẻ cần được nghỉ học và cách ly tối thiểu 10 ngày kể từ khi khởi phát nhằm hạn chế lây lan trong môi trường học đường và cộng đồng.

Các chuyên gia dịch tễ nhận định số ca mắc đang tăng và đã vượt mức trung bình nhiều năm. Nguy cơ dịch tiếp tục leo thang trong thời gian tới là hiện hữu. Đặc biệt, sự xuất hiện của virus EV71, chủng virus nguy hiểm nhất trong các tác nhân gây tay chân miệng, từng liên quan đến nhiều ca bệnh nặng và tử vong, càng khiến tình hình thêm đáng lo ngại.

Ông Châu Thanh Tú, Dược sỹ trưởng Hội đồng chuyên môn dược, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cho biết, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em Việt Nam. Bệnh lây qua đường hô hấp, tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với các vật dụng nhiễm virus.

Trẻ mắc bệnh thường xuất hiện các bóng nước ở miệng, lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc gối. Tình trạng loét miệng gây đau khiến trẻ bỏ ăn, quấy khóc. Nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, bệnh có thể diễn tiến nhanh, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, suy hô hấp hoặc suy tuần hoàn.

Các chuyên gia cảnh báo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu như sốt từ 39 độ C trở lên khó hạ, giật mình nhiều, quấy khóc bất thường, co giật, li bì, mạch nhanh, vã mồ hôi, tay chân lạnh, nôn nhiều hoặc bỏ ăn.

Tay chân miệng là bệnh lưu hành quanh năm nhưng thường gia tăng vào các thời điểm giao mùa, đặc biệt từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 10. Bệnh dễ bùng phát tại những nơi đông người như nhà trẻ, trường học và khu dân cư đông đúc.

Trước tình hình dịch diễn biến phức tạp, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần chủ động phòng bệnh cho trẻ trong sinh hoạt hàng ngày theo năm nguyên tắc như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch cho cả trẻ và người chăm sóc, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã.

Làm sạch, khử trùng các bề mặt và vật dụng thường xuyên tiếp xúc như sàn nhà, tay nắm cửa và đồ chơi của trẻ. Hạn chế tiếp xúc gần và không dùng chung đồ ăn uống, vật dụng cá nhân với người mắc bệnh. Cách ly trẻ bệnh ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát để tránh lây lan và theo dõi sức khỏe trẻ và đưa đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Một điểm đáng chú ý là Bộ Y tế đã phê duyệt vắc-xin phòng tay chân miệng do virus EV71, mở ra cơ hội phòng ngừa các biến chứng nặng của bệnh. Hiện Long Châu đang chuẩn bị, đẩy nhanh các bước triển khai nhằm sớm đưa vắc-xin về phục vụ người dân Việt Nam. 

Đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu cho hay, với hơn 200 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc cung cấp đầy đủ danh mục vắc-xin mới, chính hãng phòng các bệnh lây nhiễm phổ biến cho cả gia đình. Việc tiêm phòng kịp thời, đúng phác đồ sẽ giúp trẻ và các thành viên tránh nguy cơ mắc nhiều bệnh cùng lúc, đồng thời góp phần gia tăng miễn dịch cộng đồng.

Theo Bộ Y tế, tiêm vắc-xin là biện pháp dự phòng hiệu quả hàng đầu đối với các bệnh truyền nhiễm. Trong giai đoạn giao mùa tiềm ẩn nhiều nguy cơ, ngoài tay chân miệng, gia đình cũng cần chủ động phòng ngừa các bệnh dễ lây khác như não mô cầu, sởi, cúm, thủy đậu hay ho gà.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở uy tín để được tư vấn và tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, bảo đảm an toàn và chất lượng vắc-xin. Việc tiêm phòng kịp thời không chỉ giúp bảo vệ từng cá nhân mà còn góp phần nâng cao miễn dịch cộng đồng, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.