Xây dựng “bộ khung chuẩn” cho bác sỹ y học cổ truyền

Việc xác định danh mục các “vấn đề chuyên môn cốt lõi” không chỉ phục vụ kỳ thi đánh giá năng lực hành nghề, mà còn góp phần định hình chuẩn đầu ra cho đội ngũ bác sỹ y học cổ truyền trong giai đoạn mới.

Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam vừa phối hợp Hội đồng Y khoa quốc gia tổ chức Hội thảo quốc tế góp ý danh mục “Vấn đề chuyên môn cốt lõi” và xây dựng test blueprint đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh cho bác sỹ y học cổ truyền.

Theo PGS-TS.Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, hiện Học viện đang đào tạo ba mã ngành đại học gồm Y học cổ truyền, Y khoa và Dược học, đồng thời đào tạo 10 mã ngành sau đại học với định hướng “chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại”.

Từ định hướng đó, Học viện đã triển khai nhiều giải pháp đổi mới nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đại học và sau đại học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong lĩnh vực y dược cổ truyền.

Một trong những nội dung quan trọng được đặt ra hiện nay là xây dựng hệ thống đánh giá năng lực hành nghề có tính chuẩn hóa, khoa học và phù hợp thực tiễn chuyên môn. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã đặt ra yêu cầu đánh giá năng lực trước cấp phép hành nghề đối với nhân lực y tế.

Theo đại diện Tiểu ban Y học cổ truyền thuộc Hội đồng Y khoa quốc gia, đến nay đơn vị đã sơ bộ mô tả được danh mục gồm 129 vấn đề chuyên môn cốt lõi của lĩnh vực y học cổ truyền. Danh mục này dự kiến sẽ được trình Hội đồng Y khoa quốc gia ban hành thành tài liệu chính thống để triển khai các bước tiếp theo trong xây dựng bộ câu hỏi đánh giá năng lực hành nghề.

Không chỉ phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá, danh mục các vấn đề chuyên môn cốt lõi còn được kỳ vọng trở thành “kim chỉ nam” giúp người học xác định rõ yêu cầu năng lực, chuẩn bị tốt hơn cho quá trình đào tạo và kỳ thi cấp phép hành nghề sau này.

Điểm đáng chú ý là quá trình xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá không chỉ dừng ở phạm vi trong nước mà còn tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên trong và ngoài nước đã trao đổi nhiều nội dung chuyên sâu như quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi, tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực nghề nghiệp, thiết kế test blueprint hay phương pháp biên soạn bộ câu hỏi MCQs phục vụ đánh giá năng lực hành nghề khám chữa bệnh.

Việc xây dựng test blueprint được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây chính là “bản thiết kế” cho toàn bộ hệ thống đề thi, bảo đảm nội dung đánh giá bám sát yêu cầu chuyên môn, phân bổ hợp lý theo từng nhóm năng lực và phản ánh đúng năng lực hành nghề thực tế của bác sỹ.

Trong bối cảnh y học cổ truyền ngày càng được quan tâm và có xu hướng kết hợp sâu hơn với y học hiện đại, yêu cầu chuẩn hóa đào tạo và hành nghề cũng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Một hệ thống đánh giá năng lực bài bản không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y học cổ truyền mà còn góp phần củng cố niềm tin của người bệnh đối với lĩnh vực y học giàu bản sắc của Việt Nam.

Xa hơn, việc xác lập những “vấn đề chuyên môn cốt lõi” còn cho thấy nỗ lực xây dựng nền y học cổ truyền phát triển theo hướng hiện đại, khoa học, có chuẩn mực rõ ràng nhưng vẫn giữ được giá trị tinh hoa của y học dân tộc.

Bộ Y tế đình chỉ lưu hành, thu hồi gần 800 sản phẩm mỹ phẩm trên toàn quốc

Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế vừa ban hành loạt quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi và buộc tiêu hủy hàng trăm sản phẩm mỹ phẩm của nhiều doanh nghiệp do vi phạm quy định về quản lý chất lượng và hồ sơ công bố sản phẩm.

Theo quyết định do Cục Quản lý Dược ban hành, toàn bộ 511 sản phẩm mỹ phẩm được sản xuất tại nhà máy của Công ty TNHH mỹ phẩm Việt Hương, địa chỉ tại Lô D10-5, Cụm Công nghiệp làng nghề Tân Triều, thôn Triều Khúc, phường Thanh Liệt, Hà Nội, sẽ bị buộc thu hồi khỏi thị trường.

Nguyên nhân được xác định do Công ty TNHH mỹ phẩm Việt Hương không triển khai áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản phẩm mỹ phẩm” CGMP ASEAN theo đúng quy định của pháp luật.

Danh mục sản phẩm bị thu hồi trải rộng trên nhiều nhóm mỹ phẩm phổ biến như sữa rửa mặt, toner, serum, tẩy da chết, kem trị nám, kem trị mụn, kem chống nắng, mặt nạ, dầu gội phủ bạc, sữa tắm nước hoa, dung dịch vệ sinh, kem body, son môi, phấn nước và nước hoa.

Cục Quản lý Dược yêu cầu sở y tế các tỉnh, thành phố khẩn trương thông báo tới các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn; đồng thời ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng 511 sản phẩm nằm trong danh sách vi phạm và tiến hành trả lại cho cơ sở cung ứng.

Các sở y tế địa phương có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc thực hiện và xử lý nghiêm các cơ sở cố tình vi phạm.

Bên cạnh đó, Công ty TNHH mỹ phẩm Việt Hương bị buộc gửi thông báo thu hồi tới tất cả nhà phân phối và các cơ sở chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường; tiếp nhận toàn bộ lượng hàng bị trả về và tiến hành tiêu hủy toàn bộ số mỹ phẩm không đáp ứng quy định.

Doanh nghiệp này phải gửi báo cáo thu hồi 511 sản phẩm về Cục Quản lý Dược trước ngày 10/6/2026.

Cục Quản lý Dược cũng đề nghị Sở Y tế TP. Hà Nội giám sát Công ty TNHH mỹ phẩm Việt Hương trong quá trình thực hiện thu hồi sản phẩm và báo cáo kết quả giám sát về Cục Quản lý Dược trước ngày 15/6/2026.

Ngoài Công ty TNHH mỹ phẩm Việt Hương, Cục Quản lý Dược cũng ban hành quyết định thu hồi 268 sản phẩm mỹ phẩm của Công ty cổ phần dược mỹ phẩm A.Q.P Việt Nam có trụ sở tại Hà Nội.

Nguyên nhân thu hồi đối với doanh nghiệp này cũng do không triển khai áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản phẩm mỹ phẩm” CGMP ASEAN theo đúng quy định.

Tương tự, Công ty cổ phần dược mỹ phẩm A.Q.P Việt Nam phải thông báo thu hồi tới các nhà phân phối, tiếp nhận và tiêu hủy toàn bộ sản phẩm theo quy định.

Bên cạnh các trường hợp vi phạm về điều kiện sản xuất, Cục Quản lý Dược cũng đình chỉ lưu hành, thu hồi nhiều sản phẩm mỹ phẩm do có công thức không đúng với hồ sơ công bố đã được phê duyệt.

Trong đó, Công ty TNHH một thành viên Thanh Lam, địa chỉ tại 268 Cao Thắng, phường Hòa Hưng, TP.HCM, bị đình chỉ lưu hành và thu hồi hai sản phẩm gồm MesoInstitute Hair Repair Hair Solution và Pressensa Quality Dermal Solutions Defencextra 80+ SPF.

Lý do thu hồi là doanh nghiệp kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng với hồ sơ công bố đã được duyệt, đồng thời nhãn ghi công dụng không phù hợp với hồ sơ công bố.

Tương tự, Công ty TNHH thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu The Vigo tại TP.HCM và Chi nhánh Công ty TNHH Kotrans tại Hà Nội cũng bị đình chỉ lưu hành, thu hồi một số sản phẩm mỹ phẩm do kinh doanh sản phẩm có công thức không đúng với hồ sơ công bố.

Ba sản phẩm của Công ty TNHH thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu The Vigo bị thu hồi gồm Laboratorios Babé Stop Akn Hidratante Reparadora/Stop Akn Repairing Moisturiser; Revision Skincare Retinol Complete 0.5; Ekseption White Up Sorbet.

Bốn sản phẩm của Chi nhánh Công ty TNHH Kotrans tại Hà Nội bị thu hồi gồm VT RETI A REEDLE SHOT 700; Torriden CELLMAZING Pore Perfecting Ampoule; VT CICA COLLAGEN MASK; UNOVE DEEP DAMAGE REPAIR SHAMPOO SWEET BREEZE.

Cảnh báo nguy hại khi lạm dụng xét nghiệm tại nhà

PGS-TS.Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, người dân cần tham khảo ý kiến bác sỹ trước khi gọi xét nghiệm, tránh tâm lý “đằng nào cũng một lần lấy máu”.

Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà ngày càng phổ biến, vì thuận tiện, không phải xếp hàng chờ đợi. Đây là một phần trong tổng thể khám chữa bệnh từ xa, với mục tiêu giúp người dân không cần đến bệnh viện mà vẫn được đảm bảo chăm sóc sức khỏe. Song, mọi người cần tham khảo ý kiến bác sỹ điều trị trước khi gọi xét nghiệm, tránh bỏ sót các chỉ số quan trọng. "Nếu là trường hợp tái khám định kỳ hoặc đang theo dõi dài hạn, bạn chỉ cần lấy tờ kết quả cũ và làm lại đúng các xét nghiệm như vậy", ông nói.

Tuy nhiên, nhiều kỹ thuật viên thường có xu hướng gợi ý làm thêm xét nghiệm A, B, C... với tâm lý "đằng nào cũng một lần lấy máu" của người bệnh và gia đình. Vì vậy, rất nhiều xét nghiệm không cần thiết đã được thực hiện, đặc biệt là các xét nghiệm marker ung thư.

Ngoài ra, người bệnh cần lưu ý tính chính xác của kết quả, bởi chất lượng ống máu sau khi vận chuyển một quãng đường dài khó so sánh được với mẫu lấy ngay tại bệnh viện. "Bộ bảo quản mẫu vận chuyển chuyên nghiệp có giá lên tới hàng trăm triệu đồng nên không Lab xét nghiệm nào trang bị đồng bộ cho toàn bộ dịch vụ lấy máu tại nhà của mình", phó giáo sư nói.

Do đó, khi thấy một kết quả bất thường, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sỹ điều trị. Ví dụ bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng nhưng xét nghiệm Creatinin lên tới 135 µmol/L, vượt ngưỡng bình thường hơn 20%. Trong khi đó, Ure và các chỉ số khác lại hoàn toàn bình thường. Bác sỹ khuyên bệnh nhân làm lại xét nghiệm chức năng thận, kết quả Creatinin chỉ 67 µmol/L, trong giới hạn bình thường.

Một yếu tố nữa ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm tại nhà là tay nghề của kỹ thuật viên lấy máu. Nhiều người chưa được đào tạo bài bản để xử trí các sự cố có thể xảy ra khi lấy máu ví dụ như phản ứng cường phế vị.

Cường phế vị là cảm giác choáng váng hoặc ngất xỉu do cơ thể phản ứng thái quá với nỗi sợ kim tiêm, cảm giác đau hoặc khi nhìn thấy máu.

Bác sỹ khuyên người bệnh cần thông thái, lựa chọn cẩn thận đơn vị lấy máu tại nhà. Xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết qua tư vấn của bác sỹ, trao đổi thẳng thắn với kỹ thuật viên lấy mẫu. Không nên tự suy luận khi thấy kết quả bình thường hay bất thường so với lần trước mà cần chuyển kết quả đến bác sỹ của mình.