Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu khẩn trương điều tra, xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cá nóc khiến 14 người phải nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận.

Thông tin từ cơ quan chức năng cho biết, các bệnh nhân đều sinh sống tại làng chài Phú Hài, phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng, thuộc khu vực Bình Thuận trước đây.

Trước đó, ngày 8/11, một ngư dân đi biển mang cá nóc về chia cho các gia đình trong làng. Sau khi chế biến và sử dụng, nhiều người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tê môi, tê lưỡi, tê tay chân và khó thở, phải đến bệnh viện cấp cứu.

Ban đầu, Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận tiếp nhận 10 bệnh nhân. Đến tối cùng ngày, thêm 4 trường hợp nhập viện với triệu chứng tương tự, nâng tổng số người nghi ngộ độc lên 14.

Đáng lo ngại, một bệnh nhân chuyển biến rất nặng, hôn mê sâu, suy thận và phải đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp. Một số trường hợp khác cũng có biểu hiện nặng, cần được theo dõi và điều trị tích cực.

Bệnh viện đã triển khai các biện pháp cấp cứu, điều trị chống độc và hội chẩn với các chuyên gia Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM nhằm thống nhất phương án điều trị, hạn chế nguy cơ biến chứng và tử vong.

Trước diễn biến vụ việc, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu Sở Y tế Lâm Đồng chỉ đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận tập trung nguồn lực, theo dõi sát tình trạng sức khỏe bệnh nhân. Trường hợp cần thiết, phải tổ chức hội chẩn liên viện, kết nối với bệnh viện tuyến trên để được hỗ trợ chuyên môn kịp thời.

Cùng với công tác điều trị, ngành y tế địa phương được yêu cầu khẩn trương xác minh, điều tra nguyên nhân, giám sát những người có liên quan và kịp thời phát hiện các trường hợp xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc tương tự.

Đặc biệt, Bộ Y tế yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, cảnh báo về nguy cơ ngộ độc từ cá nóc và những loài hải sản có độc tố tự nhiên. Cá nóc có thể chứa tetrodotoxin, một độc tố thần kinh rất mạnh, có khả năng gây tê liệt cơ, suy hô hấp và tử vong. Độc tố này không bị loại bỏ đáng tin cậy bằng các phương pháp chế biến thông thường như nấu chín, luộc hoặc phơi khô.

Người bị ngộ độc có thể xuất hiện các biểu hiện như tê môi, tê lưỡi, tê tay chân, buồn nôn, chóng mặt, yếu cơ và khó thở. Trường hợp nặng có thể tiến triển nhanh đến liệt cơ hô hấp, đe dọa tính mạng.

Cơ quan y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng cá nóc làm thực phẩm dưới bất kỳ hình thức nào; không ăn các loài hải sản lạ, động vật hoang dã khi không rõ nguồn gốc và đặc tính an toàn. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường sau ăn, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu, không tự điều trị tại nhà.

Vụ nghi ngộ độc cá nóc tại Lâm Đồng xảy ra trong bối cảnh chỉ ít ngày trước, Bộ Y tế đã liên tiếp phải vào cuộc xử lý các vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Tây Ninh và Quảng Ngãi.

Cụ thể, ngày 8/11, Cục An toàn thực phẩm có văn bản gửi Sở Y tế Tây Ninh, yêu cầu điều tra vụ 29 người nhập viện sau bữa ăn trưa tại Công ty TNHH Yura Corporation Tây Ninh, thuộc Khu công nghiệp Long Hậu 3, xã Cần Giuộc.

Theo thông tin ban đầu, ngày 7/11, sau khi sử dụng bữa ăn tại doanh nghiệp, 29 người xuất hiện các biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm, phải nhập viện điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Nhà Bè, TP.HCM.

Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế Tây Ninh phối hợp với Sở Y tế TP.HCM và bệnh viện tiếp nhận bệnh nhân, tập trung điều trị, theo dõi sức khỏe những người liên quan, đồng thời khẩn trương truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và thực phẩm sử dụng trong bữa ăn.

Các cơ quan chức năng phải tiến hành lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan và xử lý nghiêm vi phạm nếu có.

Bộ Y tế cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra điều kiện an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp; thực hiện nghiêm quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và kiểm soát nguyên liệu từ khâu tiếp nhận đến chế biến, bảo quản, vận chuyển và phục vụ.

Tại Quảng Ngãi, ngành y tế cũng ghi nhận 19 người nhập viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì mua tại các điểm kinh doanh thuộc xã Tịnh Khê và xã Đông Sơn.

Các bệnh nhân xuất hiện triệu chứng đau quặn bụng, tiêu chảy nhiều lần, nôn và sốt sau khi sử dụng bánh mì có nhân. Điều tra ban đầu cho thấy, những trường hợp nghi ngộ độc có liên quan đến ba điểm bán bánh mì, trong đó một số cơ sở sử dụng chung nguồn nguyên liệu chế biến sẵn như nước chan, bơ và chà bông.

Lực lượng chức năng đã lấy 13 mẫu thực phẩm và 3 mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm, yêu cầu các cơ sở liên quan tạm ngừng kinh doanh nhằm phục vụ điều tra.

Trước tình hình này, ngày 6/11, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế Quảng Ngãi khẩn trương xác minh, truy xuất nguồn gốc thực phẩm, xử lý nghiêm các vi phạm và tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, đặc biệt là những điểm bán bánh mì.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Quảng Ngãi xảy ra ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì. Tháng 10/2026, địa phương ghi nhận vụ ngộ độc tại cơ sở bánh mì Bà Được khiến 175 người bị ảnh hưởng. Chủ cơ sở sau đó bị xử phạt hơn 85,7 triệu đồng và đình chỉ hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trong 4 tháng.

Việc liên tiếp ghi nhận các vụ việc tại nhiều địa phương cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể xuất hiện ở nhiều loại hình và điều kiện sử dụng khác nhau, từ bữa ăn tập thể tại doanh nghiệp, thức ăn đường phố đến thực phẩm được người dân tự khai thác, chế biến tại gia đình.

Nếu như ngộ độc cá nóc liên quan đến nguy cơ độc tố tự nhiên có thể gây hậu quả nghiêm trọng trong thời gian ngắn, thì các vụ nghi ngộ độc sau bữa ăn tập thể và sử dụng thực phẩm chế biến sẵn đặt ra yêu cầu kiểm soát nguồn nguyên liệu, điều kiện chế biến, bảo quản và khả năng truy xuất khi xảy ra sự cố.

Đối với bếp ăn tập thể, số lượng suất ăn lớn khiến một sai sót trong quá trình chế biến hoặc bảo quản có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều người. Trong khi đó, mạng lưới kinh doanh thức ăn đường phố với quy mô nhỏ, hoạt động phân tán và nguồn cung nguyên liệu đa dạng tiếp tục là thách thức đối với công tác kiểm tra, giám sát.

Trước nguy cơ này, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, cùng các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế về bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Công tác quản lý cần tập trung vào những khâu có nguy cơ cao, tăng cường kiểm tra thực tế điều kiện sản xuất, chế biến, kinh doanh; kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Đặc biệt, việc điều tra, xác định nguyên nhân và công khai kết quả các vụ ngộ độc cần được thực hiện khẩn trương, minh bạch, vừa bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, vừa tạo cơ sở để cảnh báo và ngăn ngừa những vụ việc tương tự.

Các vụ nghi ngộ độc thực phẩm liên tiếp tại Lâm Đồng, Tây Ninh và Quảng Ngãi một lần nữa đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ ngay từ nguồn thực phẩm và quá trình chế biến.

Bảo đảm an toàn thực phẩm không đơn thuần là trách nhiệm tuân thủ quy định của các cơ sở kinh doanh mà còn gắn trực tiếp với sức khỏe cộng đồng, an toàn của người lao động và hiệu quả quản lý nhà nước.

Việc kiểm soát chặt chẽ nguy cơ, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể liên quan và tăng cường nhận thức của người dân là những yếu tố quan trọng để hạn chế các sự cố có thể phòng tránh được.