Chương trình nhằm nâng cao nhận thức và tôn vinh tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo, cách tân trong phát triển đất nước và doanh nghiệp.

Danh sách VIE 10 ngành Xây dựng và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của Chương trình: https://vie10.vn.

Xây dựng: Đổi mới sáng tạo đi vào năng lực vận hành

Chỉ số Niềm tin Đổi mới Sáng tạo (ISI) của nhóm ngành Bất động sản - Xây dựng đạt 75 điểm trong quý I/2026, thấp hơn 1 điểm so với mức trung bình các doanh nghiệp VIE10, VIE50 tham gia khảo sát là 76 và nằm trong vùng “Rất cao” theo thang đo chỉ số khuếch tán (Diffusion Index). Mọi giá trị vượt 50 đã phản ánh xu hướng mở rộng; vượt 75 đồng nghĩa với trạng thái lạc quan có hệ thống, không còn là dao động nhất thời.

Cấu trúc các chỉ số bên trong cho thấy tâm thế đổi mới của ngành đang có sự phân hóa đáng chú ý: doanh nghiệp vẫn thận trọng với hiện tại và triển vọng ngắn hạn, nhưng đã bắt đầu chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ đổi mới tiếp theo. Trong một lĩnh vực có chu kỳ vốn dài, phụ thuộc lớn vào pháp lý, tín dụng, tiến độ dự án và sức mua thị trường, điểm P3 cao hơn hai cấu phần còn lại là tín hiệu đáng chú ý, phản ánh xu hướng đầu tư có chọn lọc vào dữ liệu, công nghệ quản lý dự án, chuyển đổi số vận hành, tối ưu chi phí và nâng cao tính minh bạch trong quản trị.

Đổi mới sáng tạo trong ngành Xây dựng: Từ áp lực toàn cầu đến chuyển dịch chiến lược tại Việt Nam

Ngành Xây dựng đang bước vào giai đoạn tái định hình sâu sắc, khi áp lực phát triển bền vững, dữ liệu và hiệu quả vận hành cùng lúc thúc đẩy làn sóng đổi mới sáng tạo (ĐMST). Sau nhiều thập kỷ được xem là một trong những ngành ít chuyển đổi nhất – với năng suất lao động toàn cầu chỉ tăng khoảng 1% mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 2,8% của toàn nền kinh tế theo McKinsey Global Institute – xây dựng nay đang trở thành tâm điểm của chuyển đổi công nghệ.

Trên thế giới, các nhà thầu hàng đầu đang đầu tư vào ba trục đổi mới chính. Thứ nhất là số hóa toàn diện chuỗi giá trị, với BIM, nền tảng quản lý dự án trên đám mây và digital twin dần trở thành tiêu chuẩn mới. Thứ hai là công nghệ thông minh tại công trường như robot xây dựng, in 3D bê tông, drone giám sát và cảm biến IoT. Thứ ba là chuyển đổi xanh, thông qua vật liệu carbon thấp, xây dựng module hóa và kinh tế tuần hoàn vật liệu.

Tại Việt Nam, cơ hội chuyển mình của ngành Xây dựng đang rõ nét hơn bao giờ hết. Làn sóng đầu tư công giai đoạn 2026 – 2030, dòng vốn FDI vào bất động sản công nghiệp, áp lực cạnh tranh từ nhà thầu quốc tế, cùng cam kết Net Zero 2050 và chiến lược chuyển đổi số quốc gia đang tạo ra lực đẩy đổi mới mạnh mẽ.

Câu hỏi đặt ra là: doanh nghiệp xây dựng Việt Nam đang phản ứng ra sao? Kết quả Khảo sát Doanh nghiệp VIE Quý I/2026 của Viet Research cho thấy ngành không còn ở vị thế “đi sau”, mà đang chủ động thiết lập lộ trình ĐMST có chiến lược, có hệ thống và đang tăng tốc.

Đổi mới sáng tạo trong ngành Xây dựng Việt Nam: Số hóa dẫn dắt đầu tư và tái cấu trúc năng lực

Kết quả Khảo sát Doanh nghiệp VIE Quý I.2026 của Viet Research vẽ nên một bức tranh rõ nét và tích cực về quỹ đạo đổi mới sáng tạo (ĐMST) của các nhà thầu xây dựng Việt Nam. Trên cả hai trục then chốt – ưu tiên đầu tư và năng lực công nghệ đang triển khai – ngành Xây dựng đang thể hiện một chiến lược chuyển đổi có chủ đích: lấy số hóa làm đòn bẩy nâng cao hiệu quả vận hành trước, từng bước tích hợp các công nghệ chiều sâu để mở rộng năng lực cạnh tranh dài hạn.

Ưu tiên đầu tư ĐMST của ngành Xây dựng đang được tái định hình theo hướng thực dụng và có hệ thống hơn. Dữ liệu cho thấy 83% doanh nghiệp dành ngân sách cho ứng dụng công nghệ số, 78% đầu tư vào cải tiến quy trình sản xuất và 62% chú trọng đào tạo nội bộ, phát triển nhân lực sáng tạo. Đây là cấu trúc ưu tiên tích cực, cho thấy các nhà thầu không chạy theo công nghệ đơn lẻ, mà đang đầu tư đồng bộ vào ba nền tảng cốt lõi: công nghệ, quy trình và con người.

Đáng chú ý, 48% doanh nghiệp đã đầu tư cho nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, phản ánh tư duy đổi mới đang bắt đầu đi sâu vào chuỗi giá trị xây dựng, từ vật liệu, thiết kế đến phương thức thi công. Ở chiều ứng dụng, nền tảng quản trị số đã đạt độ phổ cập cao: 88% doanh nghiệp triển khai ERP/CRM/HRM và 87% sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng. Điện toán đám mây đạt 58%, tạo hạ tầng cho các ứng dụng phức tạp hơn. Các công nghệ chiều sâu cũng đang mở rộng: IoT/cảm biến đạt 55%, AI/phân tích dữ liệu 52% và RPA 38%.

Bức tranh này cho thấy ngành Xây dựng đang đi theo lộ trình hai lớp: số hóa nền tảng quản trị trước, mở rộng công nghệ thông minh sau. Khoảng cách giữa hai lớp không phải điểm yếu, mà là dư địa tăng trưởng cho giai đoạn cạnh tranh dựa trên năng suất, dữ liệu và ESG.

Đổi mới sáng tạo trong ngành Xây dựng Việt Nam: Đồng thuận chiến lược cao, xanh hóa và AI định hình 5 năm tới

Tiếp nối bức tranh tích cực về năng lực số hóa hiện tại, kết quả Khảo sát Doanh nghiệp VIE Quý I.2026 của Viet Research tiếp tục hé lộ một chỉ dấu quan trọng hơn về quỹ đạo phát triển của ngành Xây dựng Việt Nam: sự đồng thuận chiến lược ở mức cao đối với vai trò của đổi mới sáng tạo (ĐMST) và một tầm nhìn rõ ràng về các động lực tăng trưởng giai đoạn 2026 – 2030. Đây là tín hiệu cho thấy ngành đã bước qua giai đoạn "thử nghiệm có chọn lọc" để tiến vào chu kỳ chuyển đổi mang tính cấu trúc.

Đổi mới sáng tạo đang được nâng tầm thành ưu tiên chiến lược trong nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng. Có tới 80% nhà thầu được khảo sát xếp ĐMST vào nhóm ưu tiên chiến lược trong tầm nhìn 5 năm tới; trong đó, 30% xem đây là trụ cột sống còn và 50% coi là động lực chiến lược cần được đầu tư bài bản. Đây là mức đồng thuận rất cao đối với một ngành vốn thận trọng, thâm dụng vốn cố định và có chu kỳ đầu tư dài.

Tầm nhìn 5 năm tới của ngành được dẫn dắt bởi bộ ba xanh hóa - AI - IoT. Có tới 95% doanh nghiệp lựa chọn chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn là xu hướng ảnh hưởng lớn nhất; tiếp theo là AI và tự động hóa quy trình với 75%, và IoT/công nghiệp 4.0 với 58%. Ba xu hướng đều vượt ngưỡng 50%, phản ánh định hướng chiến lược trưởng thành và tiệm cận chuẩn quốc tế.

Sự kết hợp giữa xanh hóa và công nghệ thông minh cho thấy ngành Xây dựng đang bước vào chu kỳ nâng cấp kép: vừa tối ưu hiệu quả vận hành, vừa tái cấu trúc năng lực theo chuẩn bền vững.

Bức tranh tổng thể từ Khảo sát Doanh nghiệp VIE quý I/2026 của Viet Research cho thấy ngành Xây dựng Việt Nam đang ở thời điểm bản lề của một chu kỳ chuyển đổi mang tính cấu trúc. Ba tín hiệu cùng hội tụ – nền tảng số hóa quản trị đã đạt độ phổ cập cao, 80% doanh nghiệp xác lập đổi mới sáng tạo là ưu tiên chiến lược, và sự đồng thuận rõ ràng về bộ ba xanh hóa - AI - IoT - đã tạo nên một định hướng phát triển vừa thực dụng vừa có tầm nhìn dài hạn. Đây là nền móng quan trọng để các nhà thầu Việt Nam thu hẹp khoảng cách năng suất với chuẩn khu vực, đồng thời chủ động nắm bắt cơ hội từ làn sóng đầu tư hạ tầng và yêu cầu chuẩn xanh ngày càng cao.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 ngành Xây dựng sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - “Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững” tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72 vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình https://vie10.vn/ và trên các kênh truyền thông đại chúng.