Trong bối cảnh bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, có thể gây sốc, xuất huyết đa cơ quan, suy đa tạng và tử vong, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh bằng nhiều biện pháp, trong đó tiêm vắc-xin cho nhóm đủ điều kiện được xem là giải pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và nhập viện.

Mùa mưa cũng là thời điểm sốt xuất huyết bước vào giai đoạn gia tăng mạnh. Chỉ trong hơn nửa đầu năm, số ca mắc trên cả nước đã tăng đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát tại nhiều địa phương.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, đến hiện tại cả nước ghi nhận hơn 55.000 ca mắc sốt xuất huyết, cao gấp 1,7 lần so với cùng kỳ năm trước (hơn 32.500 ca). Số trường hợp tử vong cũng tăng thêm hai ca. Trong đó, khu vực phía Nam vẫn là vùng trọng điểm, chiếm khoảng 40-50% tổng số ca mắc trên toàn quốc.

Điều đáng lo ngại là đến nay sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu nhằm theo dõi sát diễn biến bệnh, xử trí các biến chứng và hỗ trợ chức năng sống. Chính vì vậy, phòng bệnh chủ động vẫn là giải pháp hiệu quả nhất nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh cũng như giảm các biến chứng nặng.

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền sang người thông qua muỗi Aedes aegypti. Đây là loài muỗi có khả năng đốt nhiều lần trong một lần hút máu nên có thể truyền virus cho nhiều người. Virus Dengue gồm bốn type huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4, vì vậy một người từng mắc bệnh vẫn có thể tiếp tục mắc lại nếu nhiễm type virus khác.

Theo các chuyên gia, chính đặc điểm có nhiều type huyết thanh khiến sốt xuất huyết luôn tiềm ẩn nguy cơ tái mắc và diễn biến khó lường. Virus có thể tồn tại trong máu người bệnh từ 2 đến 7 ngày, tạo điều kiện để muỗi tiếp tục hút máu và truyền bệnh cho cộng đồng nếu không kiểm soát tốt nguồn lây.

Diễn biến lâm sàng của sốt xuất huyết thường trải qua ba giai đoạn. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường sốt cao đột ngột, liên tục, kèm theo đau đầu, chán ăn, buồn nôn, đau mỏi cơ, da xung huyết. Một số trường hợp có biểu hiện chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

Điều nguy hiểm là nhiều người cho rằng chỉ cần hạ sốt là bệnh đã thuyên giảm. Tuy nhiên, trên thực tế, giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy, đúng thời điểm người bệnh có thể bắt đầu giảm sốt.

Đây là thời điểm nguy cơ biến chứng tăng cao với hàng loạt biểu hiện như đau bụng vùng gan, gan to, men gan tăng, nôn nhiều, xuất huyết dưới da, xuất huyết niêm mạc, chảy máu cam nặng hoặc xuất huyết ở nhiều cơ quan. Những trường hợp nặng có thể rơi vào sốc do thoát huyết tương, suy gan, suy thận, viêm cơ tim, suy tim, rối loạn tri giác, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Sau giai đoạn nguy hiểm, người bệnh bước vào thời kỳ hồi phục với biểu hiện hạ sốt, huyết động ổn định, sức khỏe cải thiện dần, có thể xuất hiện ban hồi phục hoặc ngứa nhẹ ngoài da. Tuy nhiên, các bác sỹ khuyến cáo người bệnh vẫn cần tiếp tục được theo dõi theo hướng dẫn của cơ sở y tế để phòng các diễn biến bất thường.

Trong bối cảnh dịch bệnh gia tăng và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, bên cạnh các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng, loại bỏ nơi muỗi sinh sản, ngủ màn, mặc quần áo dài tay và vệ sinh môi trường, tiêm vắc-xin được xem là giải pháp phòng bệnh chủ động giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng.

Hiện nay, Qdenga là vắc-xin phòng sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, hoạt động bằng cách kích thích cả đáp ứng miễn dịch dịch thể và miễn dịch tế bào, giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại cả bốn type huyết thanh của virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Theo dữ liệu nghiên cứu, sau khi hoàn thành hai mũi tiêm cách nhau ba tháng, vắc-xin có hiệu quả bảo vệ phòng bệnh sốt xuất huyết do virus được xác nhận đạt 80,2% sau 12 tháng, đồng thời giảm nguy cơ nhập viện tới 90,4% sau 18 tháng.

Đối tượng được khuyến cáo tiêm là trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn khỏe mạnh. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để tiêm chủng.

Những người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của vắc-xin hoặc từng có phản ứng với liều tiêm trước đó không nên sử dụng. Bên cạnh đó, người bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải, người đang điều trị hóa trị hoặc sử dụng corticosteroid toàn thân liều cao trong vòng bốn tuần trước tiêm, người nhiễm HIV có bằng chứng suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú cũng thuộc nhóm chống chỉ định.

Các chuyên gia lưu ý, việc tiêm chủng cần được thực hiện sau khi khám sàng lọc và tư vấn đầy đủ để bảo đảm an toàn. Đồng thời, vắc-xin không thay thế các biện pháp phòng chống muỗi truyền bệnh mà cần được kết hợp với việc vệ sinh môi trường, loại bỏ ổ bọ gậy và chủ động phòng tránh muỗi đốt.

Hiện nay, vắc-xin Qdenga đã được triển khai tại nhiều cơ sở tiêm chủng trên cả nước. Trong đó, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp vắc-xin phòng sốt xuất huyết cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn theo lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng.

Trước khi tiêm, khách hàng được khám sàng lọc, tư vấn đầy đủ về chỉ định, chống chỉ định và theo dõi sau tiêm theo đúng quy định của Bộ Y tế nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả phòng bệnh.

Trong bối cảnh số ca mắc sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng và nguy cơ dịch bệnh còn kéo dài trong mùa mưa, việc chủ động phòng bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nhận biết sớm triệu chứng, đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu cảnh báo và chủ động tiếp cận các biện pháp phòng bệnh phù hợp, trong đó có tiêm vắc-xin đối với nhóm đủ điều kiện, sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, hạn chế nhập viện và giảm gánh nặng do sốt xuất huyết đối với mỗi gia đình cũng như hệ thống y tế.