Bộ Y tế yêu cầu bảo đảm nguồn cung, không để thiếu thuốc điều trị trong mùa hè

Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ Y tế; các cơ sở sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc về việc bảo đảm nguồn cung thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh cho nhân dân trong dịp hè năm 2026.

Theo Cục Quản lý Dược, nhằm chủ động bảo đảm nguồn cung thuốc đầy đủ, kịp thời phục vụ công tác khám bệnh, chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh cho nhân dân trong dịp hè năm nay, trong bối cảnh thời tiết khí hậu thay đổi thất thường, nắng nóng gay gắt kéo dài tại nhiều địa phương làm gia tăng nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh, đặc biệt là dịch bệnh đường tiêu hóa, sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lý liên quan đến nắng nóng, Cục Quản lý Dược đề nghị các đơn vị khẩn trương triển khai một số nội dung.

Trong đó, các đơn vị cần chủ động rà soát tình hình tồn trữ thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại đơn vị; đánh giá khả năng cung ứng của các nhà cung cấp và xây dựng phương án dự trữ phù hợp, đặc biệt đối với các thuốc thiết yếu phục vụ công tác cấp cứu, điều trị nhằm bảo đảm nguồn cung thuốc ổn định, không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc phục vụ công tác khám bệnh, chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh cho nhân dân.

Các cơ sở sản xuất thuốc, cơ sở xuất khẩu, nhập khẩu thuốc được yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, nhập khẩu và dự trữ thuốc, nguyên liệu làm thuốc; đồng thời chuẩn bị các phương án bảo đảm nguồn cung thuốc trong trường hợp có biến động về thị trường và chuỗi cung ứng.

Đối với Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Cục Quản lý Dược đề nghị tăng cường theo dõi, nắm bắt tình hình cung ứng thuốc trên địa bàn; kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc liên quan đến nguồn cung thuốc và nguyên liệu làm thuốc tại các cơ sở trên địa bàn.

Trường hợp phát sinh nguy cơ thiếu thuốc hoặc khó khăn về nguồn cung đối với thuốc, nguyên liệu làm thuốc, các đơn vị cần tổng hợp, báo cáo cụ thể về Cục Quản lý Dược để kịp thời xem xét, tổng hợp, báo cáo Bộ Y tế chỉ đạo, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh cho nhân dân.

Bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh y học cổ truyền cho người tham gia bảo hiểm y tế

Từ bao đời nay, y học cổ truyền luôn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống và hoạt động chăm sóc sức khỏe của người Việt. Không chỉ là những bài thuốc, phương thuốc hay các kỹ thuật châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, y học cổ truyền còn phản ánh triết lý sống hài hòa với tự nhiên, đề cao dự phòng, hướng tới điều trị tận gốc và nâng cao sức khỏe lâu dài.

Trong bối cảnh nền y tế đang chuyển dịch mạnh sang mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện, sự kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại được xem là hướng đi phù hợp nhằm phát huy thế mạnh của cả hai nền y học, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Nhấn mạnh vai trò của y học cổ truyền trong hệ thống y tế quốc gia, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định y, dược cổ truyền là bộ phận không thể tách rời của nền y học Việt Nam, được hình thành, kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là phát huy giá trị y học cổ truyền trên cơ sở kết hợp hài hòa với y học hiện đại.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thời gian qua nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được ban hành. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đều nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước, nâng cao năng lực hệ thống y, dược cổ truyền; phát triển nguồn dược liệu; đẩy mạnh kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong đào tạo, phòng bệnh và khám chữa bệnh; đồng thời đưa các giá trị y học cổ truyền đến gần hơn với người dân.

Cùng với sự hoàn thiện về cơ chế, chính sách, mạng lưới khám chữa bệnh y học cổ truyền cũng không ngừng được củng cố và phát triển. Hiện cả nước có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện tuyến tỉnh và 10 bệnh viện tư nhân. Năm 2025, tỷ lệ khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền đạt khoảng 3,3% tổng số lượt khám, tương đương khoảng 7 triệu lượt khám chữa bệnh.

Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy người dân tiếp cận các dịch vụ y học cổ truyền chính là chính sách Bảo hiểm y tế. Hiện danh mục được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán đã bao gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị phù hợp với nhu cầu và tình trạng sức khỏe.

Tại Hà Nội, địa phương tập trung nhiều cơ sở y học cổ truyền hàng đầu cả nước, việc ứng dụng đồng bộ các phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc đã mang lại hiệu quả điều trị tích cực. Các phương pháp này góp phần giảm áp lực cho hệ thống bệnh viện tuyến cuối, đồng thời hạn chế các tác dụng không mong muốn đối với người bệnh phải điều trị kéo dài.

Tuy nhiên, dù sở hữu nhiều tiềm năng phát triển, y học cổ truyền vẫn cần thêm những cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ để phát huy đầy đủ vai trò trong hệ thống y tế. Trong đó, chính sách Bảo hiểm y tế được xem là đòn bẩy quan trọng cả về kinh tế lẫn pháp lý. Những năm gần đây, danh mục thuốc và dịch vụ kỹ thuật được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả đã từng bước được mở rộng, song yêu cầu từ thực tiễn cho thấy vẫn cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế thanh toán và sử dụng dịch vụ.

Theo Ths.Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, Chương trình phát triển y, dược cổ truyền đến năm 2030 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong tổng chi phí thuốc từ Quỹ Bảo hiểm y tế lên tối thiểu 20% vào năm 2025 và 30% vào năm 2030. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền hiện vẫn còn khiêm tốn trong tổng chi từ Quỹ Bảo hiểm y tế, trong khi nguồn dược liệu trong nước rất phong phú và nhiều bài thuốc đã được nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng bài bản.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện chính sách chi trả hợp lý nhằm tạo động lực phát triển cho lĩnh vực y học cổ truyền, đồng thời khẳng định đúng vị trí, vai trò của nền y học dân tộc trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo các chuyên gia, việc đổi mới chính sách Bảo hiểm y tế đối với y học cổ truyền cần gắn với xu hướng chuyển mạnh sang dự phòng bệnh tật, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu trong quản lý, điều hành. Đây là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý Quỹ Bảo hiểm y tế cũng như bảo đảm quyền lợi của người tham gia.

Để tiếp tục phát huy vai trò của y học cổ truyền trong giai đoạn mới, ngành Y tế cần tăng cường phối hợp với ngành Bảo hiểm xã hội trong việc rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định pháp lý liên quan, bảo đảm sự thống nhất trong hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và thanh toán chi phí khám chữa bệnh.

Song song với đó, cần chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y học cổ truyền. Đội ngũ thầy thuốc không chỉ cần vững vàng về y lý, y thuật cổ truyền mà còn phải am hiểu y học hiện đại để phát huy hiệu quả mô hình kết hợp Đông y và Tây y trong điều trị. Công tác kiểm soát chất lượng dược liệu, phát triển các vùng trồng dược liệu sạch đạt tiêu chuẩn quốc tế cũng cần được quan tâm nhằm bảo đảm nguồn cung thuốc cổ truyền chất lượng cao, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng cho các cơ sở y tế.

Phát triển y học cổ truyền không chỉ là gìn giữ và phát huy một di sản quý báu của dân tộc mà còn là tiếp tục hoàn thiện một nền khoa học điều trị an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Cùng với sự hoàn thiện của chính sách Bảo hiểm y tế, y học cổ truyền sẽ có thêm động lực để phát triển mạnh mẽ, góp phần bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân và hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn dân trong tình hình mới.

Từ 1/7, UBND cấp tỉnh thực hiện đánh giá, cấp giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 21 quy định về phân cấp trong lĩnh vực y, dược cổ truyền. Theo quy định tại Điều 1 của Thông tư, Bộ Y tế thực hiện phân cấp thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Y tế cho UBND cấp tỉnh trong việc đánh giá, đánh giá duy trì, đánh giá thay đổi, bổ sung dược liệu đạt Thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu và các nguyên tắc, tiêu chuẩn khai thác dược liệu tự nhiên (GACP), đồng thời thực hiện cấp lại và thu hồi Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP.

Việc phân cấp này được thực hiện đối với các nội dung quy định tại Điều 8 và Điều 17 của Thông tư số 19/2019/TT-BYT về Thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu và các nguyên tắc, tiêu chuẩn khai thác dược liệu tự nhiên.

Theo Thông tư 21, hồ sơ, trình tự và thủ tục đánh giá, đánh giá duy trì, đánh giá thay đổi, bổ sung dược liệu đạt GACP; cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP được thực hiện theo quy định tại Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư.

Bộ Y tế cũng quy định thành phần và tiêu chuẩn của thành viên Đoàn đánh giá cấp Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP được thực hiện theo Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 21.

Để bảo đảm việc triển khai thống nhất, Bộ Y tế giao Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền tổ chức tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực công tác đánh giá GACP cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ tại các địa phương có vùng nuôi trồng, thu hái và khai thác dược liệu.

Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền có trách nhiệm công bố trên Trang thông tin điện tử của Cục các Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP do đơn vị cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực, tức ngày 1/7/2026, cùng các Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP hiện hành để các cơ sở theo dõi, xác định hiệu lực và thời gian đề nghị đánh giá duy trì đáp ứng GACP.

Bên cạnh đó, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu và hồ sơ đánh giá đáp ứng GACP cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ đối với các hồ sơ đã được cấp Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP.

Thông tư cũng quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện Thông tư 21 trên địa bàn quản lý.

Đối với các hồ sơ đã nộp trước ngày 1/7/2026, Bộ Y tế nêu rõ cơ quan đã tiếp nhận hồ sơ tiếp tục giải quyết theo các quy định hiện hành cho đến khi hoàn thành thủ tục hành chính.