Chiều 20/5, Hội đồng xét xử phúc thẩm vụ án “Đưa hối lộ; Nhận hối lộ”, xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế tiếp tục phần xét hỏi đối với 35 bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Trả lời câu hỏi của Hội đồng xử về mục đích thu tiền ngoài, cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong khai, thời còn công tác thì một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của bị cáo là “không được bỏ qua sai phạm”. Hàng năm, bị cáo còn yêu cầu phòng nghiệp vụ rút một tỷ lệ hồ sơ nhất định để tìm ra sai phạm và nếu phát hiện là xử ngay.

Trước khi xảy ra vụ án, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng vào cuộc kiểm tra và xác định không có sai phạm ở đơn vị. Bản chất là các hồ sơ nếu làm đúng chỉ cần một lần sửa là “trôi”, bị cáo Phong khai báo.

Cũng theo cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, doanh nghiệp thì cũng có nhiều trường hợp, không phải ai cũng làm tốt hồ sơ. Có doanh nghiệp phải hướng dẫn nhiều lần mà không làm được nên chuyên viên buộc phải làm thêm ngoài giờ, mua hồ sơ hộ họ nên được “cảm ơn”.

Bị cáo chỉ hiểu rằng làm đúng xong người ta đưa tiền chỉ là cảm ơn. Còn nếu doanh nghiệp làm đúng mà ép họ phải đưa tiền thì mới là nhận hối lộ. Đến khi bị bắt, làm việc với công an, bị cáo mới hiểu ra sai lầm.

Theo cáo buộc, giai đoạn 2018 - 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế xin - cho, nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.

Các sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP.

Quá trình điều tra xác định, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được “báo giá” từ 5 - 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, chuyên viên, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.

Tổng cộng, 2 cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và 1 tỷ đồng liên quan GMP.

Trong vụ án này, tổng số tiền các bị cáo đưa hối lộ là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.

Khi lên thay bị cáo Phong làm Cục trưởng, Trần Việt Nga đã yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục, với mỗi hồ sơ trình ký, nhưng phải “tế nhị, kín đáo”.

Trần Thị Thu Liễu, Phó phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông được “bật đèn xanh”, từ đó các chuyên viên cấp dưới đã gây khó khăn, đề nghị doanh nghiệp muốn cấp giấy xác nhận đúng hạn mà không phải chỉnh sửa nhiều lần phải chi tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng.

Từ đó, số tiền thu được, các chuyên viên thống nhất cơ chế “ăn chia” theo từng cấp độ; riêng cựu Cục trưởng Trần Việt Nga được hưởng từ 2 - 3,5 triệu đồng/ bộ hồ sơ.

Khai báo về hành vi của mình, bị cáo Nga cho rằng, mục đích chỉ đạo Liễu là “tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp” chứ không chỉ đạo, đặt ra mức nhận tiền của các chuyên viên.

Tuy nhiên, trước câu hỏi của chủ tọa về việc thu tiền ngoài hồ sơ, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho rằng “chỉ nghĩ là không làm sai hồ sơ, sau khi chuyên viên hướng dẫn thì được doanh nghiệp họ cảm ơn”.

Trước phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Nga cũng đã cung cấp thêm các tài liệu mới thể hiện có nhiều thành tích, khen thưởng trong công tác; tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện, để mong tòa xem xét giảm nhẹ hình phạt 15 năm tù.