Tháng 4, nhiều dịch bệnh giảm, sốt xuất huyết và tay chân miệng tăng nhẹ

Bộ Y tế công bố báo cáo công tác y tế tháng 4, ghi nhận hoạt động y tế dự phòng tiếp tục được đẩy mạnh, trọng tâm đặt vào hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý phục vụ thực thi các luật mới.

Hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh năm 2025 đã được hoàn thiện và gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Song song, các dự thảo Thông tư về giám sát, báo cáo dịch bệnh và hoạt động tiêm chủng tiếp tục được lấy ý kiến để hoàn thiện.

Về tình hình dịch tễ, sốt xuất huyết ghi nhận 6.408 ca mắc trong tháng, có 1 ca tử vong. Tính từ 14/12/2025 đến nay, tổng số ca mắc đạt 44.965, với 5 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 1,8 lần và số ca tử vong tăng 2 trường hợp.

Bệnh tay chân miệng ghi nhận 11.808 ca mắc, 3 ca tử vong trong tháng. Lũy kế từ 14/12/2025 đạt 34.432 ca mắc, 8 ca tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 2,5 lần.

Cúm ghi nhận 17.894 ca trong tháng 4/2026. Tính từ đầu năm đến hết tháng 3/2026, tổng số ca mắc là 52.865, không có ca tử vong. So với cùng kỳ năm trước, số ca mắc giảm 15,1%.

Sốt rét ghi nhận 7 ca mắc trong tháng. Lũy kế đạt 35 ca, không có tử vong, tăng 12 ca so với cùng kỳ năm trước. Viêm não vi rút ghi nhận 25 ca trong tháng. Lũy kế đạt 106 ca, có 1 ca tử vong, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2025. Viêm màng não do não mô cầu ghi nhận 5 ca mắc và 2 ca tử vong trong tháng. Lũy kế đạt 26 ca mắc, 4 ca tử vong, tăng so với cùng kỳ năm trước.

Bệnh dại từ đầu năm 2026 ghi nhận 20 ca tử vong, giảm 4 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025. Sốt phát ban nghi sởi ghi nhận 697 ca trong tháng. Lũy kế đạt 3.127 ca, không có tử vong, giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước, với số ca mắc thấp hơn 26,9 lần. Các bệnh khác như bạch hầu, Chikungunya, cúm A H5N1, cúm A H9N2 và tả không ghi nhận ca mắc trong tháng.

Bộ Y tế cho biết trong tháng 5/2026 sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh, đồng thời tăng cường giám sát dịch bệnh truyền nhiễm tại cửa khẩu và trong cộng đồng nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ca bệnh đầu tiên.

Dấu hiệu suy tim dễ bị bỏ qua ở tuổi trung niên

Mệt, khó thở, phù chân tưởng do tuổi tác có thể là cảnh báo sớm của suy tim. Nhận diện đúng giúp phát hiện sớm và kiểm soát bệnh hiệu quả.

Cảm giác xuống sức ở tuổi trung niên thường bị xem là hệ quả tự nhiên của lão hóa. Tuy vậy, nhiều biểu hiện quen thuộc lại là tín hiệu sớm của suy tim, bệnh lý tiến triển chậm nhưng để lại hậu quả nặng nề nếu phát hiện muộn.

Ths.Đỗ Thị Thảo, chuyên khoa tim mạch cho biết, không ít trường hợp chỉ nhập viện lúc xuất hiện khó thở nặng, phù toàn thân. Trước đó, các dấu hiệu đã xuất hiện nhưng bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường. Chẩn đoán ở giai đoạn đầu giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.

Biểu hiện sớm thường gặp là giảm khả năng gắng sức. Người bệnh nhanh mệt hơn bình thường, leo cầu thang hoặc đi bộ một quãng ngắn đã phải dừng lại. Mức vận động từng thực hiện dễ dàng trước đây trở nên quá sức.

Khó thở khi nằm là dấu hiệu đặc trưng. Người bệnh phải kê cao gối, thậm chí ngồi mới dễ thở. Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng ứ dịch ở phổi do tim bơm máu kém hiệu quả. Không ít người nhầm lẫn với bệnh đường hô hấp hoặc trào ngược dạ dày thực quản.

Phù chân nhẹ cũng là tín hiệu đáng chú ý. Buổi sáng bình thường, đến chiều tối xuất hiện vết hằn tất, mắt cá chân sưng nhẹ. Tình trạng kéo dài phản ánh cơ thể giữ nước do tuần hoàn suy giảm.

Tăng cân nhanh trong thời gian ngắn dù chế độ ăn không thay đổi có thể liên quan đến tích nước. Người bệnh cảm thấy nặng người, giày dép chật hơn bình thường.

Ho khan kéo dài, rõ hơn về đêm, có thể liên quan đến ứ dịch phổi. Không ít trường hợp điều trị theo hướng bệnh hô hấp nhưng không cải thiện do nguyên nhân xuất phát từ tim.

Cảm giác mệt mỏi kéo dài, giảm tập trung cũng thường gặp. Khi tim không cung cấp đủ máu và oxy, não và cơ bắp hoạt động kém hiệu quả. Biểu hiện này dễ bị quy về áp lực công việc hoặc thiếu ngủ.

Một số người xuất hiện cảm giác tim đập nhanh, hồi hộp thoáng qua do rối loạn nhịp tim. Triệu chứng không kéo dài nên thường bị xem nhẹ. Tiểu đêm nhiều lần cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Ban ngày dịch ứ ở chi dưới, ban đêm trở lại tuần hoàn và được đào thải qua thận.

Nhóm nguy cơ cao gồm người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, thừa cân, hút thuốc lá hoặc từng nhiễm virus nặng. Các biểu hiện tiến triển âm ỉ, dễ trùng với cảm giác suy giảm thể lực, dẫn đến bỏ sót bệnh.

Khám tim mạch định kỳ, đo huyết áp, siêu âm tim và xét nghiệm máu giúp phát hiện sớm suy tim, tạo cơ hội điều trị hiệu quả và cải thiện chất lượng sống.

Nhận diện sớm đục thủy tinh thể bẩm sinh ở trẻ

Đồng tử xám, đốm trắng trong mắt trẻ có thể là dấu hiệu đục thủy tinh thể bẩm sinh. Phát hiện sớm giúp can thiệp hiệu quả, bảo toàn thị lực.

Đục thủy tinh thể bẩm sinh là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa ở trẻ nhỏ. Bệnh xuất hiện do cấu trúc protein trong thủy tinh thể bị biến đổi, làm mất độ trong suốt ngay từ giai đoạn đầu đời.

Theo bác sỹ Đoàn Thị Phương Nhi, chuyên khoa mắt, bệnh có thể bắt nguồn từ yếu tố di truyền, sinh non, chấn thương trong quá trình sinh hoặc nhiễm rubella trong thai kỳ. Một số hội chứng toàn thân như Marfan, Homocystin niệu, Down hoặc bất thường mống mắt cũng liên quan đến tình trạng này.

Tổn thương có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt, làm suy giảm thị lực và kéo theo nhiều biến chứng như nhược thị, tăng nhãn áp, glôcôm, viêm bồ đào. Nếu không được can thiệp sớm, trẻ có thể bỏ lỡ giai đoạn phát triển thị lực quan trọng, kéo dài đến 6 tuổi, dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Dấu hiệu dễ nhận thấy là đồng tử có màu xám, như phủ một lớp mờ đục hoặc xuất hiện đốm trắng bên trong. Ở mức độ nhẹ, biểu hiện không rõ ràng, song có thể nhận diện qua các biểu hiện bất thường như lác mắt, nheo mắt, khó phối hợp tay mắt, cúi sát khi nhìn, than lóa mắt hoặc đau đầu.

Việc chẩn đoán cần thực hiện bằng các kỹ thuật chuyên sâu như soi đèn khe, đo nhãn áp, kiểm tra giác mạc và khám đáy mắt nhằm đánh giá toàn diện tình trạng thị lực.

Phẫu thuật phaco hiện là phương pháp điều trị hiệu quả. Kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm để tán nhuyễn thủy tinh thể bị đục, sau đó thay thế bằng thấu kính nội nhãn. Quá trình này đòi hỏi điều chỉnh năng lượng và thiết bị phù hợp với thể trạng trẻ nhỏ, đồng thời lựa chọn thấu kính dựa trên các chỉ số sinh trắc học nhằm đảm bảo khả năng thích nghi lâu dài.

Với trẻ nhỏ chưa đủ điều kiện can thiệp phẫu thuật, giải pháp tạm thời là sử dụng kính gọng hoặc kính áp tròng để cải thiện thị lực.

Các chuyên gia khuyến cáo cần sàng lọc bệnh lý mắt ngay sau sinh và duy trì kiểm tra định kỳ. Phụ nữ mang thai cần tiêm chủng đầy đủ, theo dõi sức khỏe chặt chẽ nhằm giảm nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực của trẻ. Việc khám mắt định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng giúp phát hiện sớm bất thường và can thiệp kịp thời, hạn chế biến chứng lâu dài.